Nowy sklep

już ON-LINE

KTG w ciąży - od którego tygodnia przeprowadzać badanie?

Badanie KTG w ciąży monitoruje liczbę uderzeń serca dziecka i rejestruje skurcze macicy. Badanie wykonuje się dopiero w trzecim trymestrze ciąży, pod warunkiem, że dziecko rozwija się prawidłowo. W ciąży zagrożonej lub mnogiej KTG przeprowadza się już od 25. tygodnia ciąży.
Badanie KTG kobiety w ciąży
Źródło: 123RF

Spis treści

Bez kardiotokografii trudno sobie dziś wyobrazić monitorowanie ciąży, tymczasem pierwszy aparat do stałego monitorowania akcji serca płodu został wynaleziony dopiero w 1957 roku przez Orvana Hessa i Edwarda Hona. Obok USG płodu KTG to najważniejsze badanie pozwalające ocenić stan zdrowia dziecka w brzuchu mamy i wykryć na przykład niedotlenienie czy zakażenie ciążowe. W trakcie badania KTG, monitoruje się liczbę uderzeń serca dziecka (kardiografia) i jednocześnie rejestruje skurcze macicy (tokografia).

W ciąży przebiegającej bez powikłań badanie KTG przeprowadzane jest dopiero w trzecim trymestrze. Jeśli ciąża jest mnoga lub zagrożona, zapis KTG wykonuje się regularnie już od 25. tygodnia ciąży. Badanie wykonuje się regularnie, nawet co 2-3 dni, jeśli minął już termin porodu.

Badanie KTG – jak wygląda

Badanie KTG trwa zazwyczaj około pół godziny, choć czasem może nawet godzinę. W tym czasie ciężarna leży na kozetce i ma brzuch opasany taśmami, na których znajdują się specjalne czujniki. Jeden z nich to przetwornik ultradźwiękowy, który mierzy bicia serca maluszka, drugi to czujnik rejestruje skurcze macicy. Czujniki przekazują sygnał do aparatury, która na monitorze pokazuje wyniki.

W ciążach zagrożonych, tuż przed porodem, kiedy rozwarcie szyjki macicy ma 1-2 centymetry, a błony płodowe pękły, istnieje możliwość monitorowania wewnętrznego, w trakcie, którego przez szyjkę macicy wprowadza się specjalną elektrodę i umieszcza ją na główce dziecka. Jednocześnie na brzuchu umieszcza się czujnik odczytujący skurcze macicy.

 

KTG w ciąży – wskazania

Rutynowo KTG wykonuje się u każdej ciężarnej pod koniec ciąży. Monitorowanie powinno się jednak rozpocząć już w drugim trymestrze, jeżeli istnieje ryzyko wynikające z:

  • krwawienia z pochwy
  • urazów brzucha
  • słabo wyczuwalnych ruchów dziecka
  • cukrzycy
  • nadciśnienia tętniczego
  • ciąży mnogiej
  • wad serca dziecka
  • ciąży zagrożonej z innych powodów

Sprawdź też: Zespół Patau u noworodka

Reklama

Zapis KTG - interpretacja wyników

Zapis KTG pokazuje dokładnie jak bije serduszko w brzuchu mamy. Możemy na nim odczytać:

  • normokardię – prawidłowa liczba uderzeń serca na minutę, która wynosi 110-160
  • bradykardię – kiedy liczba uderzeń jest poniżej 110
  • trachykardię – kiedy liczba uderzenia na minutę wynosi powyżej 160

Bradykardia płodu najczęściej jest wynikiem nieprawidłowego rozwoju płodu, w tym jego serca oraz wad genetycznych (najczęściej towarzyszy trisomii 18 pary chromosomów, czyli zespołowi Edwardsa). Tętno może być obniżone także po zabiegu kordocentezy, który polega na pobraniu za pomocą igły punkcyjnej krwi pępowinowej. Krew najczęściej pobiera się w diagnostyce wad genetycznych, choroby hemolitycznej, anemii, infekcji wewnątrzmacicznej.

Trachykardia świadczy o niedotlenieniu płodu i występuje głównie z powodu zakażeń w macicy. Przyspieszoną akcję serca płodu mogą wywoływać także wady serca, guzy serca, wady układu przewodzącego bodźce, niedokrwistość płodu, aberracje chromosomalne.

Zapis KTG pokazuje również oscylację serca, czyli zmianę liczby uderzeń oraz akceleracje, czyli przyspieszenia akcji serca.

Liczba uderzeń płodu na minutę powinna się zmieniać (rosnąć lub maleć) w stosunku do średniej wartości częstości bicia serca płodu.  Prawidłowa oscylacja to 5-25 uderzeń na minutę. Odchylenia od normy to:

●      oscylacja poniżej 5 uderzeń serca (tzw. oscylacja milcząca) oznacza brak zmienności czynności serca i może wynikać z niedotlenienia lub problemów z sercem

●      oscylacja powyżej 25 uderzeń na minutę (tzw. oscylację skaczącą), może być sygnałem, że pępowina zbytnio uciska na szyję dziecka

●      oscylacja w przedziale 5-10 uderzeń na minutę (tzw. oscylacja zawężona) wynika z mniejszej aktywności dziecka, np. w trakcie jego snu

●      oscylacja w przedziale 10-25 uderzeń serca na minutę (tzw. oscylacja falująca) pojawia się w trakcie ruchów płodu w worku owodniowym

Badanie KTG daje nam także obraz akceleracji, czyli tego, jak przyspiesza akcja serca dziecka. Akceleracje najczęściej jest reakcją na ruchy dziecka lub skurcze macicy i prawidłowo powinna wynosić 2 razy w ciągu 10-15 minut przez około 15 sekund. 

Zapis KTG – co utrudnia zapis

Nie zawsze jest możliwe odczytanie prawidłowego zapisu badania KTG. Często winą jest nieprawidłowa pozycja, jaką kobieta przyjęła. Dzieje się tak, zwłaszcza gdy ciężarna siada w pozycji, w której uciskana jest pępowina dziecka lub główna żyła dolna kobiety. Wystarczy wtedy po prostu zmienić ułożenie ciała i zapis powinien być prawidłowy.

Gorzej, gdy prawidłowy odczyt utrudniają problemy z krążeniem krwi lub choroby przewlekłe u przyszłej mamy.

Czytaj więcej: Ciąża pozamaciczna

Reklama

Co to jest domowe KTG

Tradycyjne badanie KTG przeprowadza się w szpitalu lub gabinecie lekarza prowadzącego ciążę. Od pewnego czasu, wraz z rozwojem telemedycyny, ciężarne mają dostęp do domowego KTG, które jest równie skuteczne. Przenośne urządzenie telemedyczne zwane Pregnabit, pozwala na bezpieczne i wiarygodne badanie akcji serca płodu, tętna mamy oraz zapis czynności skurczowej mięśnia macicy.

Dane przekazywane są bezprzewodowo do Medycznego Centrum Telemonitoringu, gdzie specjalnie przeszkolony do tego personel medyczny analizuje wyniki 24 godziny przez 7 dni w tygodniu. KTG domowe jest niestety usługą płatną, za wypożyczenie urządzenia na 21 trzeba zapłacić ok. tysiąca złotych. W ramach tej opłaty jest jedna analiza w ciągu dnia, każda dodatkowa to koszt ok. 50 zł.

Przeczytaj także o komórkach macierzystych (Polecamy).

Dużo tańsze są domowe monitory KTG (ok.120 zł), które także pozwalają na słuchanie tętna płodu już od 20. tygodnia ciąży. Dzięki nim można usłyszeć także inne dźwięki wydawane przez dziecko, takie np. jak czkawka. Niektóre wersje domowego KTG mają funkcje nagrywania i zapisywania danych na dysku komputera. Niektóre wersje mają dwie pary słuchawek, które pozwalają przyszłym rodzicom na wspólne słuchanie maluszka.

Tego rodzaju domowe KTG mają jednak wadę, polega ona na tym, że w przypadku niepokojących objawów i tak trzeba się wybrać do lekarza, który potwierdzi lub rozwieje obawy ciężarnej, podłączając kobietę do tradycyjnego aparatu KTG.

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

Pytanie: Jak często wykonujesz morfologię krwi?

  Raz w roku

  Raz na dwa lata

  Co kilka lat

  Nigdy

  Po zaleceniu lekarza