Swędzenie skóry - głowy, dłoni, nóg. Przyczyny

Autor

Marta Roszkowska

Swędzenie skóry nie zawsze oznacza reakcję alergiczną. Uczucie swędzenia bywa objawem wielu chorób. Sprawdź, jakim schorzeniom towarzyszy swędzenie skóry i jak można sobie z nim poradzić. Co może oznaczać swędzenie głowy, dłoni, nóg, czy całego ciała?

Swędzenie skóry

Świąd skóry jest jednym z najbardziej uporczywych objawów wielu schorzeń, wywołanych zarówno przez czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Kiedy pojawia się uporczywe swędzenie, warto przyjrzeć się objawom, które mu towarzyszą i jak najszybciej odnaleźć źródło problemu. Nadmierne drapanie swędzącej skóry może bowiem doprowadzić do poważnych powikłań.

Swędzenie wynika z podrażnienia komórek nerwowych znajdujących się na powierzchni skóry. Poczuciu swędzenia towarzyszy nieodparta chęć drapania się. Objaw ten może dotyczyć nie tylko świądu, ale także bólu oraz wysypki.

Zobacz: Odcisk, modzel, kurzajka... Jaki problem mają twoje stopy?

Swędzenie skóry głowy

Swędzenie skóry głowy jest dość powszechną dolegliwością, z którą pacjenci zgłaszają się w pierwszej kolejności do dermatologa. Czy świąd skóry głowy występuję bez dodatkowych objawów, czy też towarzyszą mu zaczerwienienie, pieczenie, łuszczenie się naskórka, plamy, czy krostki, nigdy nie należy go lekceważyć. Swędzenie skóry głowy może bowiem wskazywać na schorzenia o różnym podłożu, wymagające interwencji lekarza. Przyczynami świądu skóry głowy mogą być zarówno choroby skóry, jak i dolegliwości ogólnoustrojowe, czy zaburzenia psychiczne. Jednak swędzenie głowy może mieć również charakter idiopatyczny, czyli pojawiać się bez wyraźnej przyczyny.

Swędząca skóra głowy może być objawem:

  • Łupieżu, czyli odmiany grzybicy skóry głowy fachowo określanej łojotokowym zapaleniem skóry. Swędzeniu głowy towarzyszą w tym przypadku zmiany skórne w postaci łusek, zaczerwienienie i łojotok. Ten ostatni może przyjmować mniej lub bardziej nasiloną formę, dzięki czemu łupież może występować w bardziej suchej formie (łupież zwykły, pospolity), bądź tłustej (łupież łojotokowy) – z łuskami mocniej przylegającymi do skóry.
  • Innych form grzybicy skóry głowy, którym towarzyszy świąd skóry głowy, niekiedy wypadanie włosów, łuszczenie się naskórka, podrażnienia w okolicach zmian.
  • Łuszczycy – świąd skóry głowy, wypadanie włosów, pieczenie skóry, zaczerwienione plamy pokryte warstwą łuszczącego się naskórka, które poza obszarem głowy mogą również atakować kolana, łokcie, stopy, plecy, czy dłonie – to charakterystyczne symptomy łuszczycy. Przyczyna tej choroby nie jest do końca zdefiniowana, ale czynnikiem który powoduje nawroty łuszczycy jest często stres.
  • Łysienia bliznowaciejącego – dość rzadka odmiana łysienia, objawiająca się poza wypadaniem włosów, uporczywym świądem skóry głowy, pieczeniem i stanem zapalnym.
  • Wysuszonej skóry głowy;
  • Chorób neurologicznych i schorzeń na tle psychicznym;
  • Nieodpowiedniej higieny i pielęgnacji skóry głowy;
  • Uczulenia na składniki kosmetyków do pielęgnacji skóry głowy, bądź podrażnienia spowodowanego związkami chemicznymi obecnymi w preparatach fryzjerskich, np. farbach do włosów.
  • Atopowego zapalenia skóry (AZS) – świąd skóry, łuszczące się zmiany, zaczerwienia i przesuszenie skóry mogą wskazywać na atopowe zapalenie skóry. Schorzenie to należy do przewlekłych alergicznych chorób skóry, głównie o podłożu genetycznych, ale nie bez wpływu czynników psychologicznych (np. w postaci silnego stresu).
  • Wszawicy.
  • Zapalenia mieszków włosowych, do którego przyczyniają się bakterie. Poza swędzeniem głowy na skórze mogą pojawić się krostki z ropą i zaczerwienie, a niekiedy dolegliwości bólowe.

Leczenie swędzenia skóry głowy uzależnione jest od przyczyny występowania dolegliwości. Odpowiednią kurację, po wcześniejszej diagnozie, może zalecić lekarz dermatolog.

Swędzenie dłoni

Swędzenie dłoni nie wskazuje na jedną konkretną chorobę, a może być objawem różnych schorzeń. Od najbardziej błahych przyczyn wskazujących na nieodpowiednią pielęgnację skóry dłoni, po schorzenia dermatologiczne, bądź narządowe. Warto zwrócić uwagę na to, czy świądowi skóry na dłoniach towarzyszą inne objawy.

Do przyczyn swędzenia dłoni można zaliczyć:

  • przesuszenie skóry dłoni – świąd pojawia się głównie na zewnętrznej stronie dłoni;
  • pokrzywka, która może stanowić reakcję alergiczną;
  • grzybica dłoni;
  • zapalenie skóry;
  • wyprysk kontaktowy, który może być reakcją alergiczną, bądź skutkiem podrażnienia konkretną substancją;
  • AZS – atopowe zapalenie skóry;
  • świerzb, czy inne choroby pasożytnicze – swędzeniu skóry mogą towarzyszyć inne zmiany, np. ubytki w skórze, czy czerwone plamy. Świąd może nasilać się wieczorem i w nocy;
  • choroby wątroby;
  • choroby trzustki.

Leczenie swędzenia dłoni zależy od przyczyny występowania. Przesuszony naskórek warto nawilżać kremami do rąk, a w poważniejszych przypadkach stosować specjalne kremy, czy maści. Świąd skóry dłoni spowodowany konkretnymi chorobami będzie wymagał dodatkowo odrębnej farmakoterapii zaleconej przez lekarza.

Swędzenie skóry w ciąży

Swędzenie skóry w ciąży w większości przypadków należy do niegroźnych, acz dokuczliwych, dolegliwości towarzyszących ciąży. Spowodowane jest przede wszystkim rozciąganiem się skóry i zmianami zachodzącymi w obszarze gospodarki hormonalnej ciężarnej. Przyczyn świądu skóry w okresie ciąży można również upatrywać w zmianach wzrastającym poziomem soli żółciowych w organizmie, czy w enzymach wątrobowych.

Charakterystyczne swędzenie skóry u ciężarnych może pojawić się w trzecim trymestrze ciąży, kiedy to hormony mają wpływ na pracę wątroby. Dolegliwość ta nazywana cholestazą ciężarnych, staje się najbardziej dokuczliwa nogą, a świąd często zaczyna się od dłoni i stóp. Schorzenie ustępuje po porodzie.

U ciężarnych może się również pojawić pokrzywka i towarzyszące jej charakterystyczne swędzące grudki. Wysypka najczęściej umiejscawia się zazwyczaj na brzuchu ciężarnej, głównie pod koniec ciąży.

U kobiet w ciąży może również wystąpić specyficzna opryszczka ciężarnych objawiająca się świądem skóry w miejscach pojawienia się grudek i pęcherzyków (na brzuchu w okolicach pępka, rzadziej na stopach, dłoniach i tułowiu).

Jeśli swędzeniu skóry w ciąży towarzyszą inne objawy, w postaci wysypek, ropnych krostek, zaczerwienienia, przesuszenia skóry, plam etc., przyczyna może leżeć w innych schorzeniach, które nie są charakterystyczne tylko dla ciąży. W każdym z przypadków warto, a niekiedy należy skonsultować się z lekarzem, który postawi diagnozę i zaleci odpowiednią kurację.

Swędzenie nóg

Swędzenie nóg może mieć różnorakie podłoże, od zwykłego podrażnienia naskórka, poprzez alergie, choroby skóry, czy schorzenia konkretnych narządów wewnętrznych. Do przyczyn swędzenia nóg można zaliczyć:

  • podrażnienie naskórka w wyniku depilacji, czy golenia nóg. Swędzeniu skóry mogą towarzyszyć zaczerwienie, suchość, krostki;
  • alergia, której mogą towarzyszyć swędzące krostki (pokrzywka alergiczna)
  • przesuszenie skóry, którego powodem może być brak odpowiedniej pielęgnacji skóry, niskie temperatury, klimatyzacja, czy zbyt suche i ciepłe powietrze;
  • atopowe zapalenie skóry (AZS);
  • świerzb i inne choroby pasożytnicze;
  • niewydolność żylna, która może powodować swędzenie łydek;
  • grzybica, która może być przyczyną swędzących stóp
  • chora wątroba;
  • zapalenie mieszków włosowych;
  • niedoczynność tarczycy – mogą wskazywać na nią swędzące łydki;
  • swędząca skóra na nogach może dokuczać osobom cierpiącym na cukrzycę.

Swędzenie skóry – przyczyny

Przyczyny swędzenia skóry mogą być z jednej strony dość błahe i oczywiste i wiązać się przede wszystkim z nieodpowiednią pielęgnacją skóry, przez którą dochodzi do odwodnienia i wysuszenia naskórka. W skutek braku nawilżania skóry możemy odczuwać uporczywe swędzenie całego ciała, bądź poszczególnych części najbardziej narażonych na podrażnienie: swędzenie dłoni, swędzenie łydek, swędzenie stóp, czy swędzenie głowy.

Do innych przyczyn swędzenia skóry możemy zaliczyć alergie, choroby skóry, choroby autoimmunologiczne, choroby ogólnoustrojowe, schorzenia narządów wewnętrznych, pasożyty, grzyby, czy zakażenia bakteryjne. Rozpoznanie przyczyny świądu zależy od umiejscowienia swędzenia skóry i objawów towarzyszących dolegliwości.

Swędzenie skóry - grzybica

Jednym z głównych, najczęściej występujących schorzeń skórnych, wywołujących swędzenie, jest grzybica. Zalicza się do niej wszelkie choroby zakaźne wywołane przez mikroskopijne grzyby. Choroba może dokuczać w takich częściach ciała, jak dłonie, głowa, stopy, okolice intymne, odbyt.

Do dodatkowych objawów towarzyszących grzybicy zalicza się łuszczącą się skórę, zaczerwienienia, rogowacenie naskórka, żółknięcie paznokci dłoni lub stóp. Do zarażenia grzybicą dochodzi w wyniku utrzymywania nieodpowiedniej higieny intymnej. By sobie z nią poradzić, należy zastosować odpowiedni krem lub żel dostępny w aptece. Jeśli jednak objawy nie miną, należy odwiedzić dermatologa.

Zobacz także: Liszaj płaski

Swędzenie skóry - zakażenie liszajcem

Inną groźną chorobą zakaźną, która atakuje skórę, jest liszajec zakaźny. Pierwszym objawem są czerwone pęcherze wypełnione ropą, które po czasie zmieniają się w charakterystyczne strupy. Mimo iż liszajec ma raczej łagodny przebieg, towarzyszy mu silne uczucie swędzenia. Bardzo łatwo można zarazić się, przebywając w dużych skupiskach ludzi lub uprawiając sport kontaktowy.

Liszajec występuje głównie w okolicach twarzy oraz szyi. Bardzo często pojawia się u małych dzieci. By złagodzić nieco swędzenie, należy przemywać zakażoną skórę wodą z dodatkiem mydła. Można również stosować odpowiednie środki z dodatkiem antybiotyku, dostępne w aptece.

Zobacz też: Róża - choroba skóry

Swędzenie skóry - świerzb

Do chorób zakaźnych, które wywołują męczące swędzenie skóry, należy również świerzb, wywołany przez świerzbowce ludzkie – rodzaj roztocza. Choroba objawia się silnym, męczącym świądem skóry, a także zmianami skórnymi w postaci zaczerwienionych plam oraz przeczosów, czyli ubytków w skórze. Pojawiają się w takich miejscach, jak pachwiny, pępek, pośladki, narządy płciowe. Uczucie swędzenia nasila się zwłaszcza nocą.

Do zakażenia świerzbem dochodzi najczęściej w wyniku zaniedbania warunków sanitarnych oraz higieny intymnej. Stąd też w trakcie leczenia zaleca się przede wszystkim częstą zmianę bielizny, ręczników oraz pościeli. Skuteczne okazują się maści. Leczeniu należy poddać także rodzinę zakażonej osoby.

Zobacz też: Zespół Gilberta

Swędzenie skóry na całym ciele - choroby

Swędzenie i łuszczenie się naskórka możliwe jest również w przypadku takich chorób, jak zapalenie nerek lub wątroby, a także niedoczynność tarczycy. W tym ostatnim przypadku poza uczuciem swędzenie możliwe jest łuszczenie się naskórka oraz pojawianie się czerwonych plam na skórze.

Zmiany skórne wynikają najczęściej z niedoboru odpowiednich hormonów. Swędzeniu i łuszczeniu się naskórka może towarzyszyć poczucie suchości dłoni oraz wypadanie włosów. By poradzić sobie z suchą, swędzącą skórą, należy stosować kremy nawilżające oraz środki myjące, które jej nie podrażniają.

Czytaj też: Żywność dobra dla skóry. Co poleca dietetyk?

Zobacz też: Pokrzywka idiopatyczna - objawy, leczenie i przyczyny

Oceń artykuł

(liczba ocen 19)

Pytanie: W jakich okolicznościach najczęściej korzystasz z plastrów z opatrunkiem?

  Przy skaleczeniach

  Przy odciskach i pęcherzach (np. na stopach)

  Przy stłuczeniach z naruszeniem skóry

  Przy oparzeniach

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA