Cukrzyca u dzieci: objawy, przyczyny i normy. Jakie badania?

Cukrzyca u dzieci to najczęstsza choroba przewlekła wieku rozwojowego. Co gorsza, z każdym rokiem liczba zachorowań u dzieci wzrasta. Sprawdź, jakie są objawy cukrzycy u dzieci, co ją wywołuje, a także jak można rozpoznać chorobę.
Dziewczynka pobiera próbkę krwi z palca
źródło:123RF

Spis treści

Cukrzyca u dzieci

Cukrzyca jest grupą chorób metabolicznych, które manifestują się hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy we krwi. Długotrwała hiperglikemia jest wyjątkowo niebezpieczna dla organizmu, gdyż może doprowadzić do trwałego uszkodzenia wielu narządów, zwłaszcza oczu, nerek i serca. 

Z danych epidemiologicznych wynika, że na całym świecie na cukrzycę mogą chorować 422 miliony osób. Szacuje się, że co 11 osoba dorosła ma zdiagnozowaną cukrzycę. Choroba występuje także u dzieci. Stała się najczęstszym schorzeniem przewlekłym wieku rozwojowego. Cukrzyca wykrywana jest u niemowląt, jak i nastolatków. Co gorsza, z każdym rokiem liczba przypadków cukrzycy u dzieci wzrasta. Dane wskazują, że w ciągu ostatnich 25 lat odnotowano 4-krotny wzrost zachorowań. 

Objawy cukrzycy u dzieci

Cukrzyca u dzieci objawia się zazwyczaj:

  • wielomoczem (poliuria),
  • wzmożonym pragnieniem (polidypsja),
  • wzmożonym lub osłabionym łaknieniem,
  • spadkiem masy ciała.

Wymienia się także mniej charakterystyczne objawy cukrzycy u dzieci, takie jak:

  • senność,
  • osłabienie,
  • zaburzenia widzenia,
  • bóle mięśni,
  • trudno gojące się rany,
  • choroby intymne – grzybica pochwy, zapalenie napletka.

Pierwsze objawy cukrzycy u dzieci mogą wystąpić w każdym wieku. Warto jednak zapamiętać, że cukrzyca typu 1 manifestuje się u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, zaś cukrzyca typu 2 nastolatków.

Reklama

Przyczyny cukrzycy u dzieci

Przyczyną cukrzycy u dzieci jest defekt wydzielania lub działania insuliny – hormonu produkowanego przez komórki beta trzustki, który obniża stężenie glukozy we krwi. Organizm zdrowej osoby produkuje insulinę w odpowiednim ilościach, co skutkuje zaopatrywaniem komórek w niezbędną energię, pozyskiwaną między innymi z glukozy, a co za tym idzie regulacją glikemii. Po zjedzeniu posiłku poziom glukozy we krwi wzrasta. Wówczas komórki beta trzustki produkuję insulinę, która umożliwia metabolizm glukozy i w ten sposób zapewnia energię niezbędną do wykonywania codziennych czynności. Jeśli stężenie glukozy spada, organizm przestaje wydzielać insulinę, a zamiast niej wydziela inne hormony, które podnoszą stężenie glukozy do odpowiedniego poziomu. U dziecka chorego na cukrzycę mechanizm ten zawodzi. 

Cukrzyca typu 1 u dzieci

Wymienia się dwa podstawowe powody niewłaściwej regulacji glukozy w organizmie, skutkujące hiperglikemią: albo komórki beta trzustki nie produkują insuliny w odpowiedniej ilości albo insulina jest wydzielana w odpowiedniej ilości, ale tkanki organizmu nie są wrażliwe na jej działanie. 

W pierwszym przypadku diagnozuje się cukrzycę typu 1, zaś w drugim cukrzycę typu 2. Wśród dzieci i młodzieży w Polsce dominuje cukrzyca typu 1, która jest chorobą autoimmunologiczną, uwarunkowaną genetycznie. Stanowi ona około 90 proc. wszystkich przypadków zachorowań. W przebiegu schorzenia dochodzi do nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej.

Organizm dziecka produkuje przeciwciała, które niszczą trzustkę, prowadząc do wyniszczenia komórek odpowiedzialnych za produkcję insuliny. 

Cukrzyca typu 1 u dzieci może rozwinąć się w każdym wieku. Średnio jest wykrywana od 6 miesiąca życia do okresu wczesnej dorosłości. Co warto podkreślić, cukrzyca u niemowlaka, który nie ukończył 6. miesiąca życia zazwyczaj jest wynikiem mutacji genetycznych. 

Cukrzyca typu 2 u dzieci

Zdecydowanie rzadziej wykrywa się cukrzycę typu 2 u dzieci. Ten rodzaj stanowi 10 proc. zachorowań wśród dzieci i młodzieży. Warto jednak podkreślić, że w większości przypadków cukrzyca typu 2 jest wykrywana u nastolatków. Pierwsze symptomy zazwyczaj pojawiają się w okresie dojrzewania lub w drugiej dekadzie życia. Średnia wieku w momencie rozpoznania choroby wynosi 13,5 roku. 

Cukrzyca typu 2 nie jest uwarunkowana genetycznie. Za jej rozwój w dużej mierze odpowiadają czynniki środowiskowe, zwłaszcza niewłaściwa dieta. Ten typ choroby dotyka głównie osoby z nadwagą i otyłością. Z uwagi na zwiększenie częstości występowania nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży, rośnie też ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. 

Reklama

Jak rozpoznać cukrzycę u dziecka?

Obecność wymienionych objawów nie wystarczy do rozpoznania cukrzycy u dziecka. Konieczne jest wykonanie badań diagnostycznych. W pierwszej kolejności wykonuje się badania laboratoryjne na oznaczenie stężenia glukozy we krwi. Badania krwi należy wykonać na czczo. 

Poziom cukru u dziecka powinien wynosić 70-99 mg/dl. Jeśli przekracza 126 mg/dl, daje to lekarzowi podstawy do zdiagnozowania cukrzycy. Przy wartościach powyżej 99 mg/dl stwierdza się jedynie podwyższony cukier u dziecka

W razie wątpliwości wykonuje się doustny test obciążania glukozą, który polega na oznaczeniu stężenia glukozy na czczo, a następnie 2 godziny po podaniu dziecku 1,75 glukozy na kilogram masy ciała. Za normę uznaje się stężenie do 140 mg/dl, zaś o cukrzycy świadczy glikemia wynosząca dwie godziny po podaniu glukozy powyżej 200 mg/dl. 

W diagnostyce cukrzycy u dzieci wykonuje się także inne badania, m.in.:

  • badanie kreatyniny,
  • jonogram,
  • próby wątrobowe,
  • gazometrię w celu oceny stopnia zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej,
  • badanie ogólne moczu w celu oceny glukozurii oraz ketonurii.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Dziecko z cukrzycą w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów pod red. dr n. med. Aleksandry Górskiej, Warszawa 2009.
  • Karolina Wójcikiewicz, Agnieszka Brandt, Małgorzata Myśliwiec, Cukrzyca u dzieci – jak postępować, aby nie zaszkodzić pacjentowi?, Pediatria po Dyplomie 1/2017.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Kiedy najczęściej sięgasz po preparaty na stawy?

  Po urazie

  Przy bólach stawowych

  Przy zmniejszonej ruchomości stawu

  Profilaktycznie

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!