Glukoza – poziom glukozy we krwi. Badania, normy i wyniki

Badanie poziomu glukozy
Źródło: 123RF

Autor

Paulina Szczerkowska

Badania poziomu glukozy we krwi powinny być wykonywane regularnie, przynajmniej raz w roku, nawet przez osoby zdrowe. Dowiedz się, jak wygląda badanie i jak należy interpretować wyniki.
 

 

Badanie poziomu glukozy we krwi

Badanie poziomu glukozy we krwi wykonywane jest przede wszystkim w diagnostyce cukrzycy, ale o regularnych kontrolach nie powinny zapominać również osoby zdrowe. Utrzymywanie prawidłowego poziomu cukru jest szczególnie ważne przede wszystkim u diabetyków, dlatego kilka razy w ciągu dnia powinni oni kontrolować poziom glukozy. 

Poza tym o badaniach muszą pamiętać przede wszystkim:

● kobiety ciężarne, aby wykryć ewentualną cukrzycę ciążową,

● osoby obarczone ryzykiem zachorowania na cukrzycę (z nadwagą, po czterdziestce, genetycznie obciążone w kierunku cukrzycy), 

● kobiety, które w czasie ciąży miały zdiagnozowaną cukrzycę ciążową, 

● osoby, u których pojawiają się objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, oddawanie dużych ilości moczu, zakażenia grzybicze skóry i błon śluzowych, świąd skóry) i hipoglikemii (osłabienie, zawroty głowy, drżenie mięśni, omdlenia). 

Poziom cukru można mierzyć samodzielnie w domu za pomocą glukometru (urządzenie podaje wyniki już po kilkunastu sekundach) lub udać się na profesjonalne badanie do laboratorium. W tym drugim przypadku od pacjenta pobierana jest krew, najczęściej z żyły w okolicach zgięcia łokciowego. 

Glukoza na czczo – jak przygotować się do badania?

Stężenie poziomu glukozy zależy również od przyjmowanych pokarmów, dlatego do badania należy podejść na czczo. Zaleca się, żeby nie jeść i nie pić nic oprócz wody przynajmniej na 8 godzin przed pobraniem krwi. Powinno się ono odbyć w godzinach porannych. Poziom glukozy we krwi będzie zaniżony po ciężkich ćwiczeniach fizycznych, dlatego najlepiej powstrzymać się od nich przed samym badaniem. Wyniki może fałszować także tłuste, obfite jedzenie spożyte dzień wcześniej. 

Norma poziomu glukozy na czczo

Prawidłowe stężenie poziomu we krwi u osoby dorosłej wynosi od 60 do 99 mg/dl. Niewiele podwyższony poziom nie oznacza cukrzycy, ale powinien nas skłonić do wizyty u lekarza. Specjalista  zleci nam dodatkowe badania lub stwierdzi, że takowe nie są wcale potrzebne. Może się bowiem okazać, że lekko podwyższony poziom glukozy to nasza indywidualna cecha, która nie świadczy o żadnej chorobie. 

Problem pojawia się, gdy po dwukrotnym badaniu na czczo poziom glukozy we krwi oscyluje w granicach 100-125 mg/dl. Oznacza to stan przedcukrzycowy lub inaczej nieprawidłową glikemię czy nietolerancję glukozy. Glikemia na czczo powyżej 126 mg/dl jest podstawą do zdiagnozowania cukrzycy. Stan przedcukrzycowy nie musi oznaczać choroby, ale jest podstawą do dalszego diagnozowania, a przede wszystkim do zmiany trybu życia. Szczególnie osoby z nadwagą powinny zdecydować się na dietę, wprowadzić do swojej codziennej rutyny więcej wysiłku fizycznego i zmienić nawyki żywieniowe na zdrowsze. 

Norma insuliny po obciążeniu glukozą 75 g

Podwyższony poziom glukozy we krwi, czyli wynoszący powyżej 100 mg/dl na czczo, kwalifikuje pacjenta do przeprowadzenia dalszych badań. W takim przypadku wykonuje się test doustnego obciążenia glukozą (tak zwany OGTT – ang. oral glucose tolerance test). Pacjent w ciągu 5 minut musi wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w 250-300 ml, a po dwóch godzinach pobierana jest od niego krew na badanie. Ten test pozwala nie tylko na rozpoznanie cukrzycy, ale także upośledzenia tolerancji glukozy. Wykazuje on, czy organizm jest sobie w stanie poradzić z dużą jednorazową dawką cukru. 

Wynik badania po obciążeniu glukozą 75 g

●powyżej 200 g/dl oznacza cukrzycę,

●140 – 199 g/dl oznacza upośledzoną tolerancję glukozy, 

●poniżej 140 oznacza optymalny poziom glukozy. 

Aby mieć pewność diagnozy, lekarze zalecają zazwyczaj powtórne wykonanie badania. 

Norma poziomu glukozy na czczo w ciąży

Inne normy poziomu glukozy we krwi na czczo obowiązują kobiety w ciąży. U nich prawidłowy cukier to około 60-95 mg/dl. Test OGTT przechodzą wszystkie ciężarne, z wyjątkiem tych, które chorowały na cukrzycę już przed zajściem w ciążę. Wygląda on nieco inaczej niż standardowy test doustnego obciążenia glukozą. 

U kobiet w ciąży najpierw przeprowadza się pomiar glikemii na czczo, a następnie po godzinie i dwóch od wypicia roztworu z 75 g glukozy. Glikemia na czczo poniżej 95 mg/dl to wynik prawidłowy, który pozwala przejść do drugiego etapu badania. Wynik powyżej tej wartości oznacza cukrzycę ciążową, a drugiej części testu już się nie wykonuje. 

Prawidłowy wynik po obciążeniu glukozą 75 g u kobiet w ciąży: 

●mniejszy lub równy 180 mg/dl po godzinie od przyjęcia roztworu,

●mniejszy lub równy 140 mg/dl po dwóch godzinach. 

Cukrzycę ciążową rozpoznaje się, gdy choćby jeden z pomiarów jest nieprawidłowy. 

Badanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi wykonywane jest już przy pierwszej wizyty lekarskiej w czasie ciąży. Jeśli wszystko jest w porządku, to powtarza się je dopiero pomiędzy 24 a 26 tygodniem ciąży. W przypadku ciężarnych odpowiednia diagnostyka jest szczególnie ważna, ponieważ nieleczona cukrzyca ma niekorzystny wpływ na rozwój płodu. 

 

 

 

 

 

 

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 13)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA