Najzdrowsze miejsce w internecie

Proktolog - lekarz od odbytu. Jak wygląda wizyta?

Proktolog jest specjalistą w dziedzinie schorzeń odbytnicy i odbytu. Sprawdź, kiedy powinno się odwiedzić jego gabinet. Dowiedz się, na czym polega badanie proktologiczne i jak należy się do niego przygotować.
Proktolog wykonuje m.in. per rectum
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Proktolog jest specjalistą diagnozującym i leczącym choroby odbytu i odbytnicy.
  • Lekarz ten wykonuje szereg badań (per rectum, anoskopia, rektoskopia, kolonoskopia), a często także operuje.
  • Wizyty u proktologa nie należy się wstydzić. Nie wymaga ona też większych przygotowań, poza zadbaniem o higienę osobistą.
SPRAWDŹ TEŻ: Ginekolog dla mężczyzn - jak wygląda wizyta u androloga?
Spis treści

Kto to jest proktolog?

Proktolog to lekarz specjalista zajmujący się chorobami dolnego fragmentu przewodu pokarmowego, czyli jelita grubego na odcinku odbytnicy, odbytu i kanału odbytu. W Polsce, w odróżnieniu od wielu krajów świata, nie istnieje osobna wąska specjalizacja chirurg proktolog, w praktyce jednak wielu lekarzy w swojej codziennej praktyce wykonuje mniej lub bardziej skomplikowane zabiegi.

Ze względu na złożoność budowy dolnej części ludzkiego korpusu, proktologowie często blisko współpracują ze specjalistami z innych dziedzin, takich jak urologia, gastrologia i gastroenterologia, ginekologia, czy onkologia.

Wizyta u lekarza proktologa wciąż uchodzi w Polsce za wstydliwą, dla wielu osób stanowiąc temat tabu. Często jednak jest ona konieczna – im szybciej, tym lepiej. Na konsultację powinny się umówić osoby, które zaobserwowały u siebie:

  • krwawienia z przewodu pokarmowego, zarówno jasne, tak też ciemne;
  • silny świąd w okolicy odbytu i pośladków,
  • pojawienie się ropnia,
  • silny ból tej części ciała.

Czym zajmuje się proktolog?

Czym się zajmuje proktolog i na czym polega jego praca? Lekarz tej specjalizacji najczęściej diagnozuje i leczy takie schorzenia, jak:

  • hemoroidy, zwane też guzkami krwawniczymi lub potocznie żylakami odbytu (dlatego często proktolog nazywany jest lekarzem od hemoroidów);
  • szczelina odbytu – rana błony śluzowej tej części ciała;
  • wypadanie odbytnicy – przesunięcie jelita grubego na zewnątrz, poza kanał odbytu i odbyt;
  • przetoki okołoodbytnicze – patologiczne kanały stanowiące połączenie układu pokarmowego z powierzchnią skóry;
  • ropnie okołoodbytnicze – wypełnione ropą zbiorniki, powstające najczęściej w wyniku infekcji bakteryjnych;
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przewlekły proces zapalny błon śluzowych;
  • uchyłki jelita grubego – uwypuklenie błon śluzowych na zewnątrz jelit;
  • nowotwory jelita grubego oraz odbytu.

Lekarz od odbytu wykonuje szereg badań, z których pierwszym i podstawowym, wykonywanym rutynowo w gabinecie w czasie wizyty, jest badanie per rectum, polegające na fizykalnej ocenie dolnego odcinka układu pokarmowego poprzez umieszczenie palca w odbycie. Inne badania, to:

  • anoskopia, czyli sprawdzenie odbytu z użyciem specjalnego sztywnego wziernika (anoskopu);
  • rektoskopia, która ma podobny charakter, jednak szerszy zasięg (obejmuje też odbytnicę);
  • kolonoskopia, która od powyższych różni się użyciem zaawansowanego narzędzia o elastycznej budowie, umożliwiającego nie tylko obserwację zmian, ale też pobranie próbek do analizy, a nawet wykonanie prostego zabiegu chirurgicznego.

Proktolog na NFZ

Czy proktolog przyjmuje na NFZ? Tak, podobnie jak w przypadku większości specjalizacji, jest możliwe skorzystanie z darmowej porady i leczenia dzięki refundacji Narodowego Funduszu Zdrowia. Należy jednak mieć na uwadze dwa aspekty:

  • Niezbędne jest skierowanie do proktologa - może je wystawić lekarz pierwszego kontaktu.
  • Czas oczekiwania na wizytę w renomowanej poradni proktologicznej na NFZ może wynosić nawet kilka miesięcy.

Przykładowo, w województwie mazowieckim można znaleźć placówki, które przyjmą pacjenta od ręki, ale też takie, które pierwszy wolny termin mają w lutym 2023 roku (dane na dzień 20 grudnia 2021). W większości pozostałych regionów krajów, czekać należy od 1 dnia do około 4-5 miesięcy.

Ile kosztuje wizyta u proktologa?

Szybszą alternatywą jest wizyta u proktologa prywatnie. W tym przypadku z większością specjalistów można się umówić na przestrzeni kilku dni, najwyżej tygodni.

Duże znacznie w tej materii ma renoma danego specjalisty, a także miejsce jego zatrudnienia (w praktyce wielu pacjentów idzie na wizytę prywatną w nadziei, że lekarz pomoże w przyjęciu na oddział szpitalny).

Z reguły im bardziej ceniony fachowiec, tym większe obłożenie. A przy okazji wyższe ceny. Ile kosztuje wizyta u proktologa? Tak, jak w przypadku większości specjalistów, cena wynosi około 150-250 złotych, choć można się też spotkać z wyższymi stawkami. Zwłaszcza, że ceny konsultacji lekarskich w Polsce w ostatnim czasie mocno wzrosły.

Proktolog dziecięcy

Nie ma w Polsce odrębnej specjalizacji, takiej jak proktolog dziecięcy. A przynajmniej w teorii i oficjalnej nomenklaturze. W praktyce są proktolodzy, którzy zajmują się przede wszystkim najmłodszymi pacjentami, mając większe doświadczenie i wiedzę w zakresie chorób specyficznych dla tego wieku, a także większe obycie z dziećmi.

Wiadomym jest, że badania wykonywane u maluchów muszą się charakteryzować wyjątkową delikatnością, tak by nie stanowiły źródła urazu psychicznego (fizycznego oczywiście też).

Wymagane są więc też zdolności z pogranicza psychologii. Dodatkowo należy pamiętać, że dzieci w wieku kilku lat nie zapewniają sprawnej wymiany informacji na linii lekarz-pacjent, stąd większy nacisk kładziony jest na badanie fizykalne, niż wywiad. Jeśli zaś chodzi o zadawanie pytań, częściej ich adresatem są osoby trzecie, czyli rodzice.

Jak przygotować się do wizyty u proktologa?

Odpowiedzi na pytanie, jak przygotować się do wizyty u proktologa, najczęściej szukają osoby, które po raz pierwszy będą miały kontakt z tym lekarzem. Nie ma w tej kwestii szczególnych wymagań, poza oczywistym, jakim jest kwestia higieny osobistej.

Dla komfortu własnego oraz lekarza dobrze jest przed wyjściem z domu dokładnie się wypróżnić (jeśli ktoś odczuwa taką potrzebę, może sobie zrobić lewatywę), a następnie dokładnie umyć całe ciało, ze szczególnym uwzględnieniem odbytu.

Wiele osób pyta, jak się ubrać do proktologa. Tak jak do każdego lekarza – przede wszystkim w czyste ubrania i bieliznę. Warto też postawić na aspekt praktyczny. Ubiór powinien być łatwy do zdjęcia, bez koniczności całkowitego obnażania się (z tego powodu niezbyt wygodne będą jednoczęściowe kombinezony, czy body).

W związku z tym, że lekarz będzie zadawał szereg pytań, dobrze jest usystematyzować swoje dolegliwości, np. spisując listę objawów i okoliczności, w jakich one występują. Należy też mieć przygotowany wykaz wszystkich przyjmowanych leków.

Kolejną ważną kwestią jest nastawienie psychiczne. Dla proktologa rozmowa oraz badanie odbytu i odbytnicy są czynnościami rutynowymi, dlatego nie ma realnych podstaw do wstydu przed wizytą, czy odbywającym się w jej ramach badaniem.

Badanie u proktologa

Badanie u proktologa jest delikatnie inwazyjne, to znaczy wymaga wprowadzania do odbytu (albo głębiej) narzędzia diagnostycznego. Najprostszym z nich jest palec lekarza. Jest to część anatomiczna o różnej budowie u różnych osób, dlatego wielu pacjentów preferuje wizyty u kobiet, które z reguły mają drobniejsze dłonie.

Nie jest to jednak żadną regułą. Należy pamiętać, że specjalista w czasie badania per rectum używa specjalnych rękawiczek, a także żelu nawilżającego (lubrykantu), który zapewnia właściwy poślizg i sprawia, że badanie, choć dla wielu osób nieprzyjemne, nie powinno być bolesne.

Inne procedury proktologiczne są bardziej dojmujące. Dlatego na przykład kolonoskopię wykonuje się w znieczuleniu miejscowym (za pomocą żelu, którym smarowany jest endoskop), a jeśli sytuacja tego wymaga – także w sedacji, czyli głębokim wyciszeniu pacjenta, znoszącym uczucie lęku i napięcia, ułatwiającym zaśnięcie przed badaniem.

Czytaj również

Bibliografia

  • Proktolog – czym się zajmuje i kiedy się do niego udać, https://dpmed.pl/blog/proktolog-czym-sie-zajmuje-i-kiedy-sie-do-niego-udac/, [data dostępu 19.12.2021]
  • Kim jest proktolog / koloproktolog?, http://pkk.org.pl/pacjent-05.php, [data dostępu 19.12.2021]
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Kłykciny kończyste - objawy, leczenie domowe kłykcin
Kobieta trzymająca dłonie na pośladkach
Przeczytaj artykuł
Swędzenie odbytu u dziecka - jak pomóc? Domowe sposoby
Dziecko swędzi odbyt
Przeczytaj artykuł
Hemoroidy zewnętrzne - czym są? Leczenie domowe
Osoba cierpiąca na zewnętrzne żylaki odbytu
Podobne artykuły
Ginekolog - jakie badania wykonuje i jak wygląda wizyta?
Jak zapobiegać powstawaniu hemoroidów? 7 porad, jak uniknąć żylaków odbytu
Diabetolog: czym się zajmuje i co leczy? Na NFZ i prywatnie
Lekarz POZ - kim jest? Wybór lekarza pierwszego kontaktu
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!