Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Lekarz endokrynolog - co leczy? Przygotowanie do wizyty i badania

Lekarz endokrynolog zajmuje się szeroką paletą zaburzeń, od chorób tarczycy, przez niepłodność, impotencję, łysienie, trądzik, tycie, aż po depresję. Wspólnym mianownikiem w każdym z wymienionych przypadków jest dysfunkcja w obrębie układu hormonalnego.
Endokrynolog podczas badania
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Lekarz endokrynolog zajmuje się leczeniem i diagnostyką szeregu dolegliwości, jak: choroba Hashimoto, niepłodność czy niedoczynność tarczycy.
  • Do endokrynologa mogą zgłosić się również rodzice z dziećmi m.in. z problemami zaburzenia wzrostu, słabo wykształconymi organami płciowymi, jak i z trądzikiem.
  • Pierwsza wizyta u tego specjalisty wygląda podobnie, jak u lekarza rodzinnego. Zbierany jest szczegółowy wywiad, mogą zostać zalecone badania USG i hormonalne z krwi.
SPRAWDŹ TEŻ: Niedoczynność tarczycy a tycie
Spis treści

Reklama

Czym zajmuje się lekarz endokrynolog?

Lekarz endokrynolog to specjalista, zajmujący się zaburzeniami pracy układu hormonalnego, czyli skomplikowanego mechanizmu zbudowanego z gruczołów dokrewnych (wydzielania wewnętrznego) oraz wyspecjalizowanych komórek odpowiedzialnych za wytwarzanie hormonów.

Wiele osób, zapytanych co leczy endokrynolog, odruchowo odpowie: tarczycę. W istocie, zaburzenia funkcjonowania tarczycy (nadczynność, niedoczynność) stanowią znaczący odsetek wśród chorób, z którymi pacjenci zgłaszają się na badania i leczenie, ale pamiętać należy, że układ endokrynny składa się także z innych kluczowych ośrodków, w tym przysadki mózgowej, nadnerczy czy jajników, co więcej – działanie poszczególnych hormonów jest ściśle ze sobą powiązane.

Reklama

Co leczy endokrynolog?

Do poradni endokrynologicznej można się udać z takim zaburzeniami oraz ich objawami, jak:

  • nadczynność i niedoczynność tarczycy
  • choroba Hashimoto,
  • niepłodność (mężczyzn i kobiet),
  • zaburzenia erekcji u mężczyzn,
  • zaburzenia cyklu miesięcznego u kobiet,
  • menopauza, andropauza,
  • nagły przyrost lub utrata masy ciała,
  • wypadanie włosów,
  • nadmierne owłosienie typu męskiego,
  • trądzik, łojotok,
  • łamliwość paznokci,
  • ginekomastia,
  • depresja.

Dobry endokrynolog potrafi nie tylko znaleźć przczynę uciążliwych dolegliwości, ale także wdrożyć właściwe leczenie. 

Reklama

Czym zajmuje się endokrynolog dziecięcy?

Endokrynolodzy często specjalizują się w leczeniu wybranych grup pacjentów, w sposób szczególny koncentrując się na typowych dla danej populacji problemach. Dobrym przykładem jest endokrynolog dziecięcy, leczący zaburzenia charakterystyczne dla najmłodszych, od dnia urodzin aż po wiek nastoletni.

W tej grupie na plan pierwszy wysuwają się zaburzenia rozwoju fizycznego, (szybszy bądź wolniejszy przyrost wzrostu i masy ciała), nieprawidłowy rozwój płciowy, zbyt wczesne albo zbyt późne pojawienie się owłosienia łonowego, szybkie uwypuklenie się piersi u dziewczynek, słabo wykształcone organy płciowe, a także trądzik, łojotok, łysienie. 

Reklama

Dla kogo ginekolog endokrynolog będzie właściwym specjalistą?

W przypadku kobiet, zakres wiedzy i diagnostyki endokrynologicznej często pokrywa się z ginekologiczną. Stąd relatywnie duża liczba lekarzy o podwójnej specjalizacji. Jest to zupełnie naturalne w sytuacji, gdy podłoże hormonalne często mają takie zaburzenia jak: 

  • niepłodność, 
  • spadek libido, 
  • nieregularne miesiączkowanie, 
  • pojawienie się nadmiernego owłosienia okolic łonowych, 
  • zmiany w wyglądzie narządów płciowych. 

Ginekolog endokrynolog będzie właściwym specjalistą także w przypadku pacjentek przechodzących menopauzę, przyjmujących hormonalną terapię zastępczą, ale też młodszych – zabezpieczających się przed ciążą za pomocą antykoncepcji hormonalnej.  

Reklama

Kiedy udać się do endokrynologa?

Objawy, które powinny wzbudzić niepokój i skłonić do konsultacji z endokrynologiem to przede wszystskim:

  • dysfunkcja gruczołu tarczowego (ciągłe uczucie chłodu),
  • przyspieszona lub zwolniona perystaltyka jelit,
  • spadek lub wzrost masy ciała,
  • wytrzeszcz oczu,
  • nagle uczucia kołatania serca,
  • obrzęk goleni.

Reklama

Jak wygląda wizyta u lekarza endokrynologa i jak się do niej przygotować?

Pierwsza wizyta u endokrynologa zazwyczaj nie różni się szczególnie od wizyty u lekarza rodzinnego. Podstawą jest dokładny wywiad lekarski, zapoznanie się ze zgromadzoną wcześniej dokumentacją medyczną, osłuchanie pacjenta. W przypadku problemów z tarczycą, endokrynolog może, a nawet wykonać badanie USG. Jeśli jednak lekarz nie ma urządzenia ultrasonograficznego w gabinecie, a pacjent nie podda się badaniu przed wizytą i nie przyjdzie z wynikami, efekt pierwszego spotkania ze specjalistą będzie mało konkretny. Wielce prawdopodobne, że osoba chora zostanie wysłana na USG oraz badania hormonalne wykonywane z krwi, których omówienie nastąpi dopiero w czasie kolejnej wizyty. Aby oszczędzić czas i pieniądze, przed udaniem się do poradni endokrynologicznej, warto więc zawczasu poddać się rutynowej diagnostyce. W doborze badań pomoże nam lekarz pierwszego kontaktu.

Reklama

Podstawowe badania endokrynologiczne

Badania hormonalne (testy z krwi), których wyniki są niezbędne, aby postawić diagnozę endokrynologiczną, to:

  • Zaburzenia pracy tarczycy:
  • Zaburzenia płodności u kobiet i mężczyzn
    • Progesteron (dawniej: luteina) – żeński hormon płciowy, wytwarzany przez ciałko żółte w fazie lutealnej cyklu miesięcznego
    • Estradiol – żeński hormon płciowy, wpływający m.in. na rozwój cech płciowych oraz popęd seksualny
    • Folikulotropina FSH - hormon przysadki mózgowej, stymulujący produkcję żeńskich hormonów płciowych (estrogenów)
    • Lutropina LH - hormon przysadki mózgowej, u mężczyzn stymulujący produkcję testosteronu, a u kobiet – estrogenów
    • Prolaktyna - hormon przysadki mózgowej, hamujący wydzielanie gonadotropin FSH i LH
    • Testosteron – męski hormon płciowy 
    • Dehydroepiandrosteron – hormon steroidowy produkowany przez korę nadnerczy
  • Trądzik, wypadanie włosów i inne zaburzenia
    • W zależności od konkretnego problemu, lekarz może zlecić większość z powyższych badań, a także m.in. kontrolę poziomu dihydrotestosteronu (DHT), androstenediolu czy 17-hydroksyprogesteronu (17-OHP) 

Do endokrynologa na NFZ czy prywatnie?

NFZ refunduje wizyty w poradniach endokrynologicznych, a także badania hormonalne. Przynajmniej w teorii. 

W praktyce pacjenci muszą się liczyć z tym, że:

  • wykonanie badań hormonalnych wymaga skierowania,
  • lekarz pierwszego kontaktu może wystawić skierowanie jedynie na podstawowe badania w związku z podejrzeniem nadczynności lub niedoczynności tarczycy (tsh, ft3 oraz ft4),
  • na pozostałe badania hormonalne skierowanie musi wypisać lekarz specjalista – endokrynolog,
  • kolejki do specjalistycznych poradni endokrynologicznych w wielu miejscowościach uniemożliwiają umówienie wizyty w terminie krótszym, niż kilka tygodni a nawet miesięcy.

Często pozostaje więc zapisanie się endokrynologa prywatnie. To jednak wiąże się z wysokimi kosztami – około 150 złotych za jedną wizytę plus cena badań (za rozbudowany zestaw zapłacić trzeba 300-400 zł)

Bibliografia

  • T. Bednarczuk: Podstawy endokrynologii, Item Publishing, 2017
  • Hubalewska-Dydejczyk, E.Bandurska-Stankiewicz, E. Bar-Andziak, T. Bednarczuk, M. Buziak-Bereza: Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży, Endokrynologia Polska 62 (4)
  • Ronan O’Neill, Richard Murphy, Endokrynologia, Redakcja wydania polskiego Andrzej Lewiński, Urban&Partner, 2015
  • Andrzej Lewiński, Magdalena Stasiak, Współdziałanie lekarza POZ i endokrynologa w zakresie diagnostyki i leczenia endokrynopatii, Lekarz POZ 2/2017
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Lekarze i specjaliści
Czym się zajmuje lekarz audiolog i jakie badania wykonuje?
Poradnia audiologiczna
Ortoptysta: co to za lekarz? Czym różni się od okulisty?
Mała dziewczynka zakrywa oko
Osteopata: czym się zajmuje, co leczy? Dziecięcy i dorosłych
Kobieta podczas rehabilitacji
Podobne artykuły
Geriatra rozmawia z pacjentką
Geriatra: czym się zajmuje i co leczy ten lekarz? Wizyty
Opiekun medyczny trzyma dłonie swojego pacjenta
Opiekun medyczny - kurs i zakres obowiązków. Jakie ma uprawnienia i ile zarabia?
Położna podczas wizyty domowej
Położna środowiskowa - jak i kiedy wybrać?
Personel szpitalny
Kto pracuje w szpitalu? Lekarze, pielęgniarki i inne zawody
Radiolog ogląda zdjęcia RTG
Radiolog: czym się zajmuje ten lekarz? Jakie badania robi?

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!