Nowy sklep

już ON-LINE

Nadciśnienie tętnicze: objawy, przyczyny, leczenie. Co jeść?

Badanie poziomu ciśnienia krwi
Fot. 123RF
Na nadciśnienie tętnicze choruje ponad miliard osób na całym świecie. Nieleczone nadciśnienie lub leczone w niewłaściwy sposób prowadzi do rozwoju poważnych chorób układu krążenia, z zawałem serca i udarem mózgu na czele. Sprawdź, jak się objawia nadciśnienie tętnicze, jakie są przyczyny tego stanu oraz jak powinno przebiegać leczenie, żeby nie doszło do groźnych dla życia powikłań.
 

Nadciśnienie tętnicze 

Nadciśnienie tętnicze jest najczęstszą przyczyną przedwczesnej umieralności na świecie – alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia. Nieleczone lub leczone niewłaściwie prowadzi do uszkodzenia nerek oraz chorób układu krążenia, takich jak zawał serca, udar mózgu, niewydolność serca czy choroba tętnic obwodowych. Każdego roku z powodu powikłań nadciśnienia tętniczego umiera prawie 8 mln ludzi, co stanowi prawie 13 proc. wszystkich zgonów na świecie.

Co więcej, częstość występowania nadciśnienia na świecie stale rośnie. Pomimo wielu kampanii społecznych w społeczeństwie wciąż pokutują błędne i fałszywe przekonania odnośnie tej groźnej choroby cywilizacyjnej. Sprawdź, jak się objawia podwyższone ciśnienie tętnicze, jakie są przyczyny tego stanu oraz jak powinno przebiegać leczenie. 

Co to jest nadciśnienie tętnicze? 

Wielu pacjentów jest w stanie podać wartość ciśnienia tętniczego uznawaną za prawidłową, ale niewielu wie, czym w ogóle jest ciśnienie tętnicze. Najprościej rzecz ujmując, jest to siła, z jaką krew pompowana przez serce, uderza w ścianę naczynia tętniczego. Wartość tej siły określa się w milimetrach słupa rtęci, czyli mmHg. 

Według Wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, a także Europejskiego Towarzystwa Kardiologii prawidłowa wartość ciśnienia krwi u dorosłego człowieka powinna wynosić mniej niż 140 mmHg w przypadku ciśnienia skurczowego oraz mniej niż 90 mmHg w przypadku ciśnienia rozkurczowego. Jeśli ciśnienie krwi przekracza te wartości, daje to podstawy do zdiagnozowania u pacjenta nadciśnienia tętniczego. 

Nadciśnienie tętnicze – objawy 

Pora rozprawić się z mitami na temat objawów nadciśnienia tętniczego. W społeczeństwie panuje błędne przekonanie, że objawem nadciśnienia tętniczego jest szumienie w głowie lub uczucie gorąca. Wiele osób uważa, że jeśli nie odczuwa żadnych niepokojących objawów, to ciśnienie tętnicze jest w normie. Nic bardziej mylnego. Większość chorych dowiaduje się o chorobie w czasie rutynowego badania kontrolnego, nie odczuwając wcześniej żadnych dolegliwości. Warto zapamiętać, że nadciśnienie tętnicze najczęściej nie daje żadnych charakterystycznych objawów. Jedynie niektórzy pacjenci odczuwają bóle głowy, mają nudności, zaburzenia widzenia czy krwawienia z nosa związane z podwyższonym ciśnieniem krwi. 

Przyczyny nadciśnienia tętniczego 

Dlaczego jedna osoba cierpi na nadciśnienie tętnicze, a druga nie? Obalmy kolejny mit - szukanie przyczyny tego stanu w piciu dużej ilości kawy nie znajduje żadnych podstaw naukowych. Sprawa jest dużo bardziej złożona. Jedni pacjenci cierpią na nadciśnienie pierwotne, a u innych stwierdza się nadciśnienie wtórne

Głównymi czynnikami ryzyka pierwotnego nadciśnienia tętniczego są:

  • czynniki genetyczne, 
  • otyłość, 
  • duże spożycie sodu, 
  • stres.

Natomiast wśród przyczyn nadciśnienia tętniczego wtórnego wymienia się najczęściej:

  • choroby nerek, 
  • guzy chromochłonne, 
  • bezdech senny, 
  • choroba Cushinga
  • niektóre leki, 
  • nadmierne spożycie alkoholu. 

Leczenie nadciśnienia 

Wiemy już, jaka wartość ciśnienia tętniczego daje podstawy do zdiagnozowania u pacjenta nadciśnienia. Jednak zanim lekarz postawi diagnozę i zaordynuje odpowiednie leczenie, powinien się upewnić, czy pacjent w istocie cierpi na tę dolegliwość, czy był to jednorazowy skok ciśnienia tętniczego. Innymi słowy jeden niepokojący pomiar ciśnienia krwi nie musi oznaczać choroby. Zwłaszcza, że u 20 proc. pacjentów obserwuje się syndrom białego fartucha, co w skrócie można opisać jako wzrost ciśnienia związany z samym faktem dokonywania pomiaru w gabinecie lekarskim. Z tego powodu pacjenci z podejrzeniem nadciśnienia są zwykle obligowani do dokonywania pomiarów w domu i prowadzenia dzienniczka, co wiąże się z koniecznością zakupu ciśnieniomierza

Warto zainwestować w dobry aparat do pomiaru ciśnienia z dodatkowymi funkcjami, na przykład z optyczną kontrolą pozycji pomiaru, która uchroni przed popełnianiem błędów. Taką funkcję ma między innymi ciśnieniomierz Veroval Upper Arm. Dodatkowo jest wyposażony w technologię Comfort Air, która zabezpiecza przed zbyt luźnym lub zbyt mocnym zaciskaniem się mankietu na tętnicy ramiennej. 

Jeśli pomiary dokonywane w domu potwierdzą nadciśnienie tętnicze, lekarz wdroży leczenie, który zwykle polega na przyjmowaniu leków, takich jak: 

  • beta-adrenolityki, 
  • inhibitory konwertazy angiotensyny, 
  • antagoniści receptora AT1 (sartany), 
  • antagoniści wapnia, 
  • leki moczopędne tiazydowe/tiazydopodobne. 

Oprócz farmakoterapii pacjenci powinni zmienić tryb życia, szczególnie dotychczasowe nawyki żywieniowe. 

Co jeść przy nadciśnieniu? 

Niewielu pacjentów zdaje sobie sprawę z tego, jak duży wpływ na skuteczność leczenia ma odpowiednia dieta. Często chorzy bagatelizują zalecania lekarza, uważając, że sposób żywienia nie ma niewiele wspólnego z układem krążenie. To błąd. Odpowiednia dieta w połączeniu z aktywnością fizyczną jest czasami w stanie zastąpić leczenie farmakologiczne. Wszystko zależy od przyczyn nadciśnienia oraz jego wartości. 

Co zatem jeść przy nadciśnieniu tętniczym, a czego unikać? Przede wszystkim należy ograniczyć, a najlepiej całkowite wyeliminować sól z codziennego jadłospisu. Po drugie – nie powinno się spożywać tłuszczów nasyconych. Zalecane natomiast jest jedzenie warzyw i owoców, niskotłuszczowych produktów mlecznych oraz produktów pełnoziarnistych. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • NFZ o zdrowiu. Nadciśnienie tętnicze, Warszawa, Maj 2019
  • Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym - 2015 rok, Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego

Oceń artykuł

(liczba ocen 4)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA