Najzdrowsze miejsce w internecie

Neutrofile - co to takiego? Co oznaczają neutrofile poniżej i powyżej normy?

Neutrofile, inaczej neutrocyty (NEUT) to rodzaj białych krwinek (leukocytów) należących do granulocytów, wchodzących w skład układu odpornościowego. Stanowią ok. 50-70% wszystkich leukocytów, tym samym są najliczniejszą grupą białych krwinek. Pełnią kluczową rolę w ochronie organizmu przed bakteriami i innymi patogenami powodującymi infekcje i choroby. Poniżej bądź powyżej normy mogą być oznaką wielu chorób.
Krwinki
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Neutrofile to komórki układu odpornościowego. To one pełnią rolę pierwszej linii obrony organizmu przed chorobami.
  • Neutrofile poniżej normy prowadzą do neutropenii. Niskie NEUT może wiązać się z białaczką, niedoczynnością tarczycy i innymi schorzeniami.
  • Neutrofile podwyższone oznaczają zazwyczaj neutrofilię. Taki ich poziom oznaczać może szereg chorób, występuje też w związku z długotrwałym przyjmowaniem niektórych leków.
SPRAWDŹ TEŻ: Jak Polacy budują odporność organizmu? Nasz raport
Spis treści

Neutrofile - co to takiego?

Neutrofile we krwi inaczej granulocyty obojętnochłonne stanowią największą liczbę leukocytów (białych krwinek). Mają średnicę wielkości od 10 do 65 µm. Często składają się z segmentów w liczbie od 2 do 4, które połączone są przewężeniami, a w ich cytoplazmie występują liczne ziarnistości azurofilne, przeważnie lizosomy, zawierające wiele enzymów uczestniczących w rozkładzie sfagocytowanych cząstek – proteazy, lipazy, DNA-azy, RNA-azy, itp.

Pełnią nadrzędną rolę w odpowiedzi odpornościowej przeciwko bakteriom, ale ich działanie ma również wpływ na inne patogeny. Ich znaczenie wynika z szybkości reakcji na obce dla organizmu substancje.

Neutrofile wykazują znaczną zdolność do ruchu pełzakowatego i fagocytozy. Dzięki ruchom pełzakowatym mają zdolność przechodzenia przez naczynia włosowate i żyłki do tkanek, gromadząc się w miejscach zapalnych. Fagocytują tam bakterie i powodują powstanie ropy – mętnego płynu zawierającego leukocyty, bakterie i szczątki obumarłej tkanki.

Neutrofile wykazujące właściwości żerne, określane są jako mikrofagi. Aktywność bakteriobójcza granulocytów polega na wytwarzaniu białek kationowych, lizozymu i aktywnych rodników nadtlenkowych, które zabijają bakterie. Granulocyty ulegają aktywacji pod wpływem różnych cytokin, takich jak: interferony, Iα-1, Iα-4, Iα-8 czy TNF. Neutrofile ponadto posiadają zdolność wytwarzania cytokiny pobudzającej aktywność limfocytów B.

Wzrost liczby neutrofili we krwi obserwuje się w przebiegu ostrych chorobach zakaźnych, w pierwszym okresie każdego zapalenia oraz przy szybko rozwijających się nowotworach.

Żyją od 2 do 4 dni, a następnie ulegają rozkładowi i są fagocytowane przez komórki z tzw. układu siateczkowo-śródbłonkowego.

NEUT morfologia (NEU) – neutrofile w badaniu krwi

Neutrofile (NEUT) oznaczane są w morfologii NEU. Wykonanie badania poziomu neutrofili we krwi wymaga pobrania próbki krwi od pacjenta (u dorosłych przeważnie z żyły łokciowej, u niemowlaków z palca).

Następnie z próbki krwi wykonuje się rozmaz. Badaniu należy poddać się na czczo, najlepiej rano.

Norma neutrofili

Poziom neutrofili we krwi obliczany jest w oparciu o całkowitą ilość białych krwinek, oznacza się je łącznie z badaniem innych frakcji granulocytów. Norma dla neutrofilów mieści się w przedziale 1800–8000/µl. W oznaczeniach procentowych norma dla granulocytów obojętnochłonnych stanowi około 60-70% wszystkich białych krwinek. Jeśli badania krwi wykazują neutrofile poniżej normy, bądź podwyższone neutrofile, należy skonsultować się z lekarzem, który dokładnie przeanalizuje wyniki i przeprowadzi dalszą diagnostykę. Z pewnością nie należy lekceważyć odchyleń wartości NEUT od normy, bowiem mogą one wskazywać na szereg poważnych chorób, w tym zmian nowotworowych.

Neutrofile poniżej normy

Neutrofile poniżej normy (poniżej 1500/µl) prowadzą do stanu zwanego neutropenią. Niski poziom granulocytów obojętnochłonnych może wskazywać na:

Obniżone neutrofile występują również u pacjentów po chemio- i radioterapii. Powodem niskiego poziomu neutrofilów może być także przyjmowanie niektórych leków oraz zatrucie metalami ciężkimi.

Neutrofile powyżej normy

Neutrofile powyżej normy oznaczaj neutrofilię (powyżej 8000 komórek/µl). Podwyższony poziom granulocytów obojętnochłonnych może towarzyszyć:

  • białaczce szpikowej;
  • dnie moczanowej;
  • infekcjom bakteryjnych;
  • reumatoidalnemu zapaleniu stawów;
  • mocznicy;
  • niedokrwistości hemolitycznej;
  • martwicy tkanek;
  • nadczynności kory nadnerczy;
  • zespołowi Cushinga
  • chorobom szpiku kostnego.

Podwyższony poziom neutrofilów wiąże się również z długotrwałym przyjmowaniem niektórych leków (np. kortykosteroidów), w okresie wzmożonego stresu, czy w stanie pourazowym. Podwyższone granulocyty obojętnochłonne pojawiają się także u kobiet w ciąży. Ponadto nadmiar neutrofilów można zaobserwować przy zatruciu substancjami chemicznymi, metalami ciężkimi oraz u osób palących tytoń.

Neutrofile w ciąży

Wartości neutrofilów u kobiet w ciąży, podobnie jak innych parametrów widocznych w wynikach morfologii krwi, mogą wykazywać odchylenia od ogólnie przyjętych norm, co nie musi od razu oznaczać choroby. Wynika to przede wszystkim ze zmian fizjologicznych zachodzących w organizmie kobiet spodziewających się dziecka. Jednak jakakolwiek anomalia pojawiająca się w wynikach badań nie powinna być lekceważona i niezwłocznie skonsultowana z lekarzem.

Podwyższone neutrofile w ciąży mogą się zatem wiązać z fizjologicznym wzrostem ich stężenia u ciężarnych (szczególnie w trzecim trymestrze ciąży), ale również przyczyna takiego stanu rzeczy może tkwić w infekcjach wirusowych, bakteryjnych, czy grzybiczych, w długotrwałych stanach stresowych, w przemęczeniu bądź stosowani niektórych leków. Neutrofilia w ciąży diagnozowana jest przy wynikach powyżej 8 x 10⁹/ l. W takim przypadku podwyższone neutrofile mogą oznaczać:

  • ostrą niewydolność nerek;
  • dnę moczanową;
  • urazy;
  • nadczynność kory nadnerczy,
  • stan przedrzucawkowy,
  • procesy nowotworowe.

Zbyt niski poziom neutrofilów w ciąży może z kolei oznaczać:

  • niedobory kwasu foliowego lub witaminy B12,
  • przebycie ostrej infekcji;
  • niedokrwistość aplastyczną;
  • RZS;
  • nadczynność tarczycy;
  • niektóre choroby wątroby;
  • białaczkę.

Neutrofile u dziecka

Normy neutrofilów u dzieci mogą być inne niż u dorosłych, a ich interpretacja jest uzależniona między innymi od wieku pacjenta. Oznaczanie poziomu neutrofilów u dziecka wykonywane jest na podstawie badań krwi, a szczegółowej analizy dokonuje się w oparciu o pełen obraz morfologii krwi, często uzupełniony o rozmaz krwi. Zatem sama wartość NEUT/NEU w wynikach morfologii nie jest do końca miarodajna, a o faktycznym, podwyższonym bądź obniżonym poziomie neutrofilów u dziecka, decyduje szersza analiza specjalisty. 

Neutrofile poniżej normy u dziecka najczęściej oznaczają przebyte infekcje wirusowe. W poważniejszych przypadkach spadek granulocytów obojętnochłonnych u dzieci może świadczyć o nadczynności tarczycy, białaczce, zakażeniu bakteryjnym, czy chorobie autoimmunologicznej. Obniżenie neutrofilów mogą spowodować wspomniane wcześniej: zatrucie metalami ciężkimi, czy długotrwałe stosowanie niektórych leków.

Podwyższone neutrofile u dziecka mogą zwiastować nadchodzący stan zapalny, bądź być wynikiem stresu czy wzmożonego wysiłku fizycznego. Wzrost NEUT może mieć związek również z chorobami autoimmunologicznymi, krwotokiem, zespołem Cushinga, czy niedokrwistością hemolityczną. Podwyższony poziom granulocytów obojętnochłonnych występuje również po napadach padaczkowych oraz w przypadku zatrucia chemikaliami bądź lekami. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Pijanowski, L., & Chadzinska, M. (2012). Neutrofile-nieustraszeni pogromcy patogenów. Wszechświat, 113(04-06).
  • Pijanowski, L., Kolaczkowska, E., & Chadzinska, M. (2011). NET, czyli zewnątrzkomórkowe sieci uwalniane przez neutrofile jako nowy sposób walki z patogenami. Postępy Biologii Komórki, 38(4).
  • Lorkowska, Barbara. Natychmiastowe plejotropowe działanie statyn na naczynia krwionośne, płytki krwi i neutrofile. Diss. Collegium Medicum UJ, 2003.
  • Wójcik, E., Stasik, Z., Rychlik, U., Tarapacz, J., Brandys, K., Walasek, T., & Kulpa, J. (2016). Neutrofile u chorych na drobnokomórkowego raka płuca. Nowotwory Journal of Oncology, 66(Suplement 2).
  • Wierzbicka, K. (2016). Długość życia neutrofilii i nowy mechanizm eliminacji patogenów przez te komórki.
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Artykuł napisany przez
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Od początku związana z dziennikarstwem medycznym. Autorka licznych wywiadów, artykułów oraz reportaży poświęconych zdrowiu i medycynie. Wyróżniona w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2015 przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. W latach 2009-2010 związana z Gazetą Wyborczą, od 2010 do 2015 roku odpowiadała za dział zdrowie w serwisach i dzienniku „Polska The Times. Dziennik Łódzki”. Od 2016 roku związana z Medme.pl, jako redaktor naczelna portalu i wiceprezes spółki Pharma Partner.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Echo serca - jak wygląda badanie echa serca. Normy, wyniki
Osoba w czasie badania echa serca
Przeczytaj artykuł
Czerwona pręga – jak wygląda? Na stopie i przedramieniu
Przeczytaj artykuł
Rozrusznik serca – jak długo można żyć? Wszczepienie, cena
Serce
Podobne artykuły
Echo serca - jak wygląda badanie echa serca. Normy, wyniki
Czerwona pręga – jak wygląda? Na stopie i przedramieniu
Rozrusznik serca – jak długo można żyć? Wszczepienie, cena
Ucisk w klatce piersiowej - przyczyny, diagnoza i leczenie
Czym grozi wysoki puls i jak go obniżyć?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Clear Aligner - działanie i efekty. Jaka cena całego leczenia?
Analiza składu ciała - waga i normy. Na czym polega BIA?
Zapaść serca - objawy i przyczyny. Jak wygląda leczenie?
Spanie nago - czy jest zdrowe? W pojedynkę i z partnerem

Reklama