Odbudowa zęba – jaką metodę wybrać?

Protetyka zębów
Źródło:123RF
Na skutek urazów mechanicznych lub próchnicy korona zęba ulega uszkodzeniu. Wówczas konieczna jest odbudowa zęba. W zależności od stopnia zniszczenia korony, wykonuje się odbudowę zęba kompozytem, na włóknie szklanym lub na korzeniu. Czym się różnią wymienione metody? Która metodę wybrać?

Odbudowa zęba na włóknie szklanym

Włókno szklane jest obecnie jednym z najtrwalszym materiałów wykorzystywanych w stomatologii. Odbudowa zęba na włóknie szklanym jest wykonywana na przednich zębach w celu wzmocnienia korony i zabezpieczenia zębów przed złamaniami. Wkład z włókna szklanego wprowadza się do kanału zębowego. Dzięki temu ząb nie tylko jest wzmocniony, ale dodatkowo zwiększa się jego powierzchnię, przez co możliwa jest odbudowa adhezyjna. Materiał ten jest wytrzymały, a także estetyczny. Odbudowany ząb jest zbliżony wyglądem do naturalnego. 

Odbudowa zęba kompozytem

Do ostatecznej odbudowy zęba wykorzystuje się:

  • kompozyty, 
  • amalgamat, 
  • glass-jonomery, 
  • kompomery, 
  • ormocery.

Amalgamat, niegdyś najpopularniejszy materiał wykorzystywany do wypełnień ostatecznych, obecnie nie jest już raczej używany. Głównym powodem jest jego skład. Amalgamat jest mieszaniną rtęci, stopu srebra, miedzi i cyny. W czasie twardnienia wypełnienia amalgamatowego lub jego usuwania, uwalnia się rtęć – co prawda niewielka ilość, niemniej jest ona toksyczna dla człowieka. Ponadto wypełnienia amalgamatowe są nieestetyczne. Zamiast niego stomatolodzy wykonują wypełnienia kompozytami. 

Kompozyty to materiały złożone, które składają się z: 

  • organicznej żywicowej matrycy (oligomery i monomery),
  • nieorganicznego wypełniacza składającego się z krzemionki, kwarcu, szkła oraz związków zawierających fluor,
  • czynnika spajającego, który zawiera związki tytanu i cyrkonu oraz silany, 
  • systemu inicjator/akcelerator- współcześnie dentyści stosują kompozyty utwardzane światłem, rzadziej chemoutwardzalne. 

Oprócz powyższych składników dodaje się pigmenty, żeby uzyskać barwę zbliżoną do naturalnych zębów pacjenta. Kompozyty są zdecydowanie bardziej estetyczne niż wypełnienia amalgamatowe. 

Glass-jonomery są pochodnymi wodnego roztworu kwasu polialkenowego i szkła glinowo-krzemowego. Składają się ze sproszkowanego szkła i kwasu oraz wodnego roztworu kwasu winowego, które po połączeniu twardnieją.  Kompomery i giomery są połączeniem kompozytów z glass-jonomerami. Ormocery natomiast to organicznie modyfikowana ceramika. Kompozyty są obecnie najpowszechniej wykorzystywanym materiałem do wypełnień ubytków w obrębie korony. Z kompozytu wykonuje się także licówki oraz lakuje się nim bruzdy. 

Wypełnienie kanałów

Kanały zębowe wypełnia się natomiast materiałami jak najbardziej biozgodnymi z tkankami przyzębia. Nie mogą to być materiały cytotoksyczne, kancerogenne oraz immunogenne. Ponadto materiał musi dokładnie wypełniać kanał, kontrastować na zdjęciu rentgenowskim, a także, w razie ponownego leczenia, powinien być łatwousuwalny. 

Do takich materiałów należą:

  • materiały plastyczne do uszczelniania kanału w postaci pasty,
  • materiały pełniące funkcję rdzenia – najpopularniejsze to gutaperka oraz Resilon. 

Gutaperka stomatologiczna zawiera sok z czystej gutaperki, czyli drzewa rosnącego w strefie podzwrotnikowej, tlenek i krzemian cynku, woski, żywice, kontrast rentgenowski i barwniki. Resilon natomiast to materiał syntetyczny pozyskiwany z polikaprolaktonu, szkła, tlenochlorku bizmutu i siarczanu baru. 

Odbudowa zęba po leczeniu kanałowym

Po leczeniu endodontycznym, nazywanym potocznie leczeniem kanałowym, zęby wymagają nieco innego uzupełnienia. Odbudowa po leczeniu kanałowym powinna nie tylko przywrócić zębom podstawową funkcję, a także odpowiednio zabezpieczyć je przez złamaniem. Stomatolog musi bowiem zredukować tkanki twarde zęba, aby móc dostać się do kanałów. Odbudowując ząb po leczeniu endodontycznym, często nie wystarczy wypełnienie kompozytowe. Jeśli ścianki boczne zęba nie są wytrzymałe, wskazane jest zastosowanie wkładu z włókna szklanego. 

Odbudowa zęba na korzeniu

Jeśli korona zęba ulega złamaniu lub poważnemu zniszczeniu, adhezyjna odbudowa zęba nie jest możliwa. W takich przypadkach stomatolodzy proponują odbudowę zęba na korzeniu, pod warunkiem, że korzeń zębowy jest zdrowy. 

Możliwości są dwie: 

Wkład koronowo-korzeniowy polega na umieszeniu w korzeniu zęba sztyftu, na którym mocowana jest korona. Ta z kolei zalecana w przypadku mniejszego uszkodzenia zęba. Korona protetyczna jest mocowana na oszlifowanej naturalnej koronie zęba.  

Odbudowa zęba – jakie materiały są stosowane?

Materiały stosowane do odbudowy zęba w leczeniu zachowawczym można podzielić na materiały używane w obrębie korony oraz do wypełnienia kanałów. 

W obrębie korony zęba stosuje się: 

  • materiały do czasowego wypełnienia
  • podkłady,
  • materiały do ostatecznego wypełnienia,
  • systemy adhezyjne,
  • materiały do uszczelniania bruzd.  

Czytaj:

 

Bibliografia

  • Jańczuk Z., Kaczmarek U., Lipski M., Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Warszawa 2014.
  • Piątkowska D., Stomatologia zachowawcza. Współczesne metody opracowania i wypełniania ubytków próchnicowych, Łódź 2010.

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA