Zapalenie żołędzi i napletka - objawy, leczenie

Zapalenie żołędzi i napletka to schorzenie, które występuje w każdym wieku i charakteryzuje się naciekiem zapalnym u nieobrzezanych mężczyzn. Najczęstszą przyczyną jest brak higieny intymnej, a także zakażenia grzybicze i bakteryjne. Poznaj przyczyny, objawy i metody leczenia zapalenia żołędzi i napletka.

Spis treści

Zapalenie żołędzi i napletka to występowanie nacieku zapalnego u nieobrzezanych mężczyzn w obrębie żołędzi i pokrywającego ją fałdu skórnego, czyli napletka z towarzyszącym zaczerwienieniem, obrzękiem i bolesnością. Występuje w każdym wieku i może mieć wiele przyczyn. Najczęściej występuje w wieku poniżej piątego roku życia lub u aktywnych seksualnie mężczyzn. Może być związane z brakiem higieny, z obecnością stulejki, ale występuje również u mężczyzn dbających o higienę. Leczenie zapalenia żołędzi I napletka ma na celu zwalczenie infekcji, zapobieganie nawrotom i powikłaniom.

Zapalenie żołędzi i napletka - przyczyny

Przyczyny zapalenia żołędzi i napletka są różnorodne. Choroba może być wynikiem infekcji, ale także reakcji alergicznej lub podrażnienia. Często nie da się jednoznacznie określić, co jest przyczyną choroby. Do najczęstszych przyczyn zalicza się:

  • brak higieny i gromadzenie się pod napletkiem mastki, która rozkładana przez drobnoustroje może wywoływać podrażnienia,
  • zakażenia grzybicze, głównie grzybami Candida,
  • zakażenia bakteryjne, najczęściej gronkowcowe,
  • reakcja na leki,
  • reakcje alergiczne na kosmetyki i środki antykoncepcyjne, prezerwatywy,
  • naciek komórek plazmatycznych (zapalenie Zoona), co związane jest prawdopodobnie z działaniem wilgoci i ocieraniem skóry prącia,
  • działanie obcych aktywnych enzymów,
  • uszkodzenie mechaniczne.

Zapalenie żołędzi i napletka - czynniki ryzyka

Do czynników ryzyka zapalenia żołędzi i napletka zalicza się:

  • obecność stulejki, nieobrzezanie,
  • brak higieny (należy dokładnie myć prącie, również pod napletkiem dwa razy dziennie),
  • cukrzyca (w cukrzycy znacznie podniesiony jest poziom cukru w skórze, co sprzyja zakażeniom, zwłaszcza grzybiczym),
  • aktywne życie płciowe,
  • wiele partnerek seksualnych,
  • korzystanie z publicznych basenów, saun,
  • noszenie nieprzewiewnej odzieży,
  • niedokładne płukanie odzieży w czasie prania,
  • nadmierne i zbyt częste stosowanie środków czystości w okolicach intymnych,
  • urazy napletka i żołędzi.

Reklama

Zapalenie żołędzi i napletka - objawy

Do objawów zapalenia żołędzi i napletka należą:

  • zaczerwienienie napletka i żołędzi,
  • w przypadku zapalenia Zoona pojedyncza czerwono-brązowa wilgotna plama na żołędzi lub napletku,
  • obrzęk napletka,
  • ból prącia,
  • swędzenie prącia,
  • trudności w oddawaniu moczu,
  • obecność wydzieliny,
  • występowanie ranek, owrzodzeń.

Chłopiec, u którego występuje zapalenie żołędzi i napletka chwyta swoje genitalia i drapie się, żeby uśmierzyć świąd.

Zapalenie żołędzi i napletka - jaki lekarz?

W wypadku zauważenia objawów zapalenia żołędzi i napletka, należy umówić się na wizytę:

  • u urologa,
  • także u dermatologa.

Po pomoc można udać się również do lekarza rodzinnego, jeśli ten ma doświadczenie w leczeniu tej choroby. Nie należy zwlekać z pójściem do lekarza.

Zapalenie żołędzi i napletka - wizyta u lekarza

Pilność wizyty jest uzależniona od stopnia nasilenia objawów i okoliczności - np. w przypadku planowanego urlopu lepiej rozpocząć leczenie przed wyjazdem, bo dolegliwości mogą narastać i skutecznie uprzykrzyć czas. Zapalenie żołędzi i napletka nie jest jednak stanem poważnym, w związku z tym nie należy zgłaszać się do szpitalnego oddziału ratunkowego, ponieważ ten zajmuje się udzielaniem pierwszej pomocy w nagłych i poważnych przypadkach.

W czasie wizyty lekarz przeprowadzi wywiad, tj. zapyta o:

  • dotychczasowy przebieg choroby,
  • nasilenie i rodzaj objawów,
  • poprzednie przypadki zapalenia żołędzi i napletka,
  • sposób leczenia.

Może spytać o:

  • stopień higieny oraz o życie płciowe,
  • choroby towarzyszące (szczególnie ważna jest cukrzyca),
  • przyjmowane leki oraz alergie.

Następnie obejrzy zmiany chorobowe na prąciu. W zależności od podejrzeń lekarza może okazać się konieczne pobranie wymazu lub wycinka do badania mikrobiologicznego lub patologicznego.

Zapalenie żołędzi i napletka a brak higieny

  • Złuszczony nabłonek napletka i żołędzi,
  • łój,
  • pot, 
  • resztki nasienia i moczu

gromadzą się pod napletkiem w postaci białawej i cuchnącej mastki. W przypadku nieutrzymywania higieny dochodzi do nadmiernego gromadzenia się mastki, która może być pożywką dla drobnoustrojów.

Sprzyjają temu:

  • wilgoć,
  • wysoka temperatura,
  • brak przewiewu,
  • rzadkie mycie prącia.

Zapalenie żołędzi i napletka a stulejka

Utrzymywanie higieny jest szczególnie trudne, jeśli występuje stulejka, czyli zwężenie napletka utrudniające odsłonięcie żołędzi. Drobnoustroje produkują substancje, które mogą podrażniać i wywołują stan zapalny. Towarzyszy temu:

  • zaczerwienienie,
  • ból lub swędzenie, 
  • obrzęk.

Utrudnione i bolesne jest odciąganie napletka, co więcej, może to spowodować jego mikrouszkodzenia. Prowadzi to do zbliznowacenia i zwężenia napletka oraz rozwoju stulejki, jeśli to nie ona była przyczyną zapalenia.

Utrzymywanie kontaktów płciowych jest utrudnione, bolesne i może prowadzić z jednej strony do dalszego uszkodzenia napletka, a z drugiej strony do przeniesienia zakażenia na partnerkę. Z kolei istnieje ryzyko dołączenia infekcji innym drobnoustrojem, jeśli występują mikrouszkodzenia żołędzi napletka.

Zapalenie żołędzi i napletka - badania

Diagnostyka ma najczęściej na celu wykluczenie innych stanów, które mogą przebiegać podobnie do zapalenia żołędzi i napletka. Wykonywane mogą być badania takie jak:

  • badanie mikrobiologiczne w celu określenia rodzaju patogenu, który podejrzewa się o wywołanie zapalenia;
  • pobranie wycinka ze zmiany, w celu wykluczenia poważniejszych chorób, takich jak erytroplazja Queyrata lub choroba Bowena; pobranie wycinka może być również potrzebne w przypadku wątpliwości oraz jeśli leczenie nie przynosi skutku.

Zapalenie żołędzi i napletka - leczenie

Leczenie zapalenia żołędzi i napletka ma na celu przede wszystkim zwalczenie infekcji i towarzyszących jej objawów. Istotne jest też zapobieżenie powikłaniom takim jak:

  • zwężenie napletka i stulejka,
  • zwężenie cewki moczowej,
  • przewlekłe zapalenie i jego konsekwencje (rozwój stanów przednowotworowych prącia),
  • zakażenia dróg moczowych.

Elementem leczenia powinna być też edukacja chorego w zakresie higieny osobistej, pielęgnacji narządów płciowych i konsekwencji ryzykownych zachowań seksualnych.

Zapalenie żołędzi i napletka - leki

Leczenie polega zwykle na stosowaniu leków miejscowych takich jak:

  • metronidazol lub klotrimazol,
  • słabych preparatów sterydowych.

Stosuje się również okłady z rywanolem. Zwykle przynosi to poprawę, ale czasem konieczne jest doustne leczenie celowane po dokładnym ustaleniu rodzaju patogenu wywołującego zapalenie.

Aby osiągnąć powodzenie w leczeniu zapalenia żołędzi i napletka u mężczyzny chorego na cukrzycę konieczna jest kontrola glikemii. W przeciwnym razie infekcja może nie poddawać się leczeniu lub nawracać.

Zapalenie żołędzi i napletka - zalecenia

1. Higiena osobista

Niezwykle istotna jest higiena osobista - bardzo trudno wyleczyć infekcję nie usuwając czynników, które jej sprzyjają. Konieczne jest więc odpowiednio częste mycie prącia, również pod napletkiem, dokładne osuszanie prącia i odpowiedzialne zachowania seksualne.

2. Zmiana przyzwyczajeń

Jeśli przyczyną choroby nie jest infekcja, leczenie polega na eliminacji czynnika wywołującego stan zapalny - np.

  • zmiana kosmetyków,
  • zmiana przyjmowanych leków (tylko pod nadzorem lekarza!),
  • dokładne płukanie odzieży w czasie prania.

3. Obrzezanie

W sytuacji, kiedy to obecność stulejki jest głównym czynnikiem sprzyjającym i utrzymującym zapalenia żołędzi i napletka, konieczny jest zabieg obrzezania, czyli usunięcia napletka.

Obrzezanie jest też metodą leczenia w przypadku nawracających i opornych na leczenie przypadków.

Zapalenie żołędzi i napletka - zapobieganie

Zapaleniu żołędzi i napletka może zapobiegać poprzez:

  • obrzezanie w przypadku obecności stulejki,
  • profilaktyczne obrzezanie,
  • utrzymywanie odpowiedniego poziomu higieny,
  • dobra kontrola glikemii w przypadku występowania cukrzycy (w cukrzycy znacznie podniesiony jest poziom cukru w skórze, co sprzyja zakażeniom, zwłaszcza grzybiczym),
  • prowadzenie odpowiedzialnego życia seksualnego, unikanie ryzykownych zachowań płciowych,
  • utrzymywanie kontaktów seksualnych ze stałą partnerką,
  • leczenie infekcji dróg rodnych partnerki,
  • unikanie korzystania z publicznych basenów, czy saun,
  • noszenie przewiewnej odzieży wykonanej z naturalnych tkanin,
  • dokładne płukanie odzieży w czasie prania,
  • unikanie środków czystości mogących wywoływać podrażnienia,
  • unikanie urazów napletka i żołędzi.

Najistotniejsze w przypadku występowania zapalenia żołędzi i napletka jest utrzymywanie wysokiego poziomu higieny osobistej. Jeśli lekarz zleci leczenie, należy cierpliwie konsekwentnie, często przez dość długi okres czasu stosować się do zaleceń.

Ponieważ chorobie sprzyja wilgoć i wysoka temperatura, powinno się zrezygnować z obcisłej bielizny. Leczeniu sprzyjać będą luźne, przewiewne ubrania wykonane z lekkich, naturalnych tkanin.

Zapalenie żołędzi i napletka - nawroty choroby

W leczeniu zapalenia żołędzi i napletka istotne jest konsekwentne stosowanie się do zaleceń lekarza. Czasem jednak choroba jest oporna na leczenie i nawraca. Warto wówczas rozważyć możliwość obrzezania, które polega na usunięciu napletka. Po zabiegu żołądź jest cały czas odsłonięta uniemożliwiając gromadzenie się mastki. Nadwrażliwość na dotyk szybko mija i żołądź przyzwyczaja się do kontaktu z bielizną. Efekt kosmetyczny jest zwykle bardzo dobry. Obrzezanie umożliwia utrzymywanie prącia w czystości i suchym środowisku, co sprzyja leczeniu.

Zapalenie żołędzi i napletka - obrzezanie

Obrzezaniu można również poddać się profilaktycznie - zmniejsza to ryzyko zapalenia żołędzi i napletka i ich konsekwencji. Zdecydowanie obniża to ryzyko wystąpienia nowotworów prącia. Konieczne jest jednak takie zaplanowanie zabiegu, aby nie utrudniało to wykonywania codziennych czynności.

Niedogodności towarzyszące operacji obejmują również:

  • ból,
  • obrzęk prącia,
  • konieczność noszenia opatrunku,
  • niemożność współżycia seksualnego przez kilka tygodni,
  • nieestetyczny wygląd prącia do czasu zagojenia.

Reklama

Zapalenie żołędzi i napletka - test

TEST
1.Zapalenie żołędzi i napletka występuje
a/tylko u chorych na cukrzycę mężczyzn
b/u kobiet aktywnych seksualnie
c/u nieobrzezanych mężczyzn

2.Do objawów zapalenia żołędzi i napletka nie należy
a/zaczerwienienie napletka
b/kaszel
c/ ból lub świąd

3.Do przyczyn choroby zalicza się:
a/brak higieny
b/zakażenia grzybicze i bakteryjne
c/wszystkie powyższe

4.Leczeniem zapalenia żołędzi i napletka zajmuje się
a/urolog lub dermatolog
b/kardiolog lub pulmonolog
c/radiolog lub patomorfolog

5.W leczeniu nie stosuje się
a/przeciwgrzybicznych i przeciwbakteryjnych leków miejscowych
b/maści zawierających słabe sterydy
c/dopaminy

6.Obrzezanie
a/jest pierwszą metodą leczenia
b/należy rozważyć w przypadku opornego na leczenie lub nawracającego zapalenia
c/nie zapobiega występowaniu zapalenia żołędzi i napletka
 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Borkowski A.,Urologia,,Warszawa 2006
  • Siroky M, Oates R, Babayan R, Podręcznik urologii. Diagnostyka i leczenie, Lublin 2006
  • http://emedicine.medscape.com
  • Stachura J, Domagała W., Patologia znaczy słowo o chorobie t. II, Kraków 2009
  • Fornasa CV, Calabro A, Miglietta A, Tarantello M, Biasinutto C, Peserico A., Mild balanoposthitis, Genitourin Med. Oct 1994;70(5):345-6,
  • Cree GE, Willis AT, Phillips KD, Brazier JS. ,Anaerobic balanoposthitis, Br Med J (Clin Res Ed). Mar 20 1982;284(6319):859-60,
  • Waugh MA, Evans EG, Nayyar KC, Fong R., Clotrimazole (Canesten) in the treatment of candidal balanitis in men. With incidental observations on diabetic candidal balanoposthitis,Br J Vener Dis. Jun 1978;54(3):184-6,
  • Edwards S., Balanitis and balanoposthitis: a review, Genitourin Med. Jun 1996;72(3):155-9,

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!