Morfologia krwi – interpretacja wyników badania krwi

Pobieranie krwi do badania morfologii
Źródło: 123RF
Morfologia krwi to jedno z najbardziej podstawowych badań krwi, zlecane przez lekarza pierwszego kontaktu. Zobacz, jakie parametry obejmuje morfologia krwi, jakie schorzenia mogą wykazać badania krwi, jak należy interpretować wyniki morfologii.

Morfologia krwi to nic innego, jak badanie składu krwi, w szczególności - określanie parametrów czerwonych i białych krwinek.  Wyniki badań krwi pozwalają zdiagnozować wiele ciężkich schorzeń, od stanów zapalnych, po nowotwory. W sytuacji gdy wyniki morfologii krwi odstają od norm, wykonuje się badanie pogłębione – morfologię z rozmazem.

Zobacz: Ile jest ważne skierowanie na badanie krwi?

Morfologia krwi

Badanie krwi, zwane morfologią, ma na celu zbadanie składu krwi. Analizowanych jest wiele składników krwi – czerwonych krwinek, różnych rodzajów białych krwinek i innych. Wyniki badań krwi zawierają zazwyczaj opis takich parametrów, jak MPV, MCH, LYM, RBC, HCT, WBC, EOS Baso i kilka innych. Tajemnicze skróty związane są z angielskimi nazwami elementów składowych krwi – na przykład WBC to White Blood Cells - białe krwinki.

Czytaj też: Morfologia plus ob

MPV morfologia

MPV (Mean Platelet Volume) to wskaźnik, na podstawie którego określa się średnią objętość trombocytów – płytek krwi wytwarzanych przez szpik kostny.

Prawidłowy wynik tego badania krwi mieści się w określonym przedziale, ale uwaga: każde laboratorium ma swoje normy, wynikające między innymi z różnic w stosowanym sprzęcie. Niektóre źródła podają, że prawidłowa jest wartość od 7,5 do 10 fl, inne – 9 do 12 fl, jeszcze inne – 9-14 fl… W każdym więc przypadku otrzymaną wartość należy odnieść do wielkości normy, którą dane laboratorium zamieszcza na wydruku zawierającym wyniki badania krwi.

Obniżony współczynnik MPV w morfologii krwi może być spowodowany między innymi przez:

  • uszkodzenie szpiku kostnego
  • białaczkę
  • przerzuty nowotworowe
  • mocznicę
  • niewydolność wątroby
  • alkoholizm
  • niedobór witaminy B
  • zatrucie chemikaliami
  • długotrwałe przyjmowanie antybiotyków

Jeśli współczynnik MPV w morfologii krwi jest podwyższony, będzie to oznaczać zwiększoną liczbę trombocytów. Nie jest to dobry sygnał. Wysoki wskaźnik MPV w morfologii krwi może być wynikiem między innymi:

  • zapalenia trzustki
  • reumatoidalnego zapalenia stawów
  • innych ostrych stanów zapalnych
  • białaczki szpikowej
  • niedoboru żelaza

MCH morfologia

MCH (Mean Corpuscular Hemoglobin) to wskaźnik średniej masy hemoglobiny w czerwonej krwince (erytrocyty). Współczynnik ten oblicza się dzieląc masę hemoglobiny w danej objętości krwi przez liczbę krwinek. Orientacyjna norma wynosi 27-31 pg, niektóre źródła podają przedział 27-33 pg, aczkolwiek tak jak w przypadku wszystkich innych badań, przy interpretacji wyników krwi należy brać pod uwagę normy stosowane przez dane laboratorium. 

Obniżony współczynnik MCH w morfologii krwi może być konsekwencją:

  • niedokrwistości z niedoboru żelaza
  • niedokrwistości z nowotworu
  • utraty dużej ilości krwi
  • zaburzenia utylizacji żelaza
  • zaburzenia syntezy hemoglobiny

Podwyższony współczynnik MCH może być konsekwencją sferocytozy wrodzonej, czyli niedokrwistości hemolitycznej. 

Zobacz też: Choroba Raynauda

LYM morfologia

Współczynnik LYM w morfologii krwi dotyczy limfocytów, czyli jednego z rodzajów białych krwinek, niezwykle istotnych w procesie budowania odporności organizmu. Poszczególne typy limfocytów (T, B i NK) odpowiadają za tak zwaną odpowiedź immunologiczną organizmu, wytwarzanie przeciwciał oraz niszczenie komórek wirusowych i rakowych. Dlatego określenie poziomu limfocytów w badaniu krwi pomaga diagnozować stany osłabienia odporności organizmu, a także wykrycie bardzo ciężkich chorób, z AIDS i białaczką włącznie

Właściwy poziom limfocytów w morfologii krwi różni się w zależności od wieku. Wartości procentowe dla poszczególnych grup wiekowych powinny mieścić się w następujących widełkach:

  • noworodki do 6 dnia życia: 26-36 procent,
  • noworodki od 7 do 13 dnia: 36-46 procent,
  • noworodki od 15 do 30 dnia: 43-53 procent,
  • niemowlęta od 1 do 11 miesiąca: 45-75 procent,
  • dzieci od 1 do 3 lat: 50-70 procent,
  • dzieci 4-5 lat: 40-60 procent,
  • dzieci 6-7 lat: 32-52 procent,
  • dzieci 8-15 lat: 28-48 procent
  • młodzież 16-19 lat: 25-45 procent
  • dorośli: 18-44 procent.

Obniżona liczba limfocytów występuje między innymi w przypadku AIDS, wirusowego zakażenia wątroby,  a także mniej groźnych zakażeń wirusowych.

Przyczynami zwiększonej liczby limfocytów w badaniu krwi mogą być:

RBC morfologia

Wskaźnik RBC w morfologii krwi oznacza poziom erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Wytwarzane w szpiku kostnym erytrocyty odpowiadają za transport tlenu do płuc.

Normy czerwonych krwinek zależą od płci oraz wieku i wynoszą:

  • noworodki (1-3. dzień życia) - 4,0-6,6 mln/mm3
  • noworodki (1 tydzień) - 3,9-6,3 mln/mm3
  • noworodki (2. tydzień) - 3,6-6,2 mln/mm3
  • noworodki (3. tydzień) - 3,6-6,2 mln/mm3
  • niemowlęta (1. miesiąc) - 3,0-5,4 mln/mm3
  • niemowlęta (2. miesiąc) - 2,7-4,9 mln/mm3
  • niemowlęta (3.-6. miesiąc) - 3,1-4,5 mln/mm3
  • niemowlęta (7.-24. miesiąc) - 3,7-5,3 mln/mm3
  • dzieci (3.-6. rok) - 3,9-5,3 mln/mm3
  • dzieci (7.-12. rok) - 4,0-5,2 mln/mm3
  • dziewczynki (13.-16. rok) - 4,1-5,1 mln/mm3
  • chłopcy (13.-16. rok) - 4,5-5,9 mln/mm3
  • kobiety - 4-5,5 mln/mm3
  • mężczyźni - 4,7-6,1 mln/mm3

Obniżony poziom erytrocytów w badaniu krwi wskazuje na anemię. Natomiast wskaźniki powyżej norm wynikać mogą z niedotlenienia, odwodnienia, chorób serca nawet nowotworu wątroby

Zobacz też: Czym są czerwone krwinki

Morfologia WBC

Morfologia WBC (white blood cells) to badanie określające poziom białych krwinek, odpowiedzialnych za obronę organizmu przed wirusami i bakteriami. Norma w tym badaniu krwi wynosi od 4,0 do 10,8 x 109/l zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Gdy morfologia WBC wykazuje obniżony poziom białych krwinek, mamy do czynienia z tak zwaną leukopenią. Może to być spowodowane białaczką lub innymi chorobami szpiku kostnego, chorobami wątroby i śledziony. Ale obniżony poziom białych krwinek w morfologii WBC może też wynikać z napromieniowania lub zatrucia substancjami toksycznymi.

Z kolej podwyższony poziom WBC w badaniu krwi, tak zwana leukocytoza, występuje w przypadku:

  • chorób zakaźnych,
  • zapaleń,
  • oparzeń;
  • bywa wynikiem stresu,
  • ostrej białaczki.

EOS morfologia

Eozynofile (EOS) to rodzaj krwinek białych, które pełnią ważną rolę w układzie odpornościowym człowieka.  Powstają w szpiku kostnym, a ich podstawowym zadaniem jest niszczenie obcych białek. Prawidłowa wartość EOS w morfologii krwi wynosi 35-350 na milimetr sześcienny. Przeciętnie wartość ta wynosi około 130. Eozynofile stanowią do 5 procent  wszystkich białych krwinek. Gdy jest ich zdecydowanie więcej niż 5 procent, mówimy o eozynofilii.

Jeśli badanie krwi wykaże podwyższony poziom EOS, może to świadczyć o:

  • chorobach alergicznych, takich jak astma oskrzelowa czy katar sienny,
  • schorzeniach natury pasożytniczej, na przykład toskarozie, włośnicy.
  • Podwyższony poziom eozynofilii w morfologii krwi może też wskazywać na białaczkę, chłoniak Hodina, atopowe zapalenie skóry, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie płuc.

Z kolei niski poziom eozynofilii w badaniu krwi najczęściej jest wynikiem stresu i zmęczenia, ale czasem wskazuje też na groźne choroby, takie jak dur brzuszny, posocznica czy czerwonka.

Baso morfologia

Tak zwane bazofile to inny z rodzajów białych krwinek, są zaliczane do granulocytów zasadochłonnych. Odpowiadają za odporność organizmu. Oznaczenie poziomu Baso w morfologii krwi również pomaga w diagnozowaniu wielu poważnych chorób.

Norma w przypadku bazofili wynosi 0 – 0,13 x 109/l. Podwyższone wartości Baso w badaniu krwi mogą być skutkiem:

Z kolei niskie wartości Baso mogą wskazywać na:

  • nadczynność tarczycy
  • ostre zapalenie płuc.
  • Mogą też być wynikiem przewlekłego stresu.

Oceń artykuł

(liczba ocen 27)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA