NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Jakie są przyczyny niepłodności pierwotnej u kobiet i mężczyzn?

Niepłodność pierwotna to problem, który dotyczy zarówno kobiet i mężczyzn. Jej przyczyny są bardzo różne, wymagają dokładnej diagnozy, ale nie oznaczają braku możliwości posiadania potomstwa. Sprawdź, jak można leczyć niepłodność.
Para z problemami z zajściem w ciążę
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Niepłodność pierwotna oznacza problemy z zajściem w pierwszą ciążę. Problem dotyczy nie tylko kobiet, ale także mężczyzn.
  • Pierwszy etapem walki z niepłodnością pierwotną jest szczegółowa diagnoza, której celem jest określenie przyczyn problemu. Medycyna oferuje wiele technik diagnostycznych, sprawdzających stan zdrowotny kobiety i mężczyzny. Wyniki badań pozwalają na wprowadzenie indywidualnego leczenia.
  • Niepłodność pierwotna to jedna z form tej przypadłości. Należy odróżnić ją od niepłodności wtórnej, która dotyka osoby, posiadające już dzieci.
SPRAWDŹ TEŻ: Niepłodność immunologiczna - leczenie. Jakie badania są wskazane?
Spis treści

Co to jest niepłodność pierwotna?

Niepłodność to problem, który dotyka wiele par. Co oznacza? Najczęściej definiowana jest jako niezdolność do zajścia w ciążę przez rok starań o dziecko, w sytuacjach regularnego współżycia seksualnego i nie stosowania środków antykoncepcyjnych. Przyczyny niepłodności dotyczą nie tylko kobiet, ale także mogą występować po stronie mężczyzny.

Niepłodność pierwotna to stan, kiedy kobieta nigdy nie była w ciąży lub ciąża kończyła się poronieniem bądź urodzeniem martwego dziecka. Inna postacią bezpłodności jest tak zwana niepłodność wtórna. W tych przypadkach kobieta już wcześniej była w ciąży i urodziła dziecko, a problemy pojawiają się przy zajściu w kolejną ciążę.

Co oznacza niepłodność pierwotna? Problemy z zajściem w pierwszą ciążę nie są wyrokiem dla kobiety i nie oznaczają całkowitego braku potomstwa w przyszłości. Mechanizmy, które warunkują zapłodnienie i zagnieżdżenie komórki jajowej podlegają diagnozie i leczeniu.

Niepłodność nie jest tym samym zjawiskiem co bezpłodność pierwotna. Wiele osób błędnie traktuje tak samo te dwa stany medyczne, a to całkowicie inny problem. Bezpłodność to cecha trwała i nieuleczalna. O ile niepłodność jest możliwa do wyleczenia to bezpłodność jest trwałą niezdolnością do posiadania dzieci. 

Przyczyny niepłodności pierwotnej

Przyczyny niepłodności mogą występować zarówno u kobiety, jak i mężczyzny. W niektórych przypadkach leżą po stronie obojga partnerów, ale te sytuacje pojawiają się stosunkowo rzadko.

Przyczyny niepłodności u kobiet:

  • czynnik maciczny, czyli wady po stronie macicy. To sytuacje, w których macica nie jest w stanie przyjąć zarodka, aby prawidłowo zagnieździł się i rozwijał. Powodem mogą być wady macicy, na przykład macica jedno lub dwurożna, macica podwójna, zrosty, mięśniaki, zapalenie endometrium lub zaburzenia krzepliwości,
  • czynnik śluzowy, czyli wady śluzu szyjkowego w szyjce macicy. Śluz w niektórych przypadkach nie przepuszcza plemników z uwagi na stan zapalny, obecność niekorzystnych przeciwciał lub enzymów, które niszczą plemniki,
  • czynnik szyjkowy, czyli nieprawidłowości w obrębie samej szyjki macicy, jej wady wrodzone, niedorozwój lub blizny,
  • zaburzenia jajeczkowania, które nieprawidłowości w pracy jajników,
  • niedrożność jajowodów, które odpowiadają za przejście zapłodnionej komórki jajowej do macicy,
  • endometrioza, czyli rozrost błony śluzowej macicy,
  • zaburzenia hormonalne,
  • choroby kobiety, na przykład cukrzyca lub choroby tarczycy.

Przyczynami niepłodności pierwotnej u kobiety może być także nadużywanie alkoholu, stres, złe nawyki żywieniowe czy przebyte wcześniej operacje.

Przyczyny niepłodności u mężczyzn:

  • urazy jąder,
  • zaburzenia w pracy jąder, które mogą być także wywołane wadami wrodzonymi,
  • stan zapalny jąder,
  • zaburzenia w transporcie nasienia, które mogą wynikać z niedrożności dróg nasiennych,
  • żylaki powrózka nasiennego,
  • niedrożność najądrza,
  • infekcje dróg moczowo-płciowych,
  • przebyte zabiegi chirurgiczne,
  • słaba ruchliwość plemników,
  • zbyt mała liczba plemników,
  • nieprawidłowości wytrysku, które wywołane są wadami wrodzonymi,
  • zaburzenia o podłożu psychicznym, które utrudniają współżycie seksualne.

Badania niepłodności pierwotnej

Diagnostyka niepłodności to bardzo ważny element leczenia tego typu problemów u par. Jednym z głównych założeń jest zdiagnozowanie obojga partnerów, gdyż przyczyna problemu może występować po stronie kobiety lub mężczyzny.

Badanie niepłodności u obojga partnerów jednocześnie pozwala na dokładne ustalenie, na czym polega problem z zajściem w ciążę i ułatwia wdrożenie odpowiedniego procesu leczenia.

Pierwszym etapem diagnozy jest szczegółowy wywiad lekarski i badanie fizykalne. Lekarz zaleca przeprowadzenie kolejnych, już bardziej szczegółowych badań.

Do najczęściej stosowanych badań niepłodności pierwotnej należą:

  • laparoskopia, która umożliwia ocenę stanu jajowodów, ich drożności, wykrycie ewentualnych zrostów lub stwierdzenie endometriozy,
  • HSG, czyli badanie rentgenowskie macicy i jajowodów, które wykazuje wszystkie nieprawidłowości w obrębie narządów rodnych kobiety. Polega na wprowadzeniu do dróg rodnych środka kontrastującego i wykonaniu zdjęć (lub nagraniu filmiku) obrazujących stan szyjki macicy i jajowodów,
  • badania hormonalne u kobiet (AMH i FSH),
  • badania poziomu testosteronu u mężczyzn,
  • morfologia plemników oraz sprawdzanie ich liczby i ruchliwości,
  • testy na brak plemników u mężczyzn,
  • spermiogram, czyli badanie spermy w warunkach laboratoryjnych,
  • badanie USG,
  • badania przesiewowe, które wykrywają ewentualne zakażenia.
Twój lekarz online
Konsultacja
Umów konsultację ze specjalistą
Sprawdź
79,99 zł zł
E-recepta
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł
E-zwolnienie
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł

Leczenie niepłodności pierwotnej

Leczenie niepłodności to złożony proces, który wymaga czasu i indywidualnego doboru metod do problemów konkretnej pary. Temu właśnie służy szczegółowa diagnoza przed podjęciem leczenia.

Metody leczenia niepłodności zależą od wielu czynników, do których należy czas starań o dziecko, stan zdrowotny obojga partnerów oraz przyczyny niepłodności.

Do podstawowych sposobów leczenia niepłodności pierwotnej zaliczane są:

  • farmakoterapia, czyli zastosowanie odpowiednich leków. U kobiet ich zadaniem jest głównie stymulowanie jajeczkowania lub oddziaływanie na gonady żeńskie, a u mężczyzn poprawę parametrów nasienia,
     
  • leczenie operacyjne, które ma za zadanie udrożnienie jajowodów u kobiet, wycięcie mięśniaków lub zrostów. U mężczyzn zabiegi mają na celu udrożnienie dróg wyprowadzających nasienie, usuwanie żylaków powrózków nasiennych lub minimalizowanie wad wrodzonych męskich narządów płciowych,
     
  • regulacja zaburzeń hormonalnych,
     
  • inseminacja domaciczna, czyli podanie nasienia partnera bezpośrednio do macicy. Ta metoda stosowana jest przy niewielkich zaburzeniach parametrów nasienia lub przy niedużej endometriozie,
     
  • zapłodnienie pozaustrojowe, tak zwane in vitro. Komórki jajowe i plemniki pobierane są od partnerów i zapłodnienie odbywa się w warunkach laboratoryjnych. Zarodek jest już przenoszony bezpośrednio do jamy macicy.

Leczenie niepłodności u mężczyzn oparte jest głównie na ocenie nasienia. Niektóre przyczyny można wyeliminować poprzez zmianę trybu życia i przyzwyczajeń.

Naturalna metodą wspomagania płodności u mężczyzn jest aktywność fizyczna, niskotłuszczowa dieta, bogata w selen i cynk, które wspomagają dojrzewanie plemników oraz przyjmowanie witaminy E.

Niepłodność pierwotna i wtórna

Niepłodność u kobiet może mieć formę pierwotną lub wtórną. Kobieta, która nigdy nie była w ciąży i tym samym nie urodziła dziecka, a mająca problemy z zajściem w ciążę dotknięta jest niepłodnością pierwotną.

W przypadku kobiet, które już rodziły, ale starania o kolejne dziecko kończą się niepowodzeniem dotknięte są niepłodnością wtórną. Jest to po prostu brak możliwości ponownego zajścia w ciążę. Przyczyny tych zaburzeń są często takie same, jak w przypadku niepłodności pierwotnej, ale duży wpływ mogą mieć problemy zdrowotne, które pojawiły się w trakcie poprzedniej ciąży czy porodu.

Niepłodność u mężczyzn może mieć nie tylko formę niepłodności pierwotnej, ale także występować w postaci wtórnej. Głównymi przyczynami niepłodności wtórnej u partnerów są choroby i urazy, które wystąpiły już po poczęciu wcześniejszych dzieci.

Duży wpływ na problemy z poczęciem kolejnego potomstwa ma także ostre lub przewlekłe zapalenie prostaty, które dotyka mężczyzn po 30 roku życia. Wraz z wiekiem spadają także parametry plemników, a ich słaba moc najczęściej pojawia się po 55 roku życia.

Niepłodność pierwotna i wtórna może być problemem obojga partnerów, nie jest przypisana tylko kobietom. Duże znaczenie ma właściwa komunikacja między partnerami i chęć obojga do diagnozowania problemu i podjęcia leczenia.

Czytaj również

Bibliografia

  • K. Łukaszuk, K. Kozioł, G. Jakiel i inni „Diagnostyka i leczenie niepłodności – rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników”, www.ptgin.pl (data dostępu: 22.10.2021),
  • M. Koperwas, M. Głowacka „Problem niepłodności wśród kobiet i mężczyzn – epidemiologia, czynniki ryzyka i świadomość społeczna”, Aspekty Zdrowia i Choroby, tom 2, nr 3, 2017 r., str. 31-49,
  • W. Kuczyński, R. Kurzawa, P. Oszukowski i inni „Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności – skrót”, Ginekologia Polska 2012, 83, s. 149-154,
  • K. Skreczko „Przyczyny niepłodności w małżeństwie – dramat bezdzietności”, Kwartalnik Naukowy ISSN 2082-7067 1(29), 2017.
Jolanta Woźniak
Artykuł napisany przez
Jolanta Woźniak
Absolwentka Prawa na Uniwersytecie Łódzkim. Pierwsze doświadczenie zawodowe zdobywała, jako pracownik Działu Penitencjarnego i Organizacyjno-Prawnego w Areszcie Śledczym w Łodzi. Od 2004 roku Zastępca Prezesa i Członek Zarządu w Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Od kilku lat copywriterka, głównie w tematyce prawnej, ale i medycznej i parentingowej. Prywatnie szczęśliwa mama i miłośniczka dobrego kina.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Parenting
Przeczytaj artykuł
Jak zwiększyć płodność? 8 sposobów na poprawę płodności
Przeczytaj artykuł
Impotencja - leczenie, przyczyny i objawy impotencji u mężczyzn
Przeczytaj artykuł
Teratozoospermia - leczenie, przyczyny i wpływ na płodność
Podobne artykuły
Jak zwiększyć płodność? 8 sposobów na poprawę płodności
Impotencja - leczenie, przyczyny i objawy impotencji u mężczyzn
Teratozoospermia - leczenie, przyczyny i wpływ na płodność
Termometr owulacyjny - jak go używać? Jaki rodzaj wybrać?
Niedomoga lutealna - objawy i leczenie a zajście w ciążę

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama