Męski układ rozrodczy – budowa, funkcje narządów i choroby

Męski układ rozrodczy jest zbudowany z zewnętrznych oraz wewnętrznych narządów płciowych. Każdy z nich posiada określoną funkcję. Najważniejszą rolą organów płciowych u mężczyzny jest produkcja plemników, ich transport do żeńskiego układu rozrodczego oraz wytwarzanie męskich hormonów płciowych, w tym testosteronu. Na jakie choroby systemu rozrodczego najczęściej zapadają mężczyźni?
Meski uklad rozrodczy
Źródło: 123RF
Spis treści

Budowa męskich wewnętrznych organów rozrodczych

Układ rozrodczy męski stanowi grupę narządów wewnętrznych oraz zewnętrznych, których głównym zadaniem jest produkcja plemników oraz ich transport do żeńskich organów rozrodczych. To jedyny system w ludzkim organizmie, który różni kobietę i mężczyznę. Swoją pełną sprawność męski układ rozrodczy osiąga w okresie pokwitania.

Na układ płciowy męskiskładają się wewnętrzne i zewnętrzne narządy systemu rozrodczego. Wśród wewnętrznych organów rozrodczych u mężczyzny należy wymienić: jądra, najądrze, nasieniowód, gruczoły pęcherzykowo-nasienne, przewód wytryskowy, gruczoł krokowy (określany też jako prostata lub stercze) i gruczoły opuszkowo-cewkowe (inaczej gruczoły Cowpera). 

Priorytetową rolą wewnętrznych organów rozrodczych u panów jest wytwarzanie nasienia oraz plemników, przygotowywanie tego materiału do przetransportowania do żeńskiego układu rozrodczego, a także wytwarzanie m.in. testosteronu, a także innych androgenów, będących męskimi hormonami płciowymi.

Budowa męskich zewnętrznych organów rozrodczych

Budowa męskiego układu rozrodczegooprócz wewnętrznych narządów zawiera także zewnętrzne organy. 

Zewnętrzne narządy płciowe tworzy prącie, które z kolei jest zbudowane z:

  • okrągłej końcówki, określanej jako żołądź; 
  • ujścia cewki moczowej, z której wydostaje się mocz oraz nasienie; 
  • napletka, czyli kawałka skóry częściowo lub całkowicie chroniącego żołądź;
  • wędzidełka napletkowego, które stanowi połączenie żołądzi z napletkiem. 

Prącie, czyli penis to symbol, z jakim na ogół kojarzy się męski układ płciowy. Aby system ten mógł poprawnie działać, ważne są procesy, które odbywają się wewnątrz prącia. W środku prącia znajdują się dwa ciała jamiste oraz ciało gąbczaste. Dzięki ciałom jamistym możliwy jest wzwód prącia, ponieważ kiedy wypełniają się one krwią, penis powiększa się i sztywnieje. Ten cykl nazywa się erekcją. Umożliwia ona wprowadzenie prącia do kobiecej pochwy i odbycie stosunku seksualnego, który z biologicznego punktu widzenia zmierza do rozmnażania, czyli prokreacji. 

Funkcje układu rozrodczego u mężczyzny

Najważniejszefunkcje męskiego układu rozrodczego to wytwarzanie plemników wraz z nasieniem, ich tranzyt do żeńskiego układu rozrodczego oraz produkcja męskich hormonów płciowych, z których najważniejszy to testosteron. 

Jakie zadania mają poszczególne narządy męskiego układu rozrodczego? Plemniki oraz hormony płciowe tworzą jądra. Męskie komórki rozrodcze pełnią dojrzałość osiągają w najądrzach. Nasieniowód z kolei pełni rolę swoistej autostrady wiodącej plemniki od miejsca, gdzie powstały do miejsca, z którego się wydostaną na zewnątrz. 

Pęcherzyki nasienne natomiast wytwarzają „pokarm” dla plemników, będący ich bazą energetyczną. Prostata zaopatruje plemniki w ważny, obfity w enzymy składnik, dzięki któremu są one aktywne. Gruczoły opuszkowo-cewkowe zajmują się produkcją preejakulatu, który chroni plemniki przed kwasowością środowiska cewki moczowej oraz pochwy. 

Moszna zabezpiecza jądra przez ewentualnymi urazami, a także utrzymuje najkorzystniejszą temperaturę dla przetrwania plemników, czyli o 2-3 stopnie niższą od temperatury ciała. Rolą penisa jest odprowadzanie moczu z pęcherza moczowego oraz dostarczanie nasienia do żeńskich narządów rozrodczych.

Najczęstsze choroby męskiego układu rozrodczego

Najczęstsze choroby układu rozrodczego męskiego to m.in. stany zapalne, ulokowane w obrębie cewki moczowej, gruczołu krokowego, jąder i najądrza. Mogą być one wynikiem infekcji wirusowych, bakteryjnych, czy zakażeń przenoszonych drogą płciową. 

Nierzadko za męskie choroby układu rozrodczego odpowiada niewłaściwa lub niedostateczna higiena osobista, a także powikłania pochorobowe, np. po śwince. Innym schorzeniem, z którymi niekiedy muszą radzić sobie mężczyźni jest grzybica narządów płciowych, wywołująca zaczerwienienie, swędzenie i pieczenie członka oraz żołędzi, a także biały nalot na skórze członka. 

Groźniejszymi chorobami męskiego układu rozrodczego są nowotwory, które głównie dotyczą gruczołu krokowego (przeważają u panów po 40-tym roku życia) oraz jąder (dotyczą przede wszystkim mężczyzn przed 40-tką). 

Panowie mogą ponadto obserwować takie dolegliwości związane z funkcjonowaniem męskiego układu rozrodczego jak m.in.:

  • stulejka, 
  • skręt jąder, 
  • zaburzenia erekcji
  • zbyt wczesny wytrysk, 
  • problemy z nietrzymaniem moczu,
  • łagodny przerost prostaty.

Profilaktyka chorób męskiego układu rozrodczego

W związku z rozmaitymi zagrożeniami, jakie dotyczą męskich narządów płciowych warto podjąć odpowiednie działania profilaktyczne, by uchronić się lub chociaż maksymalnie obniżyć ryzyko zachorowania na schorzenia męskiego układu rozrodczego

Przede wszystkim należy postawić na codzienną właściwą higienę osobistą. Poza tym mężczyźni powinni regularnie się badać. Panowie choć raz w miesiącu, np. po ciepłym, kojącym prysznicu powinni wnikliwie oglądać swoje narządy płciowe, dotykać jądra miejsce przy miejscu, w celu sprawdzenia czy nie dzieje się z nimi coś niepokojącego. Wszelkie zgrubienia, guzki, zaczerwienienia, bolesność warto skonsultować z lekarzem. Specjalistami, do których mogą się kierować mężczyźni w sprawie układu płciowego jest androlog oraz urolog.

Mężczyźni, szczególnie ci, którzy ukończyli 40. rok życia powinni też systematycznie poddawać się badaniom lekarskim, w tym sprawdzać poziom PSA. 

Czytaj też:

Czytaj również

Bibliografia

  • Piasecka Małgorzata, Układ płciowy męski: badania kliniczne i doświadczalne, Wydawca Pomorski Uniwersytet Medyczny, ISBN 978-83-61517-88-7.
  • Sonnenschmidt Rosina, Medycyna holistyczna, T, VIII Układ rozrodczy, Wydawnictwo Vital, 2020, ISBN 978-83-8168-336-4.
Artykuł napisany przez
Olga Tomaszewska
Olga Tomaszewska
Dyplom dziennikarza zdobyła w 2009 roku, a od 2005 r. nieprzerwanie pisze i redaguje. Pracowała dla „Mojego Miasta Pabianice”, jako dziennikarz, redaktor, zastępca redaktora naczelnego i PR-owiec, współpracowała z „Nowym Życiem Pabianic" i licznymi portalami o tematyce zdrowotnej, tworząc dla tych podmiotów artykuły. Jej konikiem jest tworzenie treści z zakresu profilaktyki zdrowia, szeroko pojętej psychologii oraz pediatrii. Jeśli nie pisze, wygina się na macie ćwicząc hatha jogę jako nauczyciel i dozgonny uczeń.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Mio-inozytol – co to jest? Działanie i preparaty
Przeczytaj artykuł
Biegunka przed i podczas okresu – przyczyny
Podobne artykuły
Biegunka przed i podczas okresu – przyczyny
Bóle brzucha w ciąży. Co mogą oznaczać?
Ból krocza w ciąży – przy chodzeniu i pod koniec ciąży
Dni płodne objawy – jak kobieta odczuwa owulację?
Jak przyspieszyć miesiączkę? Sposoby na przyspieszenie okresu

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Recenzja szczoteczki magnetycznej Oral-B iO Series 9
Syrop z cebuli - właściwości. Jak zrobić syrop z cebuli?
Jak doprowadzić kobietę do orgazmu? - techniki, porady
Cytologia - co to za badanie i kiedy je robić?
Opryszczka u dzieci – jakie leki? Czym smarować?

Reklama