Najzdrowsze miejsce w internecie

Pompa insulinowa - dla dorosłych i dla dzieci. Jak wygląda i jak działa?

Pompa insulinowa to niewielkie urządzenie, które pomaga chorym na cukrzycę typu 1. na prowadzenie normalnego życia. Pozwala na trzymanie insuliny w organizmie chorego na w miarę równym poziomie. Czy każdy jej potrzebuje? Ile kosztuje i jak działa?
Mężczyzna używa pompy insulinowej
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Pompa insulinowa jest używana w leczeniu cukrzycy, gdyż niejako naśladuje pracę zdrowej trzsutki. Może więc całą dobę produkować insulinę.
  • Pompa insulinowa to nie tylko pudełeczko z pojemnikiem na insulinę. Składa się również z zestawu infuzyjnego, który jest łącznikiem między urządzeniem a cukrzykiem.
  • Pompy insulinowe często są potrzebne dzieciom. Dla takich maluchów urządzenie ma specjalne funkcje, które pozwalają wyłącznie rodzicom na jakiekolwiek zmiany w programie.
SPRAWDŹ TEŻ: Jak zmierzyć sobie poziom cukru?
Spis treści

Co to jest pompa insulinowa?

Pompa insulinowa to urządzenie, które znacznie ułatwia kontrolę leczenia cukrzycy. Jej działanie usprawnia pacjentom funkcjonowanie z tą chorobą. Za jej pomocą insulina jest podawana diabetykowi stale, a nie doraźnie, tak jak m.in. w przypadku popularnych penów.

Oczywiście nie zwalnia to cukrzyka z kontrolowania swojego stanu zdrowia i mierzenia poziomu cukru, jednak w wielu przypadkach poprawia jakość życia chorego. 

W leczeniu cukrzycy typu 1. insulina musi być bowiem podawana w formie zastrzyków, a chory musi sprawdzać poziom insuliny poprzez użycie glukometru. Pompa insulinowa - dzięki temu, że podaje pacjentowi hormon ciągle - zmniejsza częstotliwość tego rodzaju kontroli. Pompa nadaje się również dla osób z cukrzycą typu 2.

Jak zatem podawać insulinę za pomocą pompy?

Jak działa pompa insulinowa?

Ujmując rzecz najprościej i najbardziej obrazowo, pompa insulinowa naśladuje pracę zdrowej trzustki. Przez całą dobę podaje ona bowiem pacjentowi niewielkie ilości insuliny, zaspokajając podstawowe zapotrzebowanie organizmu na ten hormon.

Ze względu na to, iż przed posiłkami należy przyjąć dodatkową dawkę, w urządzeniu programuje się tak zwany bolus, którego wielkość jest uzależniona od rodzaju i ilości spożywanej potrawy. Podaje się go również w przypadku konieczności korekty hiperglikemii. 

Poprzez pompę podaje się jeden rodzaj insuliny. Zwykle jest to analog szybkodziałający. Urządzenia są wyposażone w wyświetlacze, które ułatwiają ustawienie określonych parametrów oraz komunikację z użytkownikiem. Pacjent może na nim zobaczyć m.in. kiedy podany został ostatni bolus.

W przypadku rozładowanej baterii, zatkania pompy czy kończącego się zapasu insuliny, urządzenie generuje alarm w postaci sygnałów dźwiękowych lub wibracji. Obsługa takiej pompy dla cukrzyka jest zatem dość łatwa i intuicyjna.

Jak wygląda pompa insulinowa?

Osobista pompa insulinowa to niewielkie urządzenie wyglądem przypominające pager. Składa się ono z zasilanego na baterie silnika, który umożliwia tłoczenie insuliny, mikroprocesora pozwalającego zaprogramować pompę zgodnie z zapotrzebowaniem chorego oraz pojemnika na insulinę. 

Większość pomp insulinowych obecnie posiada sensor lub można go okupić. Sensor odpowiedzialny jest za ciągłe monitorowanie glikemii.

Pompę z pacjentem łączy tak zwany zestaw infuzyjny, przez który płynie hormon oraz kaniula, czyli igła umieszczona na stałe w tkance podskórnej diabetyka. Wkłucia można robić na:

  • brzuchu, 
  • pośladkach, 
  • ramionach,
  • udach 

Tam, gdzie jest nam najwygodniej. Kwestia wygody jest często poruszana przy temacie pompy insulinowej, bo choć urządzenie jest nieduże, każdy musi znaleźć swój sposób na jego komfortowe noszenie. Popularnym sposobem jest doczepianie jej do paska od spodni poprzez specjalny uchwyt.

Jak nosić pompę insulinową? Wielu diabetyków trzyma ją po prostu w kieszeni, a kobiety czasem przypinają ją do biustonosza. Opcji jest wiele - najważniejsze, to znaleźć najlepszą dla siebie. Można trzymać pompę insulinową także w etui, które może być z paskiem lub bez.

Wkłucia do pompy insulinowej

Wkłucia do pompy, czyli tzw. zestawy infuzyjne, są używane do podania insuliny z urządzenia bezpośrednio do tkanek. Zestaw składa się z drenu oraz z kaniulli. Producenci oferują różne rodzaje wkłuć do pompy, by każdy pacjent mógł dobrać odpowiednie do swoich potrzeb. Do wyboru dostępne są igły miękkie (teflonowe)  i stalowe. Ich długość także się różni.

Właściwy dobór zestawu infuzyjnego może zapewnić maksymalny komfort oraz bezpieczeństwo. Dzięki pompie insulinowej wiele osób jest w stanie dalej uprawiać sport.

Zarówno zbiornik na insulinę jak i zestaw infuzyjny wymieniać należy co 2-3 dni, a także gdy tylko wystąpi jakakolwiek reakcja skórna.

Jakie są rodzaje pomp insulinowych?

Nowoczesne pompy insulinowe pobierają dane o użytkowniku, by odpowiednio reagować na jego zapotrzebowanie. Po stworzeniu profilu pompa hybrydowa działać może w dwóch trybach: automatycznym (insulina podawana jest samoczynnie bez ingerencji cukrzyka) lub manualnym (samemu można zaprogramować podawanie insuliny).

Urządzenie takie pomaga cukrzykom, którzy odczuwają w nocy mocne spadki poziomu cukru, a nie są wtedy w stanie podać sobie insuliny. Koszt hybrydowej pompy insulinowej jest niestety wysoki, gdyż wynosi on około 20 tysięcy złotych.

Pompa bezdrenowa natomiast jest niewielka i lekka. Za pomocą pilota można zaprojektować podawanie insuliny. Podobnie jak pompa hybrydowa pobiera dane i zapisuje je w rejestrze. Składa się ona z dwóch elementów, ekranu i mikropompy. Komunikacja między nimi przebiega bezprzewodowo za pomocą Bluetootha.

Zbiornik z insuliną należy wymieniać co kilka dni, gdyż dostarczana jest w sposób ciągły za pomocą kaniuli (tzw. "tępa igła") zintegrowanej z modułem infuzyjnym.

Pompa insulinowa w ciąży

Używanie pompy insulinowej w ciąży jest bezpieczne, jednak należy skonsultować się z lekarzem, jeśli chcemy mieć dziecko, a mamy cukrzycę. Dla kobiet ciężarnych z cukrzycą typu 1 pompa insulinowa jest bezpłatna tak jak zestawy infuzyjne. Podlegają całkowitej refundacji na NFZ, jeśli lekarz wyda zaświadczenie.

Podobnie kobiety starające się o zajście w ciąże mogą otrzymać refundację.

Jak wygląda pompa insulinowa dla dzieci?

Wśród wskazań do korzystania z pompy wymienia się m.in. brak kontroli cukrzycy i jej chwiejny przebieg. Z urządzenia często korzystają również dzieci. Sprzęt skonstruowany specjalnie dla nich często posiada funkcję blokady dziecięcej, która wyłącza działanie przycisków pompy, aby maluch nie mógł przypadkowo zmienić ustawień sprzętu i podawania insuliny

Często w zestawie znajduje się również pilot, który umożliwia zdalne sterowanie pompą przez rodziców. Dobrze, by dziecko nosiło ze sobą urządzenie w sposób, który nie będzie ograniczał jego ruchów chociażby podczas zabawy. Doskonale sprawdzą się tutaj specjalne szelki, dzięki którym maluch będzie mógł nosić pompę insulinową na plecach.

Dobrym rozwiązaniem jest także saszetka na pompę insulinową, na pasku, którą umieszcza się w talii.

Czy pompa insulinowa jest refundowana?

W Polsce refundacja pompy insulinowej przysługuje chorym na cukrzycę typu 1., którzy nie przekroczyli 26. roku życia. Osoby kwalifikujące się do refundacji i chcące z niej skorzystać powinny zgłosić się do odpowiedniego ośrodka, który posiada kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia (listę placówek można znaleźć na stronie internetowej NFZ). 

Następnie pacjenta czeka rozmowa z diabetologiem, a potem oczekiwanie na decyzję. Chorzy, którzy nie ukończyli jeszcze 26. roku życia mogą również ubiegać się o pełną refundację zestawu infuzyjnego do pompy. W takiej sytuacji jedynym wydatkiem, jaki ponosi pacjent jest koszt samej insuliny.

Wadą takiego rozwiązania jest brak możliwości wybrania modelu pompy i czas oczekiwania na urządzenie, który w skrajnych przypadkach może wynieść nawet kilkanaście miesięcy.

Jaka jest cena pompy insulinowej?

Starszym pacjentom przysługuje jedynie częściowa refundacja zestawów infuzyjnych do pompy insulinowej - pompę niestety muszą oni sfinansować sobie sami. Ile kosztuje pompa insulinowa? Zależy od producenta i konkretnego modelu. Te najbardziej podstawowe to wydatek rzędu 4000-9000 zł. Bardziej zaawansowane urządzenia, z funkcją ciągłego monitoringu glikemii to już koszt 12 000-15 000 zł. 

Niektóre pompy są w stanie „przewidzieć” hipoglikemię i powstrzymać wówczas podawanie insuliny. Tak zaawansowany technicznie sprzęt może kosztować nawet 18 000 zł. Producenci pomp insulinowych zwykle umożliwiają zakup urządzenia w systemie ratalnym.

Pompę należy wymieniać średnio co 6-8 lat.

Ze względu na koszt pompę insulinową można ubezpieczyć. Zależnie od oferty, ubezpieczenie może w przypadku uszkodzenia pompy zwrócić 100% kosztów za konieczny zakup nowego urządzenia.

Czytaj również

Bibliografia

  • Benbenek-Klupa T. Edukacja pacjenta przygotowywanego do terapii z zastosowaniem osobistej pompy insulinowej. Przegl. Lek. 2006; 63: 292–295.
  • „Insulinoterapia”, Lek. M. Siomkajło, Dr n. med. J. Kuliczkowska-Płaksej.
  • „Nowe technologie w dozowaniu insuliny i monitorowaniu glikemii”, T. Benbenek-Klupa, T. Klupa.
  • Gawrecki A., Zozulińska-Ziółkiewicz D., Wierusz-Wysocka B. Praktyczne wskazówki w leczeniu cukrzycy u osób dorosłych za pomocą osobistej pompy insulinowej. Via Medica, Gdańsk 2011: 8–10.
  • Bode B.W., Steed R.D., Davdson P.C. Reduction in severe hypoglycemia with long-term continuous subcutaneous insulin infusion in type 1 diabetes. Diabetes Care 1996; 19: 324–327.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Zioła na cukrzycę - jakie wybrać na cukrzycę typu 1 i 2?
Morwa biała obniża cukier
Przeczytaj artykuł
Koronawirus a cukrzyca. Czy SARS-CoV-2 zagraża diabetykom?
Pacjent z cukrzycą
Przeczytaj artykuł
Poziom cukru - jaki jest prawidłowy? Normy i wyniki
Badanie poziomu cukru
Podobne artykuły
Wzór chemiczny glimepirydu
Glimepiryd - dawkowanie i zastosowanie
higiena iniekcji w leczeniu cukrzycy
Wymień igłę po użyciu! - higiena iniekcji w leczeniu cukrzycy
Kobieta bada poziom cukru w cukrzycy typu 3
Cukrzyca typu 3 - przyczyny, objawy i leczenie. Jaka dieta?
Mierzenie poziomu cukru
Stan przedcukrzycowy - objawy i dieta. Czy może się cofnąć?
Może to Cię zainteresuje
Owoce dzikiej róży
Olej z dzikiej róży - właściwości. Jak i na co stosować?
Zabieg operacyjnego przeszczepu trzustki
Przeszczep trzustki - czy jest możliwy i ile się czeka?
Widok kominów z fabryk zanieczyszczających powietrze
Zanieczyszczenia powietrza - źródła. Jaki wpływ na zdrowie?
Felinoterapeutka ze swoim kotem
Felinoterapia - czym jest terapia z kotem i komu może pomóc?