Rektoskopia - przygotowanie do badania, wskazania i przebieg

Rektoskopia

Autor

Joanna Barczykowska

Ocena użytkowników

(liczba ocen 4)

Rektoskopia jest pomocnym badaniem w diagnostyce nowotworów odbytu i jelita grubego. W trakcie badania lekarz nie tylko może ocenić stan błony śluzowej i wychwycić patologiczne zmiany, ale także pobrać wycinek do badania, usunąć polip lub powstrzymać krwawienie. Sprawdź, jak przygotować się do badania.

Spis treści

Szacuje się, że aż 60 procent raka jelita grubego znajduje się w jego końcowym odcinku liczącym 25-30 cm. Właśnie taki zasięg badania ma rektoskopia, czyli endoskopowa metoda diagnostyki, w trakcie której lekarz może wykryć stan zapalny błony śluzowej jelita lub zmiany nowotworowe. Jeśli jednak zmiany nie zostaną wykryte, a niepokojące objawy nadal występują, rektoskopię uzupełnia się kolonoskopią, która pozwala ocenić stan błony śluzowej całego jelita grubego.

Co to jest rektoskopia

Rektoskop to rodzaj wziernika, który ma kształt sztywnej rurki o długości zwykle 25-30 cm i średnicy 2 cm. Do urządzenia specjalnymi włóknami szklanymi dostarczane jest tzw. zimne źródło światła. Obraz z końcówki endoskopu jest przekazywany na monitor komputera lekarza, który dzięki temu potrafi ocenić stan błony śluzowej okrężnicy. Specjalne końcówki pozwalają także na usunięcie polipów, zatamowanie krwawienia i pobranie wycinka do badania histopatologicznego.

Rektoskopia przebieg

Najczęściej badanie wykonuje się w pozycji kolankowo-łokciowej (u pacjentów w ciężkich stanach można wykonać w pozycji leżącej bocznej z podkurczonymi nogami). Lekarz w pierwszej kolejności sprawdza zewnętrzne okolice odbytu i przeprowadza badanie per rectum, po czym wprowadza do odbytu końcówkę rektoskopu. Nieprzyjemnie odczucie łagodzi żel, którym jest posmarowany wziernik, a także specjalna łagodnie zakończona zatyczka, tzw. obturator. W trakcie wprowadzania rektoskopu do odbytu wdmuchuje się do środka niewielką ilość powietrza, co może się kojarzyć z uczuciem parcia na stolec. Jeśli pacjent odczuwa ból w trakcie badania powinien to zgłosić lekarzowi. Rektoskopia odbytu trwa zwykle około 10 minut.

Rektoskopia wskazania

Lekarz zleci rektoskopię jelita grubego, jeśli ma podejrzenia zmian nowotworowych odbytu, odbytnicy i okrężnicy. Sygnałem rozwijającej się choroby i wskazaniem do badania są:

●      ból w okolicach odbytu

●      krwawienie z odbytu

●      dodatni wynik badania na krew utajoną w stolcu

●      zmiana rytmu wypróżnień lub kształtu oddawanego stolca (zaparcia, biegunki, tzw. stolec taśmowaty, ołówkowaty,)

●      uczucie parcia na stolec

●      bezwiedne oddawanie stolca

●      guzki w okolicy odbytu

●      świąd odbytu i sączenie się wydzieliny z odbytu

●      podejrzenie nieswoistych chorób zapalnych jelit

●      podejrzenie raka odbytu i odbytnicy

●      niedokrwistość z niedoboru żelaza o niewyjaśnionej przyczynie

●      utrata masy ciała, której nie można wyjaśnić

●      tzw. wrzodziejące zapalenie jelita grubego

●      uchyłkowatość okrężnicy

●      endometrioza

Rektoskopię wykonuje się nie tylko w celach diagnostycznych, ale także terapeutycznych, kiedy trzeba usunąć polipy, zahamować krwawienie, usunąć ciało obce znajdujące się w odbytnicy, poszerzyć zwężenia jelita grubego lub zmniejszyć ciśnienie w jelicie.

Rektoskopia przygotowanie

Przed rektoskopią lekarz powinien zlecić badanie krzepnięcie krwi, wykluczyć u pacjenta nosicielstwo wirusa zapalenia wątroby i wykonać mu EKG. Pacjent musi zgłosić, że ma sztuczną zastawkę serca, protezę naczyniową, przeszedł zapalenie wsierdzia lub ma znacznie zmniejszoną liczbą krwinek białych. Osobom takim profilaktycznie podaje się przed badaniem antybiotyk. 

To w jaki sposób przygotować się do badania przedstawi lekarz podczas wstępnej wizyty. Część medyków nie wymaga stosowania odpowiedniej diety przed rektoskopią, zalecają jedynie wykonania lewatywy na 30-60 minut przed badaniem.

Pacjent może się jednak spotkać z zaleceniami restrykcyjnej diety i lewatywy czyszczącej całe jelito, nie tylko jego końcowy odcinek. W takiej sytuacji na dwa dni przed badaniem pacjent przechodzi na dietę lekkostrawną, ogranicza chleb, mięso i ziemniaki, rezygnuje z pokarmów wzdymających i wypija 3 litry wody w ciągu doby. Dzień przed badaniem nie je się już kolacji, wieczorem wykonuje lewatywę (pomocne są preparaty Enema lub Rectanal). W dniu badania pacjent pozostaje na czczo, kolejna lewatywę robi 2 godziny przed badaniem.

Niektórzy lekarze zamiast diety lekkostrawnej zalecają dietę płynną przez 12-48 godzin przed badaniem. Nie należy natomiast zażywać środków przeczyszczających, bo utrudniają one przeprowadzenie badania.

Rektoskopia przeciwwskazania

Rektoskopii nie można wykonać u każdego pacjenta, bo jest to zabieg inwazyjny. Inny sposób diagnostyki trzeba zastosować u chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Leśniowskiego-Crohna, objawami zapalenia otrzewnej, niestabilną chorobą wieńcową, z zaburzeniami krzepnięcia krwi. Przeciwwskazaniem są też ostatnie dwa trymestry ciąży.

Czytaj też:

Pytanie: Skąd czerpiesz inspirację na potrawy wigilijne?

  z internetu

  od kogoś bliskiego z rodziny

  z głowy

  z książki kucharskiej

  z prasy kobiecej

  od znajomych