Żywność koszerna - co to znaczy i jakie są zasady?

Słowo „koszerne” określa opisany w prawie żydowskim zbiór pokarmów oraz zasad dotyczących ich produkcji i spożywania. Na czym dokładnie one polegają i czym charakteryzuje się koszerne jedzenie?
Koszerne jedzenie
Źródło: 123RF
Spis treści

Koszerne – co to znaczy?

Koszerność to pojęcie opisujące reguły obowiązujące w prawie żydowskim, określające, które produkty są dozwolone do spożycia. Słowo „koszerne” określa także warunki, w jakich produkty te powinny być produkowane i spożywane. Zasady koszerności wywodzą się z Tory, czyli pierwszych pięciu ksiąg Biblii, które są najważniejszym tekstem objawionym judaizmu. Są one ściśle przestrzegane przez ortodoksyjnych Żydów.

Koszerne jedzenie

Mięso koszerne, czyli to dopuszczone do spożywania, pochodzi od zwierząt mających „rozszczepione kopyto” i przeżuwających. Do koszernego mięsa zalicza się także mięso stworzeń wodnych mających płetwy i łuski, niektórych gatunków ptaków i szarańczy. Co ciekawe, nie dotyczy to jednak krwi oraz niektórych części zwierząt, np. nerwu kulszowego. Do żywności koszernej zalicza się także:

  • mleko i jaja pochodzące od zwierząt, których mięso jest koszerne,
  • a także miód.

Produkty koszerne to także owoce pochodzące z drzew mających co najmniej trzy lata.

Zasady koszerności

Produkty mięsne nie mogą być spożywane razem z produktami mlecznymi, a posiłki te powinna dzielić kilkugodzinna przerwa. Zależy ona od stopnia ortodoksji, jednak standardowo wynosi ona sześć godzin. Wielu bardzo ortodoksyjnych Żydów uważa, że powinna ona trwać co najmniej dobę. Zasada ta wymusza również stosowanie w kuchni dwóch kompletów garnków, naczyń i innych sprzętów kuchennych.

Ubój koszerny

Aby mięso było koszerne, musi ono pochodzić z uboju, którego zasady są ściśle określone. Wykfalifikowany rzezak (szojchet) ostrym, nieząbkowanym nożem przecina płynnym ruchem żyły i tętnice szyjne zwierzęcia oraz przełyk i krtań, bez wcześniejszego ogłuszania. W ostatnich latach coraz częściej mówi się o uboju rytualnym jak o niehumanitarnym. Zabroniono go w niektórych krajach, m.in. Danii, Norwegii i Szwecji. Spożywać nie można zwierząt padłych ani ze skazą, a z ciała zwierzęcia należy usunąć jak największą ilość krwi poprzez namaczanie i solenie.

Wino koszerne

Aby wino można było uznać za koszerne, należy podczas jego produkcji przestrzegać kilku zasad. Przede wszystkim musi być on wykonywany przez Żydów religijnych, z wyłączeniem kobiet. Dotyczy to zarówno dbania o krzewy, jak i zbiorów i butelkowania. Oprócz tego poza krzewami nie można uprawiać innych roślin, a winogrona można zbierać dopiero od czwartego roku owocowania krzewów. Aby wino było koszerne pewną, małą jego porcję należy wylać, a co siódmy rok winnica powinna odpoczywać. Co więcej, wszystkie urządzenia wykorzystywane do jego produkcji powinny być używane jedynie do koszernego wina.

Certyfikat koszerności

Dawniej, gdy jedzenie było wyrabiane w domach, domownicy mogli mieć pewność, że jest ono koszerne. W dzisiejszych czasach, technologie produkcji żywności są na tyle zaawansowane, że jedynie eksperci w dziedzinie koszerności wiedzą, czy przetworzone jedzenie jest w stu procentach koszerne. Dlatego też powstał specjalny certyfikat koszerności. Posiadają go produkty, które otrzymały poświadczenie koszerności od rabina lub agencji nadzoru koszerności.

Sól koszerna

Sól koszerna to czysta sól sprzedawana bez jakichkolwiek dodatków. Zwykłą sól kuchenną poddaje się rafinacji, a w procesie czyszczenia dodaje się do niej jod – wówczas nie jest ona koszerna.

Wódka koszerna

Czysta wódka bez dodatków smakowych czy barwników, produkowana ze zboża lub ziemniaków z założenia jest koszerną wódką. Przy produkcji wódek gorszej jakości mogą być używane enzymy, które sprawiają, że alkohol nie jest koszerny. Ortodoksyjni Żydzi bardzo przestrzegają, by to co jedzą i piją było w pełni koszerne. Gdy coś budzi ich wątpliwości na pewno nie włączą tego do swojej diety. 

Artykuł napisany przez

Bibliografia

  • Lista produktów koszernych dostępnych w Polsce, http://kehilalodz.com/gmina/wp-content/uploads/2016/12/listaproduktow.pdf (dostęp 25.08.2021)
  • Justyna Łapaj, Szabat i koszerność, źródłem uświęcenia w żydowskim życiu religijnym, file:///C:/Users/aboratynski/Desktop/Szabatikoszernordemuwiceniawydowskimyciureligijnym.pdf (dostęp 25.08.2021)
  • Regenstein J. M., Regenstein C.E.: The kosher food market in the 1990s - a legal view, Food Technology, 10, 1992, 122-126
  • Rebeka Wolff, Polska kuchnia koszerna, 2010
  • Lewando Fania, Dietojarska kuchnia żydowska, Wydawnictwo Znak Literanova, 2020
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Najbardziej sycące produkty - oto 7 niskokalorycznych produktów
Przeczytaj artykuł
Badanie słuchu u dzieci i noworodków - na czym polega?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Pytanie: Jakie objawy osłabienia organizmu najczęściej obserwujesz?

  Senność i brak energii

  Nawracające infekcje

  Utrudnione gojenie uszkodzeń skóry

  Wysypki skórne

  Dolegliwości układu pokarmowego

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Najbardziej sycące produkty - oto 7 niskokalorycznych produktów
Badanie słuchu u dzieci i noworodków - na czym polega?
Dieta przy nadciśnieniu - co jeść i czego unikać?
Sposoby na wzmacnianie odporności. Sprawdź TOP 5

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama