Nowy sklep

już ON-LINE

Cytologia w ciąży - czy można zrobić badanie i jak odczytać wyniki?

Cytologia w ciąży jest badaniem obowiązkowym – należy ją wykonać przynajmniej jeden raz w ciągu 9 miesięcy. Jest to podstawowa metoda diagnozowania raka szyjki macicy oraz zmian przedrakowych. Zobacz, jak należy odczytywać złe wyniki cytologii w ciąży, czy badanie jest bezpieczne dla matki i płodu, a także kiedy pobiera się wymaz.
Badanie cytologiczne w ciąży
Źródło: 123RF
 

Cytologia w ciąży

Cytologia jest badaniem polegającym na pobraniu wymazu z tarczy i szyjki macicy oraz wykonaniu rozmazu i laboratoryjnej oceny materiału. Cytologię wykonuje się w profilaktyce i diagnostyce raka szyjki macicy. Badanie to pozwala wykryć nie tylko nowotwory, ale też stany zapalne i obecność komórek „podejrzanych onkologicznie”, czyli takich z których może się rozwinąć rak. Cytologa jest badaniem bezpiecznym i jako taka może być wykonywana w ciąży.Wymaz pobiera się specjalną szczoteczką w czasie rutynowego badania ginekologicznego z użyciem wziernika. Cytologia w ciąży, w sensie technicznym, niczym nie różni się od analogicznego badania u kobiet nie będących w ciąży. 

Kiedy zrobić cytologię w ciąży?

Rutynowo i kontrolnie cytologia w ciąży powinna zostać wykonana przynajmniej jeden raz – w tym zakresie jest to jedno z badań obowiązkowych dla każdej ciężarnej kobiety w Polsce. Specjaliści rekomendują przeprowadzenie cytologii jeszcze przed upływem 10. tygodnia ciąży,wraz z zestawem innych badań, mających głównie na celu stwierdzenie prawidłowej implementacji zarodka w macicy oraz określenie ogólnego stanu zdrowia przyszłej matki. Kobiety, które nie wykonają cytologii w tym terminie, powinny to zrobić w późniejszych tygodniach. Badanie można przeprowadzić nawet w III trymestrze. Zazwyczaj jedno badanie cytologiczne w ciąży okazuje się w zupełności wystarczające, jednak w przypadku uzyskania niepokojącego wyniku, cytologię będzie należało powtórzyć we wskazanym przez lekarza terminie.

Wynik cytologii w ciąży wg skali Bethesda

Wynik cytologii ciężarna otrzymuje przynajmniej po upływie kilku dni (możliwe, że nawet po 2-4 tygodniach). Opis nie różni się od opisu „zwykłej” cytologii. Wyniki mogą więc być zinterpretowane i opisane za pomocą jednej z dwóch dostępnych skal: Bethesda lub Papanicolau. W pierwszym przypadku możliwe wyniki cytologii w ciąży to:

  • NILM wynik prawidłowy;
  • ASC-US oraz ASC – H – stwierdzenie atypowych komórek nabłonkowych świadczących o stanie zapalnym;
  • L-SIL oraz H-SIL  - stwierdzenie komórek potencjalnie mogących się przekształcić w raka (CIN1, CIN2, CIN3);
  • AGC – uwidocznienie zmian w komórkach gruczołowych, w tym – komórek „podejrzanych onkologicznie”;
  • Rak płaskonabłonkowy lub gruczołowy.

 

Czytaj też: Metody antykoncepcji

Nieprawidłowy wynik cytologii w ciąży wg skali Papanicolau

Starsza i mniej precyzyjna skala Papanicolau grupuje wyniki cytologii w 5 kategorii. Grupa 1 oraz 2 oznaczają wyniki prawidłowe, przy czym w drugim z przypadków stwierdza się stan zapalny. Natomiast grupy 3, 4 i 5 oznaczają wynik nieprawidłowy. Grupa 3 to dysplazja, predestynująca do dalszej diagnostyki. Grupa 4 oznacza stwierdzenie w rozmazie komórek płaskonabłonkowego raka przedinwazyjnego, zaś grupa 5 oznacza, że zaobserwowano komórki raka płaskonabłonkowego lub innego złośliwego nowotworu szyjki macicy. Pamiętać jednak należy, że złe wyniki cytologii stanowią zaledwie drobny ułamek (nie więcej niż 3 procent wykonywanych badań wykazuje jakiekolwiek nieprawidłowości, z czego zdecydowana większość to stany zapalne, nie zaś zmiany nowotworowe).

Zła cytologia w ciąży

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne podaje, że zła cytologia w ciąży występuje z taką samą częstotliwością, jak u kobiet nie będących w ciąży. Podobne, choć bardziej rygorystyczne, są też dalsze procedury. PTG zaleca, aby weryfikacji nieprawidłowych wyników dokonywać w tych ośrodkach, które mają możliwość przeprowadzenie badań HR HPV a także duże doświadczenie w wykonywaniu badań kolposkopowych u kobiet w ciąży. To o tyle ważne, że kolposkopia (oglądanie tkanek za pomocą urządzenie optycznego) jest badaniem ocennym, gdzie interpretacja uzyskanego obrazu w dużej mierze zależy od wiedzy i doświadczenia lekarza. 

Inne zlecenia PTG w przypadku złej cytologii w ciąży to:

  • wykonanie biopsji rekomenduje się po stwierdzeniu zmian CIN2 (dysplazja dużego stopnia, czyli niekontrolowane namnażanie komórek potencjalnie mogących się przekształcić w komórki rakowe);
  • potwierdzenie lub wykluczenie mikroinwazji raka jest jedynym uzasadnieniem dla przeprowadzenia tzw. konizacji, czyli zabiegu ginekologicznego na co dzień służącego do diagnozowania i usuwania z macicy komórek nowotworowych, zapobiegającego rozprzestrzenianiu się raka. U ciężarnych konizację powinno się przeprowadzić w celu podjęcia decyzji o terminie porodu operacyjnego. Natomiast wykonywanie konizacji chirurgicznej w ciąży wiąże się z dużym ryzkiem powikłań dla matki i jej dziecka. 

Czytaj też: 

Bibliografia

  • Rekomendacje Centralnego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy, Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, Polskiego Towarzystwa Patologów i Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy: Postępowanie w przypadku nieprawidłowego wyniku przesiewowego badania cytologicznego, Ginekol Pol. 2009
  • M. Janiszewska, T, Kulik, M. Dziedzic, D. Żołnierczuk-Kieliszek, Śródnabłonkowa neoplazja raka szyjki macicy – diagnoza, profilaktyka, Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Oceń artykuł

(liczba ocen 12)