Kofeina - czym jest i ile kofeiny ma kawa, herbata i inne napoje

Kofeina
Źródło: 123RF
Kofeina to bez wątpienia najpopularniejsza naturalna substancja pobudzająca organizm. Występuje nie tylko w ziarnach kawy, owocach guarany i liściach herbaty, ale też w kilkudziesięciu innych roślinach. Ile kofeiny ma kawa i w jakich ilościach można bezpiecznie ją spożywać?

Co to jest kofeina?

Kofeina to substancja występująca m.in. w ziarnach kawy, kakaowca, liściach herbaty, orzeszkach cola i owocach guarany. Swoje działanie zawdzięcza pobudzeniu ośrodkowego układu nerwowego i przyspieszeniu czynności serca. To jednak niejedyny wpływ kofeiny na organizm. Podwyższa ona także tempo przemiany materii, poprawia koncentrację i refleks oraz pomaga w łagodzeniu migreny.

Zawartość kofeiny w kawie

Filiżanka kawy o pojemności 200 ml średnio zawiera od 80 do 140 mg kofeiny, w zależności od ilości kawy. Warto pamiętać, że kawa parzona dostarcza więcej kofeiny od tej rozpuszczalnej. Najwyższe stężenie kofeiny we krwi występuje po około 40-60 minutach od jej spożycia – to dlatego pobudzające działanie kawy pojawia się z lekkim opóźnieniem.

Przedawkowanie kofeiny

Bezpieczna dzienna dawka kofeiny dla osoby dorosłej to 300 mg. Przyjęcie więcej niż 500 mg kofeiny w ciągu doby jest już uznawane za przedawkowanie. Powyżej 2000 mg dochodzi do zatrucia. Do objawów zatrucia kofeiną należą: silne pobudzenie i rozkojarzenie, trudności z koncentracją, nerwowość, drgawki, zawroty głowy, uderzenia gorąca i kłopoty z zaśnięciem.

Śmiertelna dawka kofeiny

Dawkę śmiertelną kofeiny ustala się według przelicznika 150 mg kofeiny na 1 kg masy ciała, co dla dorosłego człowieka wynosi średnio aż 60-80 filiżanek kawy. Mimo to kofeinę jest stosunkowo łatwo przedawkować, a także się od niej uzależnić, dlatego zarówno kawę, jak i inne napoje zawierające kofeinę należy przyjmować z rozwagą.

Uzależnienie od kofeiny

Kofeina to zdecydowanie najbardziej popularny i łatwo dostępny środek psychoaktywny na świecie. U osób systematycznie przyjmujących kofeinę w dużych ilościach (zwykle powyżej 600 mg na dobę) mogą pojawić się objawy uzależnienia fizycznego. Przypomina ono obraz kliniczny nerwicy lękowej. U pacjenta pojawiają się zaburzenia snu, irracjonalne stany lękowe, niepokój, zaburzenia nastroju, bóle głowy, dzwonienie w uszach i kołatanie serca. Często objawy te nie są łączone z przyjmowaniem kofeiny, co prowadzi do pomyłek w diagnozie i niepowodzenia w leczeniu.

Kofeina w herbacie

Zawartość kofeiny w herbacie jest dużo mniejsza niż w kawie, dlatego aby osiągnąć efekt podobny do tego po spożyciu kawy, herbaty należy wypić znacznie więcej. W filiżance (200 ml) czarnej herbaty znajduje się średnio 50-80 mg czystej kofeiny, a w takiej samej ilości zielonej herbaty – od 30 do 50 mg. Za właściwości pobudzające ceniona jest także yerba mate. Napar parzony z 3,5 g suszu w zależności od długości parzenia zawiera w 200 ml od 14 do 22 mg kofeiny.

Działanie kofeiny a nadciśnienie

Mimo iż kofeina podnosi ciśnienie krwi, nie występuje zależność między piciem kawy w bezpiecznych ilościach, a pojawieniem się czy rozwojem nadciśnienia tętniczego. U większości nadciśnieniowców wypicie 1 czy 2 filiżanek niezbyt mocnej kawy nie powoduje negatywnych skutków, jednak zmagając się z nadciśnieniem nie należy przekraczać tej dawki. Warto również obserwować swój organizm po spożyciu kofeiny i w razie stwierdzenia zbyt dużego podwyższenia ciśnienia skonsultować się z lekarzem.

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

Pytanie: Jak często pijesz kawę?

  wcale

  raz na kilka dni

  codziennie

  2-3 dziennie

  więcej niż 3 dziennie

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA