Dla Ciebie, na zdrowie!

Rodzaje pamięci - jak funkcjonuje pamięć?

Pamięć uważana jest za jedną z najważniejszych funkcji mózgu. Bez pamięci nie wiedzielibyśmy kim jesteśmy, skąd pochodzimy, kim są nasi bliscy. Sprawnie działająca pamięć pozwala nam funkcjonować w świecie i jest strażnikiem naszej tożsamości. Dowiedz się, jakie są rodzaje pamięci i jak funkcjonuje pamięć.
Mózg
Źródło: 123RF
Spis treści

Reklama

Rodzaje pamięci

Nasze mózgi wyspecjalizowane są w zapamiętywanie różnych rodzajów informacji, stąd bierze się wiele rodzajów pamięci. Poznaj podstawowe rodzaje pamięci, które związane są z wybranym aspektem doświadczenia zmysłowego.

Można wyróżnić:

  • pamięć wzrokowa - zwracanie uwagi na detale wizualne, zapamiętywanie szczegółów w otoczeniu, łatwość w opanowywaniu schematów i rycin;
  • pamięć dotykowa - rozróżnianie poszczególnych odczuć z ciała, np. rozpoznawanie znajomych osób za pomocą zapamiętanych uścisków dłoni;
  • pamięć słuchowa - przejawia się dobrym zapamiętywanie dźwięków, słów, lepsze rozumienie sensu jakiegoś zagadnienia po uprzednim wypowiedzeniu tego na głos;
  • pamięć węchowa - to wrażliwość na bodźce płynące ze zmysłu powonienia;
  • pamięć ruchowa - wiąże się ze sprawnym zapamiętywaniem układów ruchów, umiejętnym dostosowywaniem dynamiki poszczególnych sekwencji ruchów (np. w sporcie), sprawnie działająca pamięć ruchowa umożliwia zapamiętywanie złożonych układów choreograficznych;
  • pamięć smakowa - umożliwia za pamiętanie podstawowych smaków – słodki, słony, gorzki, kwaśny, a także wiąże się z zapamiętywaniem niuansów smakowych poszczególnych składników spożywczych czy potraw.

Różne rodzaje pamięci działają w powiązaniu z określonym obszarem w mózgu. Co ciekawe, u różnych osób różne rodzaje wspomnień mogą być zapisane w różnych obszarach mózgu. Nie oznacza to też, że pamięć człowieka ma wyizolowany charakter, powiązany z jednym tylko miejscem w mózgu.

W zapamiętywaniu zaangażowany jest cały mózg, który aktywizuje się jednocześnie w wielu obszarach i tworzy sieć połączeń z zapisanymi już informacjami. Taka „neuronalna siatka informacji” jest indywidualna u każdej osoby ze względu na to, że na świecie nie ma dwóch takich samych osób, które są swoją „kalką” – mają identyczne doświadczenia, taką samą wiedzę i reagują na to, co je spotyka w identyczny sposób.

Reklama

Rodzaje pamięci - pamięć deklaratywna

Oprócz rodzajów pamięci powiązanych z działaniem określonej modalności zmysłowej (pamięć wzrokowa, ruchowa, dotykowa itp.), wyróżnia się też rodzaje pamięci ze względu na sposób i długość przechowywani w niej treści.

Wiedza, którą nabywamy w ciągu naszego życia może być zapisana w mózgu w postaci pamięci deklaratywnej. Jest to pamięć jawna, długotrwała a treści, które zapisane są w pamięci deklaratywnej mogą w każdej chwili zostać uświadomione i zwerbalizowane.

Informacje w pamięci deklaratywnej zapisują się w procesie edukacji i doświadczeń. Pamięć deklaratywna może zostać opisana jako „wiedza, że” (np. wiem, że druga wojna światowa wybuchła w 1939 r., stolicą Francji jest Paryż, pomarańcze są smaczne).

Reklama

Pamięć semantyczna

Pamięć semantyczna to rodzaj pamięci deklaratywnej, która odnosi się do różnych obiektów (np. Pałac Kultury i Nauki), ich właściwości (np. PKiN jest wyższy od dworca Warszawa Centralna), faktów (np. wybuch drugiej wojny światowej miał miejsce w 1939 r.).

Jest to pamięć dotycząca podstawowej wiedzy o świecie i jest oderwana od kontekstu życia osobistego. Można więc powiedzieć, że pamięć semantyczna to długotrwała, deklaratywna pamięć faktów –np.  wiem, że stolicą Francji jest Paryż, ale nie pamiętam dokładnie, w jakich okolicznościach zapoznałem się z tym faktem.

Pamięć semantyczna dotyczy:

  • faktów (z różnych dziedzin wiedzy, literatury historii, biologii, geografii itp.);
  • obejmuje wiedzę na temat przedmiotów codziennego użytku (komputer, krzesło, telewizor, stół itp.);
  • reguł rozwiązywania zadań z matematyki, chemii, fizyki itp.;
  • znajomości swojego otoczenia, np. nazw ulic;
  • wiedzy, którą nabywa się w szkole.

Reklama

Pamięć epizodyczna

Pamięć epizodyczna to drugi rodzaj pamięci deklaratywnej, dotyczący zdarzeń z własnego życia. To właśnie ten rodzaj pamięci daje nam poczucie tożsamości i ciągłości swoich doświadczeń. Pamięć epizodyczna związana jest z kontekstem osobistym, dotyczy pamiętania swoich doświadczeń (np. pamiętam, co robiłem wczoraj rano, pamiętam pogrzeb babci itp.) i umożliwia orientację, czy dane zdarzenie było dawno czy niedawno.

Wiedza przechowywana w pamięci epizodycznej silnie powiązana jest z przeżyciami (np. trwała wówczas lekcja historii, nauczyciel przekazał nam, że druga wojna światowa rozpoczęła się w 1939 r., gdy nagle w szkole rozległ się alarm przeciwpożarowy i wszyscy szybko musieliśmy wybiec z klasy).

Pamięć epizodyczna dotyczy:

  • zdarzeń ze swojego życia (np. pamiętanie swoich osiemnastych urodzin);
  • kontekstu, w jakim dowiedzieliśmy się o czymś, poznaliśmy jakiś fakt (w ten sposób powiązana jest z pamięcią semantyczną);
  • pamięci doświadczeń osobistych (np. pamiętam swój pierwszy pocałunek, kłótnię z ojcem, spacer nad brzegiem morza, szum fal, zapach morza, kolor zachodzącego słońca – w ten sposób pamięć epizodyczna może być powiązana z rodzajami pamięci modalności zmysłowych);
  • poczucia własnej tożsamości (wiem kim jestem, jakie miałem doświadczenia, jakie mam plany itp.);
  • umiejscowienia siebie w czasie (wiem co było dawno, co niedawno, a co przed chwilą).
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Aktywność mózgu
Jak wychować szczęśliwe dziecko?
Zamyślone dziecko
To zredukuje stres! Poznaj niezawodne sposoby na to, jak pokonać niepokój
Kobieta siedzi przed biurkiem, na którym rozłożonych jest wiele książek, łapie się za głowę, bo czuje stres przed egzaminem
Jak polepszyć pamięć? Porady i wskazówki
Wizualizacja pracy mózgu
Podobne artykuły
Kobieta i mężczyzna siedzący do siebie plecami
Czy kobiety są mniej inteligentne od mężczyzn?
Mózg człowieka
Koncentracja mózgu - zrób test na koncentrację
Osoba dotleniająca mózg na świeżym powietrzu
Jak dotlenić mózg? Poznaj niezawodne sposoby
Dziecko w czapce absolwenta
Jak wychować dziecko na geniusza?
Mózg człowieka a pamięć
Rodzaje pamięci - pamięć krótkotrwała

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!