Patomorfologia - co to jest? Informacje i specjalizacja

Patomorfolog w pracy
Źródło: 123RF

Autor

Paulina Morawska

Patomorfologia to dziedzina medycyny, która zajmuje się badaniem zmian komórkowych w tkankach i narządach ludzkich w tzw. patologicznych przypadkach, czyli wtedy kiedy podejrzewane są jakieś odstępstwa od normy. O badaniu patomorfologicznym często słyszy się kiedy rozpatrywana jest możliwość obecności choroby nowotworowej.
 

Przy podejrzeniu zmian o charakterze nowotworowym częstym rodzajem badania patomorfologicznego jest badanie histopatologiczne. Osoba, która bada zmiany w tkankach i narządach nazywana jest patomorfologiem

Co to jest patomorfologia?

Patomorfologiaczęsto kojarzy się z wykonywaniem sekcji zwłok. Jest to tylko element całej prawdy, gdyż patomorfologia polega na ocenianiu budowy i zmian w tkankach, co m.in. pozwala ocenić przyczynę zgonu. To niezwykle ważna dziedzina medycyny, na podstawie której coraz częściej dobiera się sposób leczenia osoby, u której stwierdzono jakąś patologię w budowie tkanek. Nie zawsze musi być to nowotwór (który z kolei nie zawsze jest złośliwy), mogą to być również zmiany zwyrodnieniowe czy zapalne. 

Na czym polega patomorfologia?

W patomorfologii podstawowym narzędziem jest mikroskop świetlny, za pomocą którego dokonuje się rozpoznania histopatologicznego lub cytologicznego. Patomorfolog posługiwał się do niegdyś tylko i wyłącznie mikroskopem, a teraz coraz częściej nowoczesnymi sprzętami, za pomocą których ocenia tkanki pod kątem ich budowy i rozmieszczenia. Porównując je ze statystycznymi kryteriami, stwierdza czy i na ile budowa komórek odbiega od normy i co może zwiastować. Aktualnie przy rozpoznaniu typu nowotworu (zwłaszcza gdy wcześniejsze badania np. USG nic nie wykazało) badanie to odgrywa kluczową rolę przy sposobie doboru leczenia przez onkologa. 

Czym zajmuje się patomorfolog?

Patomorfolog jest w stanie stwierdzić czy mamy do czynienia z nowotworem pierwotnym czy z przerzutem i z jakiej dokładnie komórki pochodzą zmienione tkanki. Zawód ten jest więc nie tylko niezwykle istotny, ale również odpowiedzialny. 

To właśnie od oceny patomorfologa zależą:

  • ilość tkanki konieczna do wycięcia, 
  • sposób leczenia,
  • życie pacjenta. 

W sytuacji, w której u pacjenta podejrzewa się występowanie nowotworu kluczowe jest odpowiednie rozpoznanie. W połączeniu z tym, że patomorfolog często nie wykonuje tylko jednego, prostego badania a czasem nawet kilkadziesiąt badań z jednego narządu. 

Patomorfolog musi posiadać szeroką wiedzę:

  • patomorfologiczną, 
  • onkologiczną,
  • kliniczną. 

Musi posiadać niezwykle dobry wzrok, umieć skupić się na największych detalach, zapamiętywać widziane obrazy i precyzyjnie potrafić je porównać. 

Patomorfologia – ile czeka się na badanie?

Niestety w Polsce jest stosunkowo mało specjalistów zajmujących się tą dziedziną medycyny. Każdy szpital powinien mieć co najmniej jednego takiego specjalistę, a aktualnie w kraju czynnych zawodowo patomorfologów jest niecałe pięćset, dlatego na badanie trzeba czekać od 2 do nawet 6 tygodni, co w przypadku podejrzenia nowotworu złośliwego oznacza niekorzystne czekanie na decyzję a w efekcie odłożenie w czasie odpowiedniego leczenia. 

Patomorfologia - specjalizacja

W patomorfologii wymienia się kilka metod badawczych w tym:

  • biopsję - czyli pobranie fragmentu tkanki czy guza do badania,
  • oligobiopsja- pobranie materiału specjalnymi szczypcami,
  • cytochemia- ocenienie składu chemicznego tkanek i komórek,
  • histochemia- czyli badanie histopatologiczne,
  • cytologia- pobranie niewielkiej ilości komórek nabłonka z szyjki macicy.

Czytaj również: 7 badań profilaktycznych, które musisz wpisać do kalendarza

 

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 13)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA