Leukopenia - objawy, przyczyny i leczenie. Co to za stan?

Leukopenia to stan obniżonej liczby leukocytów, czyli białych krwinek, które odpowiadają za walkę organizmu z infekcjami. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny leukopenii, jak się objawia oraz jak przebiega leczenie.
Tablet z wizualizacją dotyczącą leukopenii
źrodło:123RF

Spis treści

Co to jest leukopenia?

Leukopenia to spadek całkowitej liczby leukocytów poniżej normy. Leukocyty (białe krwinki, white blood cells (WBC)) są grupą komórek, które odpowiada za walkę organizmu z infekcjami. 

Wyróżnia się następujące subpopulacje leukocytów:

  • granulocyty: neutrofile, eozynofile, bazofile,
  • limfocyty 
  • monocyty.

Za normę uznaje się wartość całkowitej liczby leukocytów w zakresie od 4 do 10 tys. komórek/µl, przy czym należy zaznaczyć, że u około 5 proc. ludzi zdrowych obserwuje się wzrost lub spadek krwinek białych w wynikach badań laboratoryjnych, co oznacza, że nie zawsze wartość poniżej 4 tys. komórek/µl, należy traktować jako nieprawidłową. 

Nieznacznie obniżony poziom leukocytów jest stosunkowo częstym odchyleniem obserwowanym w wynikach morfologii krwi. Może jednak być pierwszą oznaką poważnej choroby hematologicznej, zagrażającej życiu pacjenta. Dlatego jeśli liczba leukocytów nie mieści się w zakresie 4-10 g/l, należy powtórzyć badanie. 

W klasycznej morfologii krwi oznacza się jedynie całkowitą liczbę leukocytów, a poza tym liczbę erytrocytów, płytek krwi, poziom hemoglobiny i objętość krwinek czerwonych (hematokryt). W przypadku nieprawidłowości zalecane jest wykonanie dokładniejszej morfologii, uwzględniającej rozdział leukocytów. W zależności od możliwości laboratorium, można wykonać morfologię z podziałem na 3 frakcje: neutrofile, limfocyty oraz MID (pozostałe komórki, czyli monocyty, eozynofile i bazofile) lub jeszcze dokładniejszą, z podziałem na 5 frakcji. Oprócz dokładniejszej morfologii, niezbędna jest także ocena rozmazu krwi w celu wykrycia ewentualnej przyczyny leukopenii. 

Przyczyny leukopenii

Leukopenia najczęściej przybiera postaćneutropenii (obniżonej liczby granulocytów obojętnochłonnych) oraz limfocytopenii (spadku limfocytów). Generalnie wśród przyczyn leukopenii wymienia się:

  • chłoniaki
  • mielofibrozę
  • zespoły mielodysplastyczne
  • aplazję szpiku
  • ostre białaczki
  • zespół SCID,  
  • zespół Chediaka-Higashiego 
  • dysgenezja siateczki
  • zespół McKusicka
  • choroba spicherzeniowa
  • zespół Griscelliego typu 2
  • zespół Bartha
  • zespół Wiscotta-Aldricha
  • neutropenię cykliczną
  • zespół Kostmanna
  • zespół Shwachmana-Diamonda
  • zespoły niewydolności szpiku (niedokrwistość Fanconiego, zespół Blackfana-Diamonda)
  • selektywny niedobór IgA 
  • splenomegalię
  • hipersplenizm
  • choroby autoimmunologiczne i tkanki łącznej 
  • ostre zakażenia wirusowe lub bakteryjne 
  • radioterapię oraz chemioterapię
  • leczenie immunosupresyjne
  • sterydoterapię
  • dializoterapię
  • niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego
  • zatrucie metalami ciężkimi.

Reklama

Objawy leukopenii

Sama leukopenia nie wiąże się z występowaniem charakterystycznych objawów. Objawy chorobowe u pacjentów z leukopenią są bowiem uzależnione od jej przyczyny, a także czasu trwania oraz stopnia. 

Warto zapamiętać, że krwinki białe odpowiadają za walkę z infekcjami. Jeśli jest ich w organizmie za mało, nawet drobna infekcja może stać się wyjątkowo groźna. Dlatego każdy pacjent ze zdiagnozowaną leukopenią powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza, jeśli wystąpią u niego symptomy infekcji, takie jak gorączka, kaszel, katar czy ból gardła. 

Leczenie leukopenii

Jak leczyć leukopenię? Ponieważ leukopenia oznacza spadek liczby białych krwinek poniżej normy, to jej leczenie powinno polegać na wykryciu przyczyny odpowiedzialnej za spadek leukocytów, a następnie na jej wyeliminowaniu. Warto jednak zaznaczyć, że nie wszystkie choroby, które prowadzą do leukopenii są uleczalne. 

W czasie diagnostyki oraz leczenia pacjent z leukopenią musi zminimalizować ryzyko infekcji – m.in. unikać kontaktu z osobami przeziębionymi, kaszlącymi, kichającymi etc. 

Reklama

Leukopenia u dziecka

Inne wartości liczby leukocytów uznaje się za normę w przypadku dzieci. U dorosłych liczba leukocytów powinna wynosić od 4 do 10 tys. komórek/µl. U dzieci prawidłowe wartości zmieniają się wraz z wiekiem:

  • liczba całkowita leukocytów tuż po narodzinach powinna wynosić 9 – 30 tys. komórek/µl po 12 godzinach - 13-38 tys./µl, 
  • po dobie 9,4-34 tys./µl 
  • po tygodniu 5,0-21,0
  • po miesiącu 6,0-17,5
  • w 2. roku życia 6,0-17,0
  • w wieku 4 lat - 5,5-15,5
  • w wieku 6 lat - 5,0-14,5
  • w wieku 8 lat - 4,5-13,5
  • w wieku 16 lat - 4,5-13,0
  • u dwudziestolatków - 4,5-11 tys./µl. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Katarzyna Brzeźniakiewicz-Janus, Anna Machoy-Mokrzyńska, Leukopenia – diagnostyka różnicowa i leczenie, Medycyna Po Dyplomie 2016(10).
  • Kazimierz Sułek, Waldemar Sawicki, Podejście diagnostyczne do pacjenta z izolowaną leukopenią, Acta Haematologica Polonica 2010, 41, Nr 2, str. 141–149.
  • George B. Segel, Jill S. Halterman, Neutropenia w praktyce pediatrycznej, Pediatria Po Dyplomie, październik 2009, Vol. 13, nr 5.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!