Androstendion - norma, badanie. Podwyższony - co oznacza?

Androstendion to hormon istotny dla prawidłowego rozwoju cech płciowych, biorący udział w wytwarzaniu innych hormonów - testosteronu i dihydrotestosteronu. Podwyższony androstendion u kobiet odpowiedzialny jest za męskie cechy płciowe, takie jak nadmierne owłosienie, łysienie czy nadmierne umięśnienie ciała. Może on mieć też związek z zespołem policystycznych jajników, a nawet chorobą nowotworową.
Próba krwi do badania androstendionu
Źródło: 123RF

Spis treści

Androstendion

Androstendion należy do hormonów z grupy androgenów. Występują one zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, choć u pań w znacznie mniejszej ilości. U panów hormon ten produkowany jest przez część siatkowatą kory nadnerczy, a u pań oprócz kory nadnerczy także przez jajniki.

Dlaczego androstendion jest tak istotny dla organizmu? Bo wpływa na wytwarzanie innych ważnych hormonów - testosteronu i dihydrotestosteronu.

Podwyższony androstendion

Podwyższony androstendion może być przyczyną różnych dolegliwości i chorób, szczególnie u kobiet. Nadmiar tego hormonu może objawiać się u nich męskimi cechami płciowymi. Pacjentka może mieć owłosienie w miejscach, gdzie normalnie ono nie występuje (hirsutyzm), jak również niski, męski głos. Mogą u niej wystąpić zaburzenia miesiączkowania, a także maskulinizacja, czyli męska sylwetka i silny rozwój mięśni.

Zbyt wysoki poziom androstendionu może mieć związek z zespołem policystycznych jajników. To poważna dysfunkcja jajników, która prowadzi do niepłodności, poronień i bardzo często do otyłości. Ponadto podwyższony androstendion może oznaczać chorobę nowotworową, na przykład jąder.

Androstendion podwyższony  może być także efektem stosowania dopingu. Dlatego też jego poziom nierzadko sprawdzany jest u sportowców.

Reklama

Androstendion - norma

Norma androstendionu u pań zależy od wieku:

  • u dziewczynek do 10 roku życia poziom tego hormonu powinien znajdować się w przedziale 8-50 ng/dL,
  • u dziewczynek starszych - od 10 do 17 roku życia, czyli w okresie pokwitania przyjęta norma to 8-240 ng/dL,
  • od 17 roku życia do menopauzy norma wynosi 75-205 ng/dL,
  • po menopauzie jego poziom to poniżej 10 ng/dL,
  • u panów norma wynosi 85-275 ng/Dl.

Zobacz też: Erytropoetyna (EPO) - czym jest niedobór?

Podwyższony androstendion – leczenie

Leczenie zbyt wysokiego androstendionu zależy od stanu klinicznego pacjenta. Jeśli jest to kobieta, u której występują nieregularne miesiączki lub nie ma ich wcale, lekarz może zalecić przyjmowanie progesteronu w formie doustnej antykoncepcji.

Jeśli przyczyną podwyższonego androstendionu jest wrodzony przerost nadnerczy, lekarz prawdopodobnie przepisze leki z grupy glikokortykoidów. Walkę z nadmiernym owłosieniem również wesprzeć można farmakologicznie, podając leki zmniejszające aktywność androgenów w mieszkach włosowych.

Badanie androstendion

Do zbadania poziomu androstendionu konieczne jest pobranie krwi. U kobiet istotne jest, aby przekazały informację o tym, w jakiej fazie cyklu się znajduje, gdyż androstendion może mieć nieco inne stężenie w poszczególnych fazach.

Do pobrania krwi na androstendion nie trzeba się zbytnio przygotowywać. Pobranie może nastąpić o dowolnej porze, bo pacjent nie musi być na czczo. Badanie nie jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia i trzeba za nie zapłacić kilkadziesiąt złotych. Najczęściej lekarze zlecają równoległe oznaczenie poziomu innych hormonów, w tym między innymi testosteronu.

Podwyższony androstendion a wypadanie włosów

Paradoksalnie oprócz objawu nadmiernego owłosienia u kobiet z podwyższonym androstendionem może występować także łysienie skroniowe. Włosy na końcach są poskręcane i nie mają zgrubienia.

Jeśli u pacjentki stwierdzono wysoki androstendion oraz zespół policystycznych jajników, a leczenie nie przyniosło poprawy zdrowia, konieczny może być zabieg operacyjny. Obecnie wykonuje się operacje dwie metodami - laparoskopii, czyli mniej inwazyjną, oraz laparotomii, czyli z otwarciem powłok brzusznych.

Niski poziom androstendionu

Jeśli mamy do czynienia z niskim poziomem androstendionu, możemy mieć niedoczynność tego organu, która objawia się zmęczeniem, osłabieniem i brakiem apetytu. Niski poziom tego hormonu mają także osoby z anemią (niedokrwistością) sierpowatą, której objawy to m.in. bladość skóry i błon śluzowych, osłabienie odporności, częste infekcje, zapalenia stawów, owrzodzenia czy zaburzenia wzrostu.

Niski androstendion dotyczy także kobiet z zatrzymaniem czynności jajników, które objawia się brakiem miesiączki i uderzeniami gorąca. 

Sprawdź również: SHBG - badanie, norma hormonu. SHBG a ciąża

Oceń artykuł

(liczba ocen 25)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->