NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Test obciążenia glukozą (krzywa cukrzycowa) - jak przebiega, jakie są normy?

Test obciążenia glukozą (OGTT, krzywa cukrzycowa) powinny wykonywać osoby z podejrzeniem cukrzycy, zdrowe lecz obciążone genetycznie lub należące do grup ryzyka, a także obowiązkowo – kobiety w ciąży. Badanie pozwala określić poziom glikemii (stężenia glukozy w krwi) czczo oraz po spożyciu roztworu zawierającego dużą ilość cukru.
Badanie krzywa cukrzycowa
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Test obciążenia glukozą jest jednym z podstawowych narzędzi wykorzystywanych w diagnostyce cukrzycy.
  • Test OGTT wykonuje się przede wszystkim u osób z podejrzeniem choroby, które uprzednio uzyskały niepokojący wynik badania na czczo. Wskazaniem jest też przynależność do grup ryzyka (m.in. otyłość) oraz ciąża.
  • Istnieją precyzyjnie opisane normy testu doustnego obciążenia glukozą, nie mniej interpretację wyników należy pozostawić lekarzowi.
SPRAWDŹ TEŻ: Normy glikemii - ile powinny wynosić?
Spis treści

Test obciążenia glukozą

Doustny test obciążenia glukozą (w skrócie test OGTT od ang.: Oral Glucose Tolerance) jest jednym z podstawowych badań wykonywanych w diagnostyce cukrzycy typu 2 -  przewlekłej i niebezpiecznej choroby metabolicznej, w przebiegu której notuje się zbyt wysokie stężenie cukru we krwi.

Badanie, nazywane też krzywą cukrową, wykonuje się w celu określenia glikemii na czczo oraz po spożyciu specjalnie przygotowanego roztworu glukozy. Pozwala to stwierdzić, czy organizm radzi sobie z wchłanianiem tego cukru do wnętrza komórek, czy też pozostaje on w większej ilości w krwiobiegu.

Druga z ewentualności wskazuje na niedostateczne wytwarzanie hormonu zwanego insuliną, który odpowiada za gospodarkę glukozową, bądź też oporność ustroju na jego działanie. W takiej sytuacji uprawdopodobnione zostaje rozpoznanie cukrzycy.

Obciążenie glukozą powinny wykonać osoby z podejrzeniem cukrzycy, zawsze wtedy, gdy występują objawy (m.in. częstomocz, suchość skóry, wzmożone pragnienie, zwiększona męczliwość). Wskazaniem też jest przynależność do grup ryzyka, nawet jeśli brak jest jakichkolwiek symptomów (dotyczy to w szczególności osób z nadwagą i otyłością). Badanie to wykonuje się również u kobiet ciężarnych. Nie przeprowadza się go natomiast u pacjentów z już stwierdzoną cukrzycą.

Polskiego Towarzystwo Diabetologiczne zaleca OGTT wykonywać w sytuacji, gdy inne z badań, oznaczenie stężenia glukozy na czczo, przyniesie wynik w zakresie 100-125 mg/dl, interpretowany jako „nieprawidłowa glikemia na czczo”. Rezultat ten nie wskazuje jednoznacznie na cukrzycę, ale oznacza przekroczenie normy – jest to więc sytuacja diagnostycznie niejednoznaczna.

Jak się przygotować do testu obciążenia glukozą?

Test OGTT wykonuje się z krwi żylnej. Po pierwszym pobraniu, pacjent wypija 75 gramów glukozy rozpuszczonej w około 250-300 ml wody, po czym pozostaje w pozycji siedzącej przez 2 godziny.

Po upływie 120 minut krew oddaje się po raz drugi. Uwaga – niekiedy wykonuje się też test 3-punktowy, wówczas materiał do analizy pobierany jest także po 60 minutach. Test obciążenia glukozą wymaga przygotowania.

Zaleca się:

  • nie zmieniać codziennych, rutynowych nawyków żywieniowych przynajmniej przez 72 godziny (3 doby) przed badaniem. W szczególności dotyczy to spożycia cukrów (węglowodanów);
  • nie pić alkoholu i nie palić papierosów na przestrzeni 3 dni przed badaniem;
  • zminimalizować wysiłek fizyczny na 24 godziny przed wizytą w laboratorium;
  • zgłosić na badanie rano, po dobrze przespanej nocy, 8-14 godzin po spożyciu ostatniego posiłku;
  • przynieść wynik badania glikemii na czczo, jeśli takie było wykonywane w ostatnim czasie i wykazało stężenie glukozy na poziomie 100-125 mg/dl;
  • zgłosić lekarzowi wszystkie leki przyjmowane na stałe oraz w ostatnich dniach;

Wyniki testu obciążenia glukozą

To, ile się czeka na wynik testu obciążenia glukozą, zależy od konkretnego laboratorium, z reguły jednak jest on dostępny następnego dnia.

Wyniki OGTT odczytuje się w ujęciu dynamicznym, oceniając zarówno stan wyjściowy, jak też zmianę glikemii po wypiciu roztworu zawierającego cukier, po upływie 120 minut (ewentualnie także 60).

Istnieją ogólne wytyczne dotyczą interpretacji wyników testu obciążenia glukozą, które są sztywne i niezmienne, nie mniej ocenę należy pozostawić lekarzowi.

Należy bowiem uwzględnić rezultaty innych badań oraz informacje zebrane w czasie wywiadu, odnośnie ewentualnych objawów, obciążeń genetycznych, ogólnego stanu zdrowia, innych schorzeń, przyjmowanych leków etc.

Twój lekarz online
Konsultacja
Umów konsultację ze specjalistą
Sprawdź
79,99 zł zł
E-recepta
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł
E-zwolnienie
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł

Normy testu obciążenia glukozą

Wyniki testu obciążenia glukozą u mężczyzn i kobiet nie będących w ciąży należy interpretować w następujący sposób:

  • stężenie glukozy na czczo:
    • od 70 do 100 mg/dl – prawidłowa glikemia na czczo
    • 100-125 mg dl – nieprawidłowa glikemia na czczo
    • powyżej 125 mg/dl – cukrzyca
       
  • stężenie glukozy po 120 minutach od obciążenia
    • do 140 mg/dl – prawidłowa tolerancja glukozy
    • 140-200 mg/dl – nieprawidłowa tolerancja
    • powyżej 200 mg/dl – cukrzyca

Jeśli natomiast chodzi o kobiety ciężarne, tak zwaną cukrzycę ciążową stwierdza się, gdy przynajmniej jeden z poniższych parametrów jest nieprawidłowy. A normy na czczo i po obciążeniu glukozą wynoszą w tym przypadku:

  • na czczo – do 92 mg/dl;
  • po 60 minutach – do 180 mg/dl;
  • po 120 minutach – do 140 mg/dl;

Cena testu obciążenia glukozą

Cena testu OGTT w prywatnych laboratoriach nie jest wysoka. Za oznaczenie dwupunktowe zazwyczaj trzeba zapłacić w granicach od 15 do 25 złotych, w zależności od miasta i konkretnego punktu pobrań. Nieco droższy jest test trzypunktowy.

W tym przypadku cena badania OGTT wzrasta do około 20-35 złotych. Należy pamiętać, że doustny test obciążenia glukozą można wykonać zupełnie za darmo. Jest on zaliczany do koszyka świadczeń refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Aby wykonać badanie bezkosztowo, należy jednak mieć skierowanie wystawione przez lekarza.

Czytaj również

Bibliografia

  • Anna Czech i inni, Zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2007, Diabetologia Praktyczna 2007, tom 8, supl. A
  • Dorota Bomba-Opoń i inni, Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego postępowania u kobiet z cukrzycą – aktualizacja, Ginekol Pol. 2014, 85, 476-478
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Zioła na cukrzycę - jakie wybrać na cukrzycę typu 1 i 2?
Przeczytaj artykuł
Koronawirus a cukrzyca. Czy SARS-CoV-2 zagraża diabetykom?
Przeczytaj artykuł
Poziom cukru - jaki jest prawidłowy? Normy i wyniki
Podobne artykuły
Zioła na cukrzycę - jakie wybrać na cukrzycę typu 1 i 2?
Koronawirus a cukrzyca. Czy SARS-CoV-2 zagraża diabetykom?
Poziom cukru - jaki jest prawidłowy? Normy i wyniki
Glukoza u dziecka – jakie są normy? Prawidłowy poziom cukru
Stan przedcukrzycowy - objawy i dieta. Czy może się cofnąć?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama