Testy skórne (płatkowe i punktowe) - przygotowanie i przebieg

Test i badanie skóry
Źródło: 123RF
W przypadku alergii niełatwo jest określić, co dokładnie nas uczula, zwłaszcza, jeśli objawów jest kilka. Warto obserwować, kiedy się nasilają, czy związane są z pokarmami czy mają raczej charakter wziewny. Najskuteczniejszym sposobem na rozpoznanie uczulenia są alergiczne testy skórne. Najpopularniejsze są testy skórne płatkowe lub testy skórne punktowe. Wyniki tych ostatnich można uzyskać już po 20 minutach. Testy płatkowe – jak się przygotować? Jak wyglądają testy skórne u dzieci i jak interpretować ich wyniki?

Spis treści

Testy skórne

Testy skórne są jedną z najbardziej powszechnych i popularnych metod diagnozowania alergii. Głównie z uwagi na dwie zalety: stosunkowo niską cenę i krótki czas oczekiwania na wyniki. Co ważne testy alergiczne skórne nie wykrywają tylko alergii skórnych, ale również pomagają w diagnozowaniu:

Główną zasadą działania testów skórnych alergicznych jest kontakt skóry z alergenem. Jeśli faktycznie dany czynnik alergizuje, pojawi się na skórze stan zapalny. Testy najczęściej wykonuje się na plecach pacjenta lub na wewnętrznej stronie przedramienia (pod warunkiem, że miejsca te nie są objęte stanem zapalnym). Testy skórne można podzielić na dwa rodzaje:

  • testy płatkowe,
  • testy punktowe.

Zobacz też: Testy alergiczne z krwi - przygotowanie, przebieg i wyniki

Testy skórne punktowe

Jak wykonuje się testy punktowe alergiczne? Punktowe testy skórne - ich nazwa pochodzi od sposobu, w jaki aplikuje się alergeny na skórę. Punktowe testy skórne na alergię są bezpieczne, łatwe w przeprowadzeniu, jednak w niektórych przypadkach ich czułość może być niewielka. Jak wygląda ich przebieg?

  • Specjalnie przygotowany alergen, w formie płynnej, punktowo nakłada się na skórę pacjenta, w przerwach co około 3 cm, jednak nie więcej niż 20 punktów.
  • Następnie specjalną igłą lub nożykiem do testów punktowych przesuwa się alergen po skórze, tak by przedostał się do wierzchnich warstw skóry (bez wywołania krwawienia).
  • Czas reakcji skóry na alergen wynosi od 15 do 20 minut.
  • Jeśli w miejscu nałożenia alergenu powstanie bąbel lub rumień oznacza to, że zaszła reakcja alergiczna. Jej siłę ocenia się poprzez rozmiar rumieńca i bąbla, im większe tym reakcja jest silniejsza.

Testy płatkowe

Jak wykonać test płatkowy? Testy alergiczne płatkowe są jednym z rodzajów testów skórnych. Ich działanie, podobnie jak w przypadku testów punktowych, polega na sprawdzeniu reakcji skórnych.

Jak przebiega test płatkowy alergiczny?

  • Alergen, odpowiednio przygotowany na potrzeby badania, wcierany jest w skórę w formie maści.
  • Miejsce aplikacji przykrywa się specjalnym plastrem.
  • Czas reakcji to od 2 do 3 dni. Dopiero po tym czasie pacjent może zgłosić się na kontrolę do lekarza.

Testy płatkowe alergeny

Płatkowe testy skórne różni się od tych punktowych. Za ich pomocą najczęściej diagnozuje się alergie na:

  • nikiel,
  • gumę,
  • balsamy,
  • maści,
  • dezodoranty.

Zobacz też: Ziarnica złośliwa - przyczyny, objawy, rokowania​

Testy alergiczne skórne

Przed wykonaniem testów skórnych (minimum 48 godzin) zabronione jest przyjmowanie:

  • wapna,
  • leków antyalergicznych,
  • leków przeciwhistaminowych,
  • kortykosterydów.

W dniu, w którym przeprowadzane są testy niewskazane jest również wykonywanie wysiłku fizycznego. Zalecenia te obejmują również dzieci.

Testy skórne u dzieci

Skórne testy alergiczne można wykonać u dzieci tak samo, jak u osób dorosłych. Warto jednak pamiętać, że do trzeciego roku życia skóra dziecka może reagować na alergeny inaczej niż u młodzieży czy u osób dorosłych. W tym okresie życia dziecka testy skórne mogą sugerować nieprawidłowe wyniki.

U dzieci w pierwszych latach życia silnie alergizują głównie pokarmy, które słabiej niż alergeny wziewne reagują podczas testów skórnych. Testy płatkowe u dzieci są najczęściej stosowanym i polecanym rodzajem testów. Ponieważ są nieinwazyjne, nie powinny wywołać u dziecka traumy czy stresu, ponieważ lekarz nakłada na ciało maść i przykleja plaster, a nie, jak w przypadku testów punktowych podaje alergen i za pomocą ostrza rozciera go na skórze.

Czytaj też: Alergia u dzieci

Testy skórne – wyniki

Histamina w organizmie pacjenta w głównej mierze odpowiada za pojawienie się rumienia i reakcję zapalną, która jest podstawą w podaniu wyniku testu.

  • Testy płatkowe – odczyt

Na wyniki testów płatkowych trzeba poczekać około 2 do 3 dni. Tyle czasu potrzeba, aby alergen przygotowany w formie specjalnej maści wszedł w kontakt ze skórą i dał prawidłowy obraz testu.

  • Testy punktowe – wyniki

Wyniki testów punktowych można obserwować już po około 20-30 minut od położenia alergenu na skórze. Podczas tych testów alergen aplikuje się w formie specjalnego koncentratu, który stosunkowo szybko reaguje ze skórą.

Testy skórne – przeciwwskazania

Choć testy skórne są bezbolesne, łatwe w wykonaniu i mało inwazyjne, to występuje kilka przeciwwskazań do ich wykonania:

  • testów płatkowych nie powinno się wykonywać na skórze opalonej,
  • testy mogą wywołać reakcje anafilaktyczną, dlatego testów nie przeprowadza się u kobiet w ciąży,
  • przeciwwskazaniem do przeprowadzenia testów są również choroby infekcyjne i przewlekłe choroby układowe.

Testy skórne alergiczne – cena

Cena testów zależy od kilku czynników, przede wszystkim od tego jaki rodzaj testów i w jakim panelu się je wykonuje, a także od placówki, ponieważ cenniki mogą się nieznacznie różnić.

Testy skórne można wykonać w dwóch panelach:

  • testy alergiczne skórne panel wziewny (potocznie lub w skrócie może pojawiać się nazwa: testy wziewne, są jednak niczym innym niż testami skórnymi, ale na alergeny wziewne);
  • testy alergiczne skórne panel pokarmowy (choć pozornie wydaje się, że testy skórne powinny być wykonywane na alergeny reagujące tylko ze skórą, to w praktyce testy skórne spokojnie radzą sobie z alergenami pokarmowymi i wziewnymi, ponieważ obrazują one ogólną reakcję alergiczną organizmu).

Testy alergiczne panel wziewny i testy skórne pokarmowe nie ją jedynymi, jakie można wykonać w laboratoriach. Wiele placówek oferuje również badanie wybranych, pojedynczych alergenów.

Oceń artykuł

(liczba ocen 18)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA