NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Proktolog - lekarz od odbytu. Jak wygląda wizyta?

Proktolog jest specjalistą w dziedzinie schorzeń odbytnicy i odbytu. Sprawdź, kiedy powinno się odwiedzić jego gabinet. Dowiedz się, na czym polega badanie proktologiczne i jak należy się do niego przygotować.
Proktolog wykonuje m.in. per rectum
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Proktolog jest specjalistą diagnozującym i leczącym choroby odbytu i odbytnicy.
  • Lekarz ten wykonuje szereg badań (per rectum, anoskopia, rektoskopia, kolonoskopia), a często także operuje.
  • Wizyty u proktologa nie należy się wstydzić. Nie wymaga ona też większych przygotowań, poza zadbaniem o higienę osobistą.
SPRAWDŹ TEŻ: Ginekolog dla mężczyzn - jak wygląda wizyta u androloga?
Spis treści

Kto to jest proktolog?

Proktolog to lekarz specjalista zajmujący się chorobami dolnego fragmentu przewodu pokarmowego, czyli jelita grubego na odcinku odbytnicy, odbytu i kanału odbytu. W Polsce, w odróżnieniu od wielu krajów świata, nie istnieje osobna wąska specjalizacja chirurg proktolog, w praktyce jednak wielu lekarzy w swojej codziennej praktyce wykonuje mniej lub bardziej skomplikowane zabiegi.

Ze względu na złożoność budowy dolnej części ludzkiego korpusu, proktologowie często blisko współpracują ze specjalistami z innych dziedzin, takich jak urologia, gastrologia i gastroenterologia, ginekologia, czy onkologia.

Wizyta u lekarza proktologa wciąż uchodzi w Polsce za wstydliwą, dla wielu osób stanowiąc temat tabu. Często jednak jest ona konieczna – im szybciej, tym lepiej. Na konsultację powinny się umówić osoby, które zaobserwowały u siebie:

  • krwawienia z przewodu pokarmowego, zarówno jasne, tak też ciemne;
  • silny świąd w okolicy odbytu i pośladków,
  • pojawienie się ropnia,
  • silny ból tej części ciała.

Czym zajmuje się proktolog?

Czym się zajmuje proktolog i na czym polega jego praca? Lekarz tej specjalizacji najczęściej diagnozuje i leczy takie schorzenia, jak:

  • hemoroidy, zwane też guzkami krwawniczymi lub potocznie żylakami odbytu (dlatego często proktolog nazywany jest lekarzem od hemoroidów);
  • szczelina odbytu – rana błony śluzowej tej części ciała;
  • wypadanie odbytnicy – przesunięcie jelita grubego na zewnątrz, poza kanał odbytu i odbyt;
  • przetoki okołoodbytnicze – patologiczne kanały stanowiące połączenie układu pokarmowego z powierzchnią skóry;
  • ropnie okołoodbytnicze – wypełnione ropą zbiorniki, powstające najczęściej w wyniku infekcji bakteryjnych;
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przewlekły proces zapalny błon śluzowych;
  • uchyłki jelita grubego – uwypuklenie błon śluzowych na zewnątrz jelit;
  • nowotwory jelita grubego oraz odbytu.

Lekarz od odbytu wykonuje szereg badań, z których pierwszym i podstawowym, wykonywanym rutynowo w gabinecie w czasie wizyty, jest badanie per rectum, polegające na fizykalnej ocenie dolnego odcinka układu pokarmowego poprzez umieszczenie palca w odbycie. Inne badania, to:

  • anoskopia, czyli sprawdzenie odbytu z użyciem specjalnego sztywnego wziernika (anoskopu);
  • rektoskopia, która ma podobny charakter, jednak szerszy zasięg (obejmuje też odbytnicę);
  • kolonoskopia, która od powyższych różni się użyciem zaawansowanego narzędzia o elastycznej budowie, umożliwiającego nie tylko obserwację zmian, ale też pobranie próbek do analizy, a nawet wykonanie prostego zabiegu chirurgicznego.

Proktolog na NFZ

Czy proktolog przyjmuje na NFZ? Tak, podobnie jak w przypadku większości specjalizacji, jest możliwe skorzystanie z darmowej porady i leczenia dzięki refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia. Należy jednak mieć na uwadze dwa aspekty:

  • Niezbędne jest skierowanie do proktologa - może je wystawić lekarz pierwszego kontaktu.
  • Czas oczekiwania na wizytę w renomowanej poradni proktologicznej na NFZ może wynosić nawet kilka miesięcy.

Przykładowo, w województwie mazowieckim można znaleźć placówki, które przyjmą pacjenta od ręki, ale też takie, które pierwszy wolny termin mają w lutym 2023 roku (dane na dzień 20 grudnia 2021). W większości pozostałych regionów krajów, czekać należy od 1 dnia do około 4-5 miesięcy.

Ile kosztuje wizyta u proktologa?

Szybszą alternatywą jest wizyta u proktologa prywatnie. W tym przypadku z większością specjalistów można się umówić na przestrzeni kilku dni, najwyżej tygodni.

Duże znacznie w tej materii ma renoma danego specjalisty, a także miejsce jego zatrudnienia (w praktyce wielu pacjentów idzie na wizytę prywatną w nadziei, że lekarz pomoże w przyjęciu na oddział szpitalny).

Z reguły im bardziej ceniony fachowiec, tym większe obłożenie. A przy okazji wyższe ceny. Ile kosztuje wizyta u proktologa? Tak, jak w przypadku większości specjalistów, cena wynosi około 150-250 złotych, choć można się też spotkać z wyższymi stawkami. Zwłaszcza, że ceny konsultacji lekarskich w Polsce w ostatnim czasie mocno wzrosły.

Proktolog dziecięcy

Nie ma w Polsce odrębnej specjalizacji, takiej jak proktolog dziecięcy. A przynajmniej w teorii i oficjalnej nomenklaturze. W praktyce są proktolodzy, którzy zajmują się przede wszystkim najmłodszymi pacjentami, mając większe doświadczenie i wiedzę w zakresie chorób specyficznych dla tego wieku, a także większe obycie z dziećmi.

Wiadomym jest, że badania wykonywane u maluchów muszą się charakteryzować wyjątkową delikatnością, tak by nie stanowiły źródła urazu psychicznego (fizycznego oczywiście też).

Wymagane są więc też zdolności z pogranicza psychologii. Dodatkowo należy pamiętać, że dzieci w wieku kilku lat nie zapewniają sprawnej wymiany informacji na linii lekarz-pacjent, stąd większy nacisk kładziony jest na badanie fizykalne, niż wywiad. Jeśli zaś chodzi o zadawanie pytań, częściej ich adresatem są osoby trzecie, czyli rodzice.

Jak przygotować się do wizyty u proktologa?

Odpowiedzi na pytanie, jak przygotować się do wizyty u proktologa, najczęściej szukają osoby, które po raz pierwszy będą miały kontakt z tym lekarzem. Nie ma w tej kwestii szczególnych wymagań, poza oczywistym, jakim jest kwestia higieny osobistej.

Dla komfortu własnego oraz lekarza dobrze jest przed wyjściem z domu dokładnie się wypróżnić (jeśli ktoś odczuwa taką potrzebę, może sobie zrobić lewatywę), a następnie dokładnie umyć całe ciało, ze szczególnym uwzględnieniem odbytu.

Wiele osób pyta, jak się ubrać do proktologa. Tak jak do każdego lekarza – przede wszystkim w czyste ubrania i bieliznę. Warto też postawić na aspekt praktyczny. Ubiór powinien być łatwy do zdjęcia, bez koniczności całkowitego obnażania się (z tego powodu niezbyt wygodne będą jednoczęściowe kombinezony, czy body).

W związku z tym, że lekarz będzie zadawał szereg pytań, dobrze jest usystematyzować swoje dolegliwości, np. spisując listę objawów i okoliczności, w jakich one występują. Należy też mieć przygotowany wykaz wszystkich przyjmowanych leków.

Kolejną ważną kwestią jest nastawienie psychiczne. Dla proktologa rozmowa oraz badanie odbytu i odbytnicy są czynnościami rutynowymi, dlatego nie ma realnych podstaw do wstydu przed wizytą, czy odbywającym się w jej ramach badaniem.

Badanie u proktologa

Badanie u proktologa jest delikatnie inwazyjne, to znaczy wymaga wprowadzania do odbytu (albo głębiej) narzędzia diagnostycznego. Najprostszym z nich jest palec lekarza. Jest to część anatomiczna o różnej budowie u różnych osób, dlatego wielu pacjentów preferuje wizyty u kobiet, które z reguły mają drobniejsze dłonie.

Nie jest to jednak żadną regułą. Należy pamiętać, że specjalista w czasie badania per rectum używa specjalnych rękawiczek, a także żelu nawilżającego (lubrykantu), który zapewnia właściwy poślizg i sprawia, że badanie, choć dla wielu osób nieprzyjemne, nie powinno być bolesne.

Inne procedury proktologiczne są bardziej dojmujące. Dlatego na przykład kolonoskopię wykonuje się w znieczuleniu miejscowym (za pomocą żelu, którym smarowany jest endoskop), a jeśli sytuacja tego wymaga – także w sedacji, czyli głębokim wyciszeniu pacjenta, znoszącym uczucie lęku i napięcia, ułatwiającym zaśnięcie przed badaniem.

Czytaj również

Bibliografia

  • Proktolog – czym się zajmuje i kiedy się do niego udać, https://dpmed.pl/blog/proktolog-czym-sie-zajmuje-i-kiedy-sie-do-niego-udac/, [data dostępu 19.12.2021]
  • Kim jest proktolog / koloproktolog?, http://pkk.org.pl/pacjent-05.php, [data dostępu 19.12.2021]
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Kłykciny kończyste - objawy, leczenie domowe kłykcin
Przeczytaj artykuł
Swędzenie odbytu u dziecka – dlaczego swędzi? Jak leczyć?
Przeczytaj artykuł
Hemoroidy zewnętrzne - czym są? Leczenie domowe
Podobne artykuły
Kłykciny kończyste - objawy, leczenie domowe kłykcin
Swędzenie odbytu u dziecka – dlaczego swędzi? Jak leczyć?
Hemoroidy zewnętrzne - czym są? Leczenie domowe
Swędzenie i pieczenie odbytu - przyczyny. Jak się go pozbyć?
Diabetolog: czym się zajmuje i co leczy? Na NFZ i prywatnie

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama