Reklama
Powrót do obowiązków i krótsze dni. Dlaczego na przełomie pór roku brakuje nam sił?
Po wakacjach często wracamy nie tylko do pracy, ale też do całej listy spraw, które przez lato były odkładane. Trzeba ponownie ustalić poranki, dojazdy, szkołę dzieci, zakupy czy obowiązki zawodowe. Nawet jeśli urlop był udany, powrót do codziennego tempa może być obciążający.
Do tego wszystkiego dochodzi zmiana pory roku. Dni robią się krótsze, naturalnego światła nie jest dużo, a wieczory szybciej „zamykają” nas w domu. Część osób mniej się rusza, później wstaje, gorzej śpi albo odczuwa senność w ciągu dnia. To nie musi oznaczać choroby. Może być po prostu sygnałem, że organizm potrzebuje czasu, by dostosować się do nowego trybu.
W codziennym życiu może to wyglądać tak:
- trudniej wstać rano, mimo że śpimy podobną liczbę godzin,
- szybciej pojawia się zmęczenie po pracy lub obowiązkach domowych,
- łatwiej o rozdrażnienie i poczucie przytłoczenia,
- spada motywacja do rzeczy, które wcześniej przychodziły naturalnie,
- trudniej skupić się na zadaniach,
- częściej odkładamy sprawy „na później”,
- pojawia się potrzeba wycofania i odpoczynku od ludzi.
FAQ: Czy gorszy nastrój po wakacjach jest normalny?
Tak, krótkotrwały spadek energii po urlopie może się zdarzyć. Organizm potrzebuje czasu, żeby wrócić do stałego rytmu snu, pracy i obowiązków. Jeśli jednak obniżony nastrój nie mija, nasila się albo utrudnia funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą.
FAQ: Dlaczego po urlopie czuję się bardziej zmęczona/y niż przed wyjazdem?
Przyczyną może być nagła zmiana rytmu dnia, nałożenie się obowiązków albo presja szybkiego nadrabiania zaległości. Zdarza się też, że urlop był intensywny i nie dał czasu na regenerację.
Reklama
Jak krótszy dzień wpływa na mózg, sen i poziom energii?
Światło dzienne jest jednym z najważniejszych sygnałów synchronizujących nasz rytm dobowy. Informacja o świetle dociera z siatkówki do jądra nadskrzyżowaniowego w podwzgórzu, które pełni funkcję głównego zegara biologicznego. Układ ten pomaga regulować m.in. sen i czuwanie oraz wydzielanie melatoniny.
Jak zauważają autorzy publikacji dotyczącej rytmu dobowego i depresji:
Rytm snu i czuwania jest uwarunkowany genetycznie i to geny odpowiedzialne za zegar biologiczny mają znaczenie w ujawnianiu się predyspozycji do depresji poprzez wpływ na zaburzenia w synchronizacji rytmu dobowego.
Pojedyncze dni, gdy jesteśmy bardziej senni lub mamy mniej energii, nie świadczą jeszcze o zaburzeniu depresyjnym. Warto jednak zwrócić uwagę, czy oprócz zmęczenia pojawia się na przykład utrata zainteresowań, zaburzenia apetytu i snu albo wycofywanie się z kontaktów z innymi.
FAQ: Czy brak słońca może wpływać na nastrój?
Może. Światło dzienne wpływa na rytm dobowy, senność i czuwanie. U części osób krótsze dni mogą wiązać się z pogorszeniem nastroju, ale nie każdy jesienny spadek energii oznacza zaburzenie depresyjne.
FAQ: Czy jesienna chandra i depresja sezonowa to to samo?
Nie. Jesienna chandra to potoczne określenie przejściowego pogorszenia samopoczucia. Depresja sezonowa jest zaburzeniem, które wpływa na emocje, sen, energię, zachowanie i codzienne funkcjonowanie. Rozpoznanie powinien postawić specjalista.
Reklama
Co pomaga na spadek nastroju i zmęczenie?
Kiedy spada energia i motywacja, dokładanie sobie kolejnych obowiązków może tylko nasilić poczucie przeciążenia. Lepiej zacząć od małych, możliwych do wykonania działań, które pomagają uporządkować dzień.
|
Co warto zrobić? |
Jak to wdrożyć? |
|
Ustal spokojny rytm dnia |
Staraj się trzymać podobnych godzin snu, posiłków i pracy. Po wakacjach łatwiej wtedy wrócić do bardziej przewidywalnego planu dnia. |
|
Korzystaj ze światła dziennego |
Krótki spacer rano lub przed południem może wspierać rytm dobowy i pomagać ograniczyć poranną senność. |
|
Nie nadrabiaj wszystkiego naraz |
Zamiast próbować „odrobić” wszystkie zaległości w kilka dni, wybierz najważniejsze zadania i rozłóż je w czasie. |
|
Zadbaj o aktywność fizyczną |
Spacer, rower, rozciąganie albo krótki trening mogą pomóc zmniejszyć napięcie. Nie musi to być intensywny wysiłek. |
|
Ogranicz wieczorne przebodźcowanie |
Praca do późna, korzystanie z telefonu w łóżku i ciągłe sprawdzanie powiadomień mogą utrudniać wyciszenie i pogarszać jakość snu. |
|
Pamiętaj o jedzeniu i nawodnieniu |
Regularne posiłki i odpowiednia ilość płynów pomagają utrzymać energię w ciągu dnia. Przy przemęczeniu łatwo o tym zapominać. |
|
Poszukaj wsparcia u bliskich |
Warto powiedzieć bliskiej osobie, że od pewnego czasu czujemy się gorzej, mamy mniej energii albo trudniej radzimy sobie z codziennymi obowiązkami. Sama rozmowa nie zastępuje profesjonalnej pomocy, ale bywa pierwszym krokiem do jej uzyskania. |
Czy suplementy mogą pomóc przy spadku nastroju?
Przy gorszym samopoczuciu można też pomyśleć o suplementacji. Warto jednak pamiętać, że rola suplementów polega przede wszystkim na uzupełnianiu składników, których w diecie jest za mało lub na które zapotrzebowanie jest zwiększone.
Przykładem może być witamina D, której niedoborom sprzyja właśnie niewystarczająca ekspozycja na słońce.
Inaczej jest w przypadku leków roślinnych. Mimo naturalnego pochodzenia ich składników mają status produktów leczniczych. Stosuje się je w określonych przez lekarza wskazaniach oraz zgodnie z informacjami zawartymi w ulotce.
Jednym z surowców roślinnych wykorzystywanych w lekach stosowanych przy łagodnych zaburzeniach depresyjnych jest ziele dziurawca.
Reklama
Dziurawiec na spadek nastroju. Co warto o nim wiedzieć?
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) to wieloletnia roślina występująca naturalnie również w Polsce. Ma charakterystyczne żółte kwiaty, a w lecznictwie wykorzystuje się przede wszystkim jego ziele. Od dawna stosuje się je w preparatach roślinnych, a jednym z najlepiej poznanych zastosowań dziurawca jest jego wykorzystanie w produktach przeznaczonych dla osób z zaburzeniami nastroju.
Dziurawiec oddziałuje na neuroprzekaźniki związane z nastrojem i samopoczuciem, m.in. serotoninę, dopaminę i noradrenalinę. Dzięki temu może wpływać na sposób, w jaki układ nerwowy reguluje emocje, energię i motywację.
Takie zastosowanie dziurawca wykorzystuje lek Depremin.
Zawiera 612 mg wyciągu z ziela dziurawca w jednej tabletce. To lek dla osób dorosłych przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych.
W przebiegu łagodnych zaburzeń depresyjnych mogą występować m.in.:
- utrzymujące się obniżenie nastroju i smutek,
- wyraźnie mniejsze zainteresowanie codziennymi aktywnościami,
- spadek energii i motywacji do działania,
- zmiany apetytu lub masy ciała,
- trudności z zasypianiem albo częste wybudzanie się w nocy,
- problemy z koncentracją, myśleniem i podejmowaniem decyzji.
FAQ: Czy dziurawiec można stosować razem z innymi lekami?
Dziurawiec może wchodzić w interakcje z wieloma lekami i zmieniać ich działanie. Może m.in. osłabiać skuteczność antykoncepcji hormonalnej. Przed rozpoczęciem stosowania dziurawca warto omówić z lekarzem lub farmaceutą wszystkie przyjmowane leki i upewnić się, że takie połączenie jest bezpieczneReklama
Gorszy nastrój czy depresja? Kiedy zgłosić się po pomoc?
Należy pamiętać, że konsultacja nie jest ostatecznością. Nie trzeba czekać, aż będzie „bardzo źle”. Warto porozmawiać ze specjalistą wtedy, gdy czujemy, że przestajemy radzić sobie z codziennością.
Do lekarza, psychologa lub psychiatry warto zgłosić się, gdy:
- obniżony nastrój utrzymuje się i nie słabnie mimo odpoczynku,
- pojawia się utrata zainteresowania rzeczami, które wcześniej były ważne,
- trudniej pracować, uczyć się, opiekować dziećmi lub prowadzić dom,
- sen i apetyt wyraźnie się zmieniają,
- pojawia się silny lęk, napięcie, poczucie winy lub beznadziei,
- coraz częściej izolujemy się od innych,
- bliscy zauważają zmianę w zachowaniu,
- pojawiają się myśli rezygnacyjne lub myśli o zrobieniu sobie krzywdy.
To ważne:
W sytuacji, gdy pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia lub poczucie, że codzienne funkcjonowanie staje się zbyt trudne, niezwykle ważne jest, aby nie zostawać z tym samemu i jak najszybciej poszukać pomocy.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112.
Bezpłatne ogólnopolskie telefony zaufania:
- 116 123 – dla dorosłych w kryzysie psychicznym,
- 116 111 – dla dzieci i młodzieży.
Dobrze jest pamiętać o tym, że zgłoszenie się do specjalisty nie oznacza z góry konieczności przyjmowania leków. Pierwsza konsultacja to przede wszystkim bezpieczna przestrzeń, by spokojnie opowiedzieć o swoich trudnościach i wspólnie ze specjalistą ustalić, jaka forma pomocy będzie najlepsza. Może to być wsparcie psychologiczne, psychoterapia lub dalsza diagnostyka, a dopiero w razie potrzeby leczenie farmakologiczne.
Nie trzeba czekać, aż sytuacja stanie się krytyczna. Jeśli obniżony nastrój, brak energii, lęk czy ciągłe poczucie przeciążenia zaczynają utrudniać życie, rozmowa z odpowiednią osobą pomoże lepiej zrozumieć to, co się dzieje i dobrać odpowiednie wsparcie.
Depremin 612 mg; 1 tabletka powlekana zawiera 612 mg wyciągu (w postaci wyciągu suchego, kwantyfikowanego) z Hypericum perforatum L., herba (ziele dziurawca) (DERpierwotny3-6:1), co odpowiada: 0,6 mg – 1,8 mg sumy hiperycyn w przeliczeniu na hiperycynę, 36,72 mg –91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę, nie więcej niż 36,72 mg hyperforyny; rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 60% (V/V). Wskazania: Produkt leczniczy roślinny przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Colfarm S.A., ul. Wojska Polskiego 3, 39-300 Mielec. (ChPL Depremin 07/2020)
„To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania.
Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą."