Rak okrężnicy - objawy, leczenie i rokowania

Nowotwór jelita grubego
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Rak okrężnicy jest jednym z najlepiej poznanych nowotworów jelita grubego. Najczęściej jest diagnozowany u starszych osób, zwłaszcza mężczyzn między 60. A 70. rokiem życia. W związku z tym, że nie zawsze pojawiają się niepokojące objawy, zmiany są wykrywane zbyt późno, co pogarsza rokowania na wyleczenie pacjenta.

Okrężnica jest najdłuższą częścią jelita grubego, dlatego to właśnie w niej najczęściej diagnozuje się zmiany nowotworowe. Rak okrężnicy może się rozwinąć w każdym z czterech odcinków okrężnicy, ale ryzyko jest w każdej z części inne: 

●      w okrężnicy wstępującej występuje 14 procent diagnozowanych nowotworów jelita

●      w okrężnicy poprzecznej występuje 9 procent diagnozowanych nowotworów jelita

●      w okrężnicy zstępującej występuje 6 procent diagnozowanych nowotworów jelita

●      okrężnicy esowatej występuje 15-20 procent diagnozowanych nowotworów jelita

Rak okrężnicy, kto jest w grupie ryzyka?

Rak okrężnicy to typowa choroba krajów rozwiniętych, częściej dotyka mieszkańców Europy, Ameryki Północnej, Australii i Japonii niż w Azji oraz Afryki, choć w obserwuje się jednocześnie wyższe ryzyko wśród Afroamerykanów oraz Żydów Aszkenazyjskich niż innych grup etnicznych.

Ryzyko zachorowania na ten nowotwór rośnie także wraz z wiekiem. Szacuje się, że 9 na 10 osób, które zachorowały na raka okrężnicy, ma 50 i więcej lat.

Duży wpływ na rozwój tej choroby mają czynniki zależne od człowieka i jego trybu życia, jedynie 5-10 procent ma podłoże genetyczne. W Stanach Zjednoczonych jedna piąta pacjentów z rakiem okrężnicy to palacze. W grupie ryzyka są też osoby, które preferują dietę ubogą w błonnik i wapń, za to bogatą w niezdrowe tłuszcze i duże ilości alkoholu. Ryzyko raka okrężnicy wzrasta także u osób z:

  • małą aktywnością fizyczną
  • otyłością
  • cukrzycą
  • hipertriglicerydemią
  • niskim stężeniem cholesterolu HDL
  • nadciśnieniem
  • wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
  • chorobą Leśniowskiego-Crohna
  • uchyłkowatością jelita
  • zespołem jelita drażliwego
  • obciążonych genetycznie (rodzinna polipowatość gruczolakowata, dziedziczny rak jelita grubego)

Sprawdź też: Guz nadnercza

Rak okrężnicy objawy

Rak okrężnicy jest niezwykle groźny, ponieważ bardzo często nie daje żadnych objawów, latami rozwija się w jelicie i często diagnozowany jest w zaawansowanej fazie. Głównym sygnałem, że w okrężnicy rozwija się rak jest krwawienie z przewodu pokarmowego. Objaw ten trudny jest jednak do zauważenia, bo nie jest to świeża krew widoczna na papierze toaletowym. U około 76 procent chorych na raka okrężnicy to krew utajona, którą można wykryć jedynie wykonując specjalne testy. Lekarze zalecają profilaktyczne wykonywanie takiego testu raz w roku u osób po 50. roku życia (powinno się pobrać do badania po 2 próbki z 3 kolejnych stolców).

Inne symptomy raka okrężnicy są związane są z miejscem występowania zmiany nowotworowej.

Nowotwór w prawej połowie okrężnicy może objawiać się:

  • nieokreślonym, tępym bólem w okolicy podbrzusza po stronie prawej. Można to skojarzyć z zapalenie wyrostka robaczkowego
  • ciemnymi stolcami
  • w niektórych przypadkach można wyczuć guz przez powłoki brzuszne

Nowotwór w lewej połowie okrężnicy może objawiać się:

  • zmianą rytmu wypróżnień
  • biegunkami i zaparciami
  • zmianą wyglądu stolca (stolce zwężone)
  • bolesnymi parciami przy niewielkiej ilości stolca
  • widoczna krwią w stolcu
  • niedrożnością jelit

Gdy nowotwór jest już zaawansowany, u chorego może dojść do niedokrwistości, szybkiej utraty wagi, pacjent jest wyraźnie osłabiony. Dolegliwości bólowe mogą obejmować także narządy, na które nowotwór nacieka, czyli pochwę, pęcherz moczowy, prostatę, macicę.

Zobacz też: Rak pęcherza

Rak okrężnicy leczenie

Terapią ze wskazania w przypadku raka okrężnicy jest operacja usunięcia guza. W zależności od położenia, stopnia złośliwości i występowania ewentualny przerzutów, zabieg jest bardziej, albo mniej rozległy. Standardowo wycina się guza z marginesem zdrowych tkanek i najbliższe węzły chłonne. Można wykonać resekcję odcinkową lub usunąć całe jelito grube, jeśli w przypadku jednocześnie występują dwa ogniska raka w różnych częściach okrężnicy.

Zdarza się, że raka okrężnicy nie można operować od razu, zwłaszcza gdy nacieka on na inne narządy. Pacjent jest w takich sytuacjach poddawany przedoperacyjnej chemioterapii, która ma zmniejszyć nacieki. 

Rak okrężnicy – rokowanie

W wczesnym stadium choroby szansa na wyleczenia pacjenta jest duża i przekracza 80 procent. Gdy pojawią się przerzuty do innych organów odległych od jelita, tylko co 10. pacjent ma szansę przeżyć więcej niż 5 lat. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. Osoby powyżej 50. roku życia powinny oprócz testów na krew utajoną co pięć lat wykonywać sigmoidoskopię, a co 10 lat kolonoskopię. Zanim pojawią się zmiany trzeba także zadbać o dietę bogata w warzywa i owoce, produkty zbożowe z pełnego przemiału, odpowiednie ilości płynów i regularną aktywność fizyczną. 

Czytaj też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 25)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA