Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Morfologia krwi – interpretacja wyników badania krwi

Morfologia krwi to jedno z najbardziej podstawowych badań krwi, zlecane przez lekarza pierwszego kontaktu. Zobacz, jakie parametry obejmuje morfologia krwi, jakie schorzenia mogą wykazać badania krwi, jak należy interpretować wyniki morfologii.
Pobieranie krwi do badania morfologii
Źródło: 123RF
Spis treści

Morfologia krwi to nic innego, jak badanie składu krwi, w szczególności - określanie parametrów czerwonych i białych krwinek.  Wyniki badań krwi pozwalają zdiagnozować wiele ciężkich schorzeń, od stanów zapalnych, po nowotwory. W sytuacji gdy wyniki morfologii krwi odstają od norm, wykonuje się badanie pogłębione – morfologię z rozmazem.

Reklama

Morfologia krwi

Badanie krwi, zwane morfologią, ma na celu zbadanie składu krwi. Analizowanych jest wiele składników krwi – czerwonych krwinek, różnych rodzajów białych krwinek i innych. Wyniki badań krwi zawierają zazwyczaj opis takich parametrów, jak MPV, PCT, MCH, LYM, RBC, HCT, WBC, EOS Baso i kilka innych.

Tajemnicze skróty związane są z angielskimi nazwami elementów składowych krwi – na przykład WBC to White Blood Cells - białe krwinki.

Reklama

MPV morfologia

MPV (Mean Platelet Volume) to wskaźnik, na podstawie którego określa się średnią objętość trombocytów – płytek krwi wytwarzanych przez szpik kostny.

Prawidłowy wynik tego badania krwi mieści się w określonym przedziale, ale uwaga: każde laboratorium ma swoje normy, wynikające między innymi z różnic w stosowanym sprzęcie. Niektóre źródła podają, że prawidłowa jest wartość od 7,5 do 10 fl, inne – 9 do 12 fl, jeszcze inne – 9-14 fl… W każdym więc przypadku otrzymaną wartość należy odnieść do wielkości normy, którą dane laboratorium zamieszcza na wydruku zawierającym wyniki badania krwi.

Obniżony współczynnik MPV w morfologii krwi może być spowodowany między innymi przez:

  • uszkodzenie szpiku kostnego
  • białaczkę
  • przerzuty nowotworowe
  • mocznicę
  • niewydolność wątroby
  • alkoholizm
  • niedobór witaminy B
  • zatrucie chemikaliami
  • długotrwałe przyjmowanie antybiotyków

Jeśli współczynnik MPV w morfologii krwi jest podwyższony, będzie to oznaczać zwiększoną liczbę trombocytów. Nie jest to dobry sygnał. Wysoki wskaźnik MPV w morfologii krwi może być wynikiem między innymi:

  • zapalenia trzustki
  • reumatoidalnego zapalenia stawów
  • innych ostrych stanów zapalnych
  • białaczki szpikowej
  • niedoboru żelaza

Reklama

LYM morfologia

Współczynnik LYM w morfologii krwi dotyczy limfocytów, czyli jednego z rodzajów białych krwinek, niezwykle istotnych w procesie budowania odporności organizmu. Poszczególne typy limfocytów (T, B i NK) odpowiadają za tak zwaną odpowiedź immunologiczną organizmu, wytwarzanie przeciwciał oraz niszczenie komórek wirusowych i rakowych.

Dlatego określenie poziomu limfocytów w badaniu krwi pomaga diagnozować stany osłabienia odporności organizmu, a także wykrycie bardzo ciężkich chorób, z AIDS i białaczką włącznie

Właściwy poziom limfocytów w morfologii krwi różni się w zależności od wieku. Wartości procentowe dla poszczególnych grup wiekowych powinny mieścić się w następujących widełkach:

  • noworodki do 6 dnia życia: 26-36 procent,
  • noworodki od 7 do 13 dnia: 36-46 procent,
  • noworodki od 15 do 30 dnia: 43-53 procent,
  • niemowlęta od 1 do 11 miesiąca: 45-75 procent,
  • dzieci od 1 do 3 lat: 50-70 procent,
  • dzieci 4-5 lat: 40-60 procent,
  • dzieci 6-7 lat: 32-52 procent,
  • dzieci 8-15 lat: 28-48 procent
  • młodzież 16-19 lat: 25-45 procent
  • dorośli: 18-44 procent.

Obniżona liczba limfocytów występuje między innymi w przypadku AIDS, wirusowego zakażenia wątroby,  a także mniej groźnych zakażeń wirusowych.

Przyczynami zwiększonej liczby limfocytów w badaniu krwi mogą być:

Reklama

RBC morfologia

Wskaźnik RBC w morfologii krwi oznacza poziom erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Wytwarzane w szpiku kostnym erytrocyty odpowiadają za transport tlenu do płuc.

Normy czerwonych krwinek zależą od płci oraz wieku i wynoszą:

  • noworodki (1-3. dzień życia) - 4,0-6,6 mln/mm3
  • noworodki (1 tydzień) - 3,9-6,3 mln/mm3
  • noworodki (2. tydzień) - 3,6-6,2 mln/mm3
  • noworodki (3. tydzień) - 3,6-6,2 mln/mm3
  • niemowlęta (1. miesiąc) - 3,0-5,4 mln/mm3
  • niemowlęta (2. miesiąc) - 2,7-4,9 mln/mm3
  • niemowlęta (3.-6. miesiąc) - 3,1-4,5 mln/mm3
  • niemowlęta (7.-24. miesiąc) - 3,7-5,3 mln/mm3
  • dzieci (3.-6. rok) - 3,9-5,3 mln/mm3
  • dzieci (7.-12. rok) - 4,0-5,2 mln/mm3
  • dziewczynki (13.-16. rok) - 4,1-5,1 mln/mm3
  • chłopcy (13.-16. rok) - 4,5-5,9 mln/mm3
  • kobiety - 4-5,5 mln/mm3
  • mężczyźni - 4,7-6,1 mln/mm3

Obniżony poziom erytrocytów w badaniu krwi wskazuje na anemię. Natomiast wskaźniki powyżej norm wynikać mogą z niedotlenienia, odwodnienia, chorób serca nawet nowotworu wątroby

Reklama

Morfologia WBC

Morfologia WBC (white blood cells) to badanie określające poziom białych krwinek, odpowiedzialnych za obronę organizmu przed wirusami i bakteriami. Norma w tym badaniu krwi wynosi od 4,0 do 10,8 x 109/l zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Gdy morfologia WBC wykazuje obniżony poziom białych krwinek, mamy do czynienia z tak zwaną leukopenią. Może to być spowodowane białaczką lub innymi chorobami szpiku kostnego, chorobami wątroby i śledziony. Ale obniżony poziom białych krwinek w morfologii WBC może też wynikać z napromieniowania lub zatrucia substancjami toksycznymi.

Z kolej podwyższony poziom WBC w badaniu krwi, tak zwana leukocytoza, występuje w przypadku:

  • chorób zakaźnych,
  • zapaleń,
  • oparzeń;
  • bywa wynikiem stresu,
  • ostrej białaczki.

Reklama

EOS morfologia

Eozynofile (EOS) to rodzaj krwinek białych, które pełnią ważną rolę w układzie odpornościowym człowieka.  Powstają w szpiku kostnym, a ich podstawowym zadaniem jest niszczenie obcych białek. Prawidłowa wartość EOS w morfologii krwi wynosi 35-350 na milimetr sześcienny. Przeciętnie wartość ta wynosi około 130. Eozynofile stanowią do 5 procent  wszystkich białych krwinek. Gdy jest ich zdecydowanie więcej niż 5 procent, mówimy o eozynofilii.

Jeśli badanie krwi wykaże podwyższony poziom EOS, może to świadczyć o:

  • chorobach alergicznych, takich jak astma oskrzelowa czy katar sienny,
  • schorzeniach natury pasożytniczej, na przykład toskarozie, włośnicy.
  • Podwyższony poziom eozynofilii w morfologii krwi może też wskazywać na białaczkę, chłoniak Hodina, atopowe zapalenie skóry, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie płuc.

Z kolei niski poziom eozynofilii w badaniu krwi najczęściej jest wynikiem stresu i zmęczenia, ale czasem wskazuje też na groźne choroby, takie jak dur brzuszny, posocznica czy czerwonka.

Reklama

Baso morfologia

Tak zwane bazofile to inny z rodzajów białych krwinek, są zaliczane do granulocytów zasadochłonnych. Odpowiadają za odporność organizmu. Oznaczenie poziomu Baso w morfologii krwi również pomaga w diagnozowaniu wielu poważnych chorób.

Norma w przypadku bazofili wynosi 0 – 0,13 x 109/l. Podwyższone wartości Baso w badaniu krwi mogą być skutkiem:

  • chorób alergicznych,
  • owrzodzenia
  • stanu zapalnego przewodu pokarmowego i jelit,
  • niedoczynności tarczycy.
  • Mogą też świadczyć o rozwoju ostrej białaczki szpikowej.

Z kolei niskie wartości Baso mogą wskazywać na:

  • nadczynność tarczycy
  • ostre zapalenie płuc.
  • Mogą też być wynikiem przewlekłego stresu.

Czytaj również
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Badania
Kiedy i gdzie warto wykonać badanie USG?
Kobieta na badaniu ultrasonograficznym
CMV IgM - cena i normy. Kiedy niereaktywny i reaktywny?
Pobieranie krwi do badania
Kiedy i jak zrobić badanie OCT?
Optyczna koherentna tomografia dna oka
Podobne artykuły
Ginekolog dla mężczyzn
Ginekolog dla mężczyzn - jak wygląda wizyta u androloga?
Badanie raka prostaty dzięki PSA
Badanie PSA - normy (wolny, całkowity). Jakie są wskazania do wykonania testu?
Badanie poziomu CMV IgG
CMV IgG – jak badanie wpływa na ciążę i rozwój płodu?
Badanie EMG
Badanie EMG (elektromiografia) - jak wygląda i ile trwa? Cena i wyniki
Próbki krwi
Co to jest badanie LDH i kiedy je wykonać? Sprawdź, co oznaczają wyniki

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie są Twoje sposoby na szybkie zaśnięcie?
Trisen-sonda