Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗

Jakie mogą być przyczyny bólu kciuka?

Ból kciuka najczęściej ma związek z zmianami zwyrodnieniowymi w stawie nadgarstkowo-śródręcznym, ale może być także objawem zespół cieśni kanału nadgarstka lub choroby de Quervaina. Na czym polegają wymienione choroby? Jak je rozpoznać?
Mężczyzna trzyma się za kciuk
źródło:123RF
W skrócie
  • Kciuk to bezsprzecznie najważniejszy palec ludzkiej dłoni, gwarantujący ręce prawidłowe funkcjonowanie.
  • Jednymi z najczęstszych przyczyn dolegliwości bólowych są zmiany zwyrodnieniowe w stawie nadgarstkowo-śródręcznym oraz zespół cieśni kanału nadgarstka.
  • Powtarzający się ból kciuka wymaga konsultacji lekarskiej. Specjalista wykona niezbędne badania, a także dobierze odpowiednie sposoby leczenia i rehabilitacji.
SPRAWDŹ TEŻ: Ból dłoni - po zewnętrznej stronie i w środku. Przyczyny
Spis treści

Kciuk jest określany przez ortopedów i fizjoterapeutów jako najważniejszy palec ludzkiej ręki. Stanowi bowiem filar, bez którego prawidłowe funkcjonowanie ręki nie byłoby możliwe. Jednakże, pełniąc funkcję filaru, jest stale narażony jest działanie różnych sił, co prowadzi do przeciążeń, dolegliwości bólowych etc. 

Za ruchy kciuka odpowiada przede wszystkim staw nadgarstkowo-śródręczny o unikatowej budowie anatomicznej. Staw ten składa się z:

  • kości śródręcza,
  • kości czworobocznej większej,
  • pięciu więzadeł (trzech wewnątrztorebkowych AOL, POL,DRL i dwóch zwnątrztorebkowych UCL,IML),
  • torebki stawowej. 

Taka budowa sprawia, że kciuk porusza się w trzech płaszczyznach: odwodzenie – przywodzenie, zgięcie – prostowanie, opozycja – obwodzenie.

Prawidłowa budowa stawu nadgarstkowo-śródręcznego oraz właściwa struktura chrząstki stawowej gwarantują człowiekowi sprawne i bezbolesne wykonywanie wielu czynności dnia codziennego. Jeśli jednak dojdzie do patologicznych zmian w budowie stawu lub strukturze chrząstki, wykonywanie rutynowych czynności będzie znacznie utrudnione, a dodatkowo może pojawić się dokuczliwy ból. 

Reklama

Przyczyny bólu kciuka 

Jedną z najczęściej wymienianych przyczyn bólu kciuka są zmiany zwyrodnieniowe stawu nadgarstkowo-śródręcznego, które powstają wraz z wiekiem. Wskazuje się, że zmiany zwyrodnieniowe stawu kciuka stanowią 10 proc. wszystkim zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawów człowieka [Soczka, Czarnecki]. 

Choroba zwyrodnieniowa prowadzi bezpośrednio do deformacji stawu, a co za tym idzie do utraty jego ruchomości i stabilności. Charakterystycznym objawem zmian zwyrodnieniowych jest ból kciuka prawej ręki, ewentualnie lewej u osób leworęcznych. Dolegliwości rzadko występują jednocześnie w obu dłoniach, zwykle dotyczą ręki wiodącej. 

Ból najczęściej jest zlokalizowany u podstawy kciuka i nasila się w czasie wykonywania ruchów. Pacjenci narzekają na dolegliwości bólowe w czasie pisania, odkręcania nakrętek, szycia, grania na instrumentach strunowych, a w miarę postępu technologicznego także na ból w stawie kciuka od korzystania z telefonu komórkowego.  

Reklama

Ból kciuka przy zginaniu 

Oprócz zmian zwyrodnieniowych można wymienić także inne przyczyny bólu kciuka, takie jak:

Ból kciuka przy chwytaniu lub przy zginaniu jest charakterystycznym objawem choroby de Quervaina, czyli zapalenia ścięgien prostowników kciuka. Schorzenie jest wynikiem nadwyrężenia kciuka. Rozwija się najczęściej na skutek nietypowych przeciążeń, głównie u osób, które w pracy zawodowej lub przy wykonywaniu codziennych aktywności często wykonują ruch odwiedzenia kciuka przy jednoczesnym odchyleniu nadgarstka. Z tego powodu bywa nazywane chorobą malarzy – zwłaszcza używających w codziennej pracy szpachelek lub młodych matek, które często wykonują ruch podnoszenia dziecka. 

Reklama

Ból nadgarstka i kciuka 

Z kolei ból nadgarstka od strony kciuka może być objawem tzw. zespołu cieśni kanału nadgarstka. Kanał nadgarstka można opisać jako wąski tunel, wewnątrz którego znajdują się kości, więzadła, ścięgna mięśni, a także nerw pośrodkowy, który odbiera bodźce czuciowe i kontroluje ruchy pierwszych trzech palców. 

Na skutek różnych czynników (urazów, stanów zapalnych, bodźców mechanicznych) może dojść do zwężenia opisanego kanału, co nieuchronnie prowadzi do ucisku na nerw pośrodkowy. Konsekwencja tego stanu może być ból kciuka i nadgarstka prawej lub lewej ręki, a także mrowienia i drętwienia. Pacjenci odczuwają ponadto zmniejszone uczucie dotyku, ciepła i zimna w opuszce kciuka. Dodatkowo narzekają na ból kciuka od trzymania telefonu, książki lub nasilający się podczas prowadzenia samochodu. W miarę postępu choroby może pojawić się wyraźne osłabienie kciuka i pierwszych dwóch palców.

Na zespół cieśni kanału nadgarstka najbardziej narażone są osoby wykonujące prace biurowe (ustawiczne trzymanie zgiętego lub wyprostowanego nadgarstka w trakcie korzystania z komputera) oraz prace fizyczne (często powtarzany silny chwyt podczas używania różnych narzędzi, na przykład młotka). 

Reklama

Ćwiczenia na bolący kciuk 

W zależności od przyczyny dolegliwości, a także od odczuwanych przez pacjenta objawów, wdrażane są inne metody leczenia. Przykładowo, pacjentom cierpiącym na zespół cieśni nadgarstka początkowo zalecana jest rehabilitacja (różnego rodzaju ćwiczenia na kciuk i nadgarstek) oraz modyfikacja w sposobie wykonywania codziennych czynności, które doprowadziły do choroby. Z kolei w przypadku choroby de Quervaina w leczeniu zachowawczym stosuje się tzw. aparatowanie (unieruchomienie kciuka), iniekcje steroidów do nadgarstka, ultradźwięki, laseroterapię, jonoforezę, masaże, a także ćwiczenia. 

Podobnie przebiega leczenie zachowawcze zmian zwyrodnieniowych stawu nadgarstkowo-śródręcznego. Jeśli jednak metody nieoperacyjne nie przyniosą rezultatów, może zajść konieczność leczenia operacyjnego. Warto pamiętać, że zestawy ćwiczeń na kciuk i nadgarstek w przypadku wymienionych wyżej chorób powinny być dobrane przez specjalistę do konkretnego przypadku. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Artur Soczka, Piotr Czarnecki, Choroba zwyrodnieniowa stawu nadgarstkowo-śródręcznego kciuka, Praktyczna Ortopedia 3/2016.
  • https://www.awf.poznan.pl/files/roboczy/Porady_fizjoterapeutyczne/Porady_Fizjoterapeutw_AWF_Pozna._Nadgarstek.pdf [dostęp 03.09.2021 r.]
  • https://www.researchgate.net/profile/Tomasz-Ridan/publication/236965016_Rehabilitacja_w_stanach_zapalnych_w_obrebie_nadgarstka_i_reki/links/5442d7590cf2e6f0c0f93872/Rehabilitacja-w-stanach-zapalnych-w-obrebie-nadgarstka-i-reki.pdf [dostęp 03.09.2021 r.]
Joanna Woźniak
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Układ kostno-stawowy
Ból pod pachami - o czym świadczy, skąd się bierze i jak go załagodzić
Co na ból pod pachami?
Osteomalacja - co to jest i jak się objawia? Leczenie
Mężczyzna z bolącą nogą z powodu osteomalacji
Przyczyny bólu żeber - co oznacza i jak się pozbyć bólu żebra?
Mężczyznę bolą żebra
Podobne artykuły
Ból w stopie
Ból śródstopia - od góry, od spodu, z boku i przy chodzeniu. Co oznacza?
Mężczyzna odczuwa ból uda
Ból uda - co oznacza? Ćwiczenia na bolące uda
Boląca lewa ręka
Ból lewej ręki - co oznacza boląca lewa ręka? Sprawdź przyczyny
Rentgen żeber
Jak długo bolą stłuczone żebra? Lista objawów i sposobów leczenia
Mężczyzna trzyma się za plecy
Protruzja: co to jest? Operacja, leczenie, rehabilitacja

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie środki stosujesz, aby złagodzić suchy kaszel?
Unituss Junior