Tętniak aorty brzusznej: objawy, formy leczenia i rokowania

Tętniak aorty brzusznej jest stanem zagrażającym życiu. Jeśli dojdzie do jego pęknięcia, ryzyko zgonu jest bardzo wysokie. Sprawdź, jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej, jak go wykryć, a także jak przebiega leczenie. Dowiedz się także, jakie symptomy świadczą o pęknięciu.

Spis treści

Czym jest tętniak aorty brzusznej?

Tętniak aorty brzusznej to wybrzuszenie naczynia krwionośnego, które doprowadza krew z serca do pozostałych części ciała. Aorta jest głównym naczyniem krwionośnym, które rozciąga się od klatki piersiowej do jamy brzusznej, gdzie rozgałęzia się na dwa mniejsze naczynia, nazywane tętnicami biodrowymi. Tętnice biodrowe doprowadzają krew do dolnych partii ciała i nóg. 

Powstaje on najczęściej u osób powyżej 65. roku życia na skutek starzenia się organizmu. W miarę upływu lat ściany aorty stają się bowiem cieńsze i zaczynają się rozciągać. Powstałe w ten sposób wybrzuszenie nazywa się właśnie tętniakiem. Jeśli wybrzuszenie jest umiejscowione w jamie brzusznej, między przeponą a odejściem tętnic biodrowych, poniżej tętnic nerkowych, nosi nazwę tętniaka aorty brzusznej. 

Objawy tętniaka aorty brzusznej

Wielu pacjentów zastanawia się, jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej, aby móc wykryć go w początkowym stadium i tym samym zapobiec jego pęknięciu. 

Niestety należy on  do tych schorzeń, które zwykle nie dają żadnych objawów. Jedynie u nielicznych pacjentów pojawiają się symptomy, które mogą świadczyć o wybrzuszeniu głównego naczynia tętniczego. Podstawowym objawem jest pulsujący lub rytmicznie tętniący ból brzucha, pleców lub klatki piersiowej.

Reklama

Jak wykryć tętniaka aorty brzusznej?

Skoro nie daje on objawów klinicznych, jak w takim razie można go wykryć? W większości przypadków jest wykrywany przypadkowo w procesie diagnostycznym innych schorzeń. Najczęściej w czasie badania palpacyjnego, ultrasonograficznego lub tomografii komputerowej. 

W razie podejrzenia tętniaka aorty brzusznej lekarz zaleca pacjentowi wykonanie wymienionych wyżej badań. Co warto podkreślić, nie zawsze wykrycie go wiąże się koniecznością jego usunięcia. Jeśli jest on niewielkich rozmiarów, zalecana jest jedynie obserwacja. Pacjent zostaje zobligowany do wykonania okresowo badań kontrolnych. Jeśli jednak jest duży lub szybko się powiększa, konieczne jest leczenie operacyjne, z uwagi na wysokie ryzyko pęknięcia. 

Operacja tętniaka aorty brzusznej

Operację tętniaka aorty brzusznej przeprowadza się dwiema metodami:

  • klasyczną (otwartą),
  • wewnątrznaczyniową.

Otwarta operacja naprawcza polega na nacięciu powłok brzucha lub boku pacjenta w celu zastąpienia części aorty z wybrzuszeniem tzw. protezą naczyniową.Wewnątrznaczyniowy zabieg polega na wykonaniu niewielkiego nacięcia w okolicy bioder przez które do tętnicy wprowadzany jest stent. Następnie stent jest umieszczany wewnątrz aorty, dzięki czemu tworzy on nową ścieżkę dla przepływu krwi z pominięciem tego odcinka, w którym powstało wybrzuszenie.

Ile trwa rekonwalescencja po operacji tętniaka aorty brzusznej?

Operacja tętniaka aorty brzusznej metodą klasyczną jest zazwyczaj skuteczna, ale bardzo inwazyjna przez co wiąże się z bardzo długim czasem rekonwalescencji. Pacjenci po operacji przez 1-3 doby pozostają na oddziale intensywnej terapii. Jeśli nie ma żadnych powikłań pozabiegowych, hospitalizacja trwa zazwyczaj tydzień. 

Co warto podkreślić zabieg uniemożliwia normalnie przyjmowanie pokarmów. Pacjenci w czasie hospitalizacji pozostają na diecie płynnej. Po wyjściu ze szpitala niezbędna jest rehabilitacja usprawniająca. Pełny powrót do zdrowia następuje po około 3 miesiącach. Z kolei po zabiegu wewnątrznaczyniowym pacjenci szybciej wracają do zdrowia. Hospitalizacja trwa zwykle kilka dni. Po operacji pacjenci mogą przyjmować pokarm, jednak zalecana jest dieta lekkostrawna. Pełna rekonwalescencja trwa około miesiąca, ale nie jest wymagana rehabilitacja. 

Pęknięcie tętniaka aorty brzusznej

Leczenie operacyjne ma zapobiec groźnemu dla zdrowia i życia pęknięciu tętniaka aorty brzusznej, które może bowiem doprowadzić do masywnego krwotoku do jamy otrzewnowej lub do przestrzeni pozaotrzewnowej. 

W pierwszym przypadku zgon następuje niemal natychmiastowo, w drugim przypadku krwawienie ulega samoograniczeniu w powodu wzrostu ciśnienia w przestrzeni zaotrzewnowej, co daje możliwość interwencji chirurgicznej. 

Pęknięcie tętniaka aorty brzusznej zwykle powoduje silny ból w jamie brzusznej i okolicy lędźwiowo-krzyżowej. W przypadku krwotoku do przestrzeni zaotrzewnowej może także pojawić się charakterystyczny krwiak krocza i moszny, zaś krwawienie do jamy otrzewnej skutkuje powiększeniem obwodu brzucha. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Renata Piotrkowska, Alina Landowska, Janina Książek, Grzegorz Halena, Chirurgiczne metody leczenia tętniaka aorty brzusznej – implikacje terapeutyczno-pielęgnacyjne, Med Rodz 1(18): 28-33.
  • Alicja Siwko, Włodzimierz Hendiger, Andrzej Eberhardt, Zbigniew Kwietniak, Grzegorz Madycki, Walerian Staszkiewicz, Parametryzacja wymiarów tętniaków aorty brzusznej w materiale Kliniki Chirurgii Naczyniowej i Angiologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego Szpitala Bielańskiego w Warszawie, Post N Med 2016; XXIX(11B): 21-24.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!