Agranulocytoza – objawy, leczenie i przyczyny. Co to jest?

Agranulocytoza to stan, w którym dochodzi do drastycznego spadku liczby granulocytów we krwi, które w ustroju odpowiadają za obronność przed różnymi patogenami. Jeśli granulocytów jest za mało, system odpornościowy zaczyna szwankować łapiąc rozmaite infekcje wirusowe i bakteryjne. Jakie objawy daje agranulocytoza, co ją powoduje i jak ją leczyć?

Spis treści

Co to jest agranulocytoza?

Agranulocytoza to stan zdrowia, który wymaga jak najszybszego podjęcia leczenia. Zagraża ona bowiem życiu pacjenta. Objawy tego stanu często nie są specyficzne, a przyczyny, które prowadzą do pojawienia się agranulocytozy mogą być skrajnie różne. Na szczęście rozpoznanie tego stanu nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanych badań, a dobrze celowana kuracja pozwala na pełne wyzdrowienie. 

Co to jest agranulocytoza? Jest to stan ustroju, który powoduje spadek odporności organizmu. W przebiegu tego stanu obserwuje się obniżenie liczby granulocytów we krwi. Agranulocytozę stwierdza się kiedy ich ilość spadnie poniżej 500 µl. Przy czym prawidłowy poziom granulocytów powinien osiągać u dorosłej osoby wartość pomiędzy 1800 a 8000 µl. Jeśli natomiast granulocyty zejdą poniżej 1500 µl, stan taki wskazuje na granulocytopenię. 

Granulocyty to odmiana białych krwinek, które muszą być stale wytwarzane przez organizm, by jego system obronny działał sprawnie. Niestety nie żyją one długo w ludzkim ustroju, bo od 6 do 12 godzin, zatem produkcja granulocytów przez szpik kostny musi się odbywać permanentnie. 

Jak rozpoznaje się agranulocytozę?

Agranulocytozę rozpoznaje się wykonując badanie morfologii krwi z rozmazem. Wyniki są z reguły dostępne już następnego dnia po pobraniu materiału do analizy. 

Na podstawie wyników ocenia się m.in. jaka ilość granulocytów występuje we krwi. W skład granulocytów wchodzą:

  • neutrofile, czyli granulocyty obojętnochłonne (jest ich najwięcej, bo między 60 a 70 % wszystkich leukocytów – białych krwinek), 
  • eozynofile, czyli granulocyty kwasochłonne (jest ich między 2 a 4 %),
  • bazofile, czyli granulocyty zasadochłonne (występują w ludzkim ustroju w ilości od 0 do 1 %). 

Jeśli granulocyty, a konkretniej neutrofile spadną poniżej wartości 500 µl, organizm traci obronność przeciwko rozlicznym patogenom (m.in. chodzi tutaj o wirusy, bakterie, grzyby, itp.), które go stale atakują.

By pogłębić diagnostykę, w celu ukierunkowania metody leczniczej, wykonuje się badanie szpiku kostnego (zazwyczaj jest to punkcja). 

Agranulocytozę należy różnicować z takimi chorobami oraz stanami patologicznymi organizmu jak niedokrwistość aplastyczna, mielodysplazja, różne odmiany białaczek oraz napadowa nocna hemoglobinuria. 

Reklama

Objawy agranulocytozy

Skąd wiadomo, że obserwowany stan zdrowia u pacjenta to agranulocytoza? Objawynie są jednoznaczne i nie zawsze będą obecne. Jednak nieodmiennie stwierdza się obniżenie odporności. 

Symptomy, które mogą wskazywać na występowanie agranulocytozy to m.in.:

  • osłabienie, 
  • ogólne zmęczenie, 
  • wysoka gorączka
  • dreszcze, 
  • bóle mięśni nóg oraz rąk, a także stawów, 
  • ból gardła, 
  • ból głowy, 
  • częste infekcje wirusowe i bakteryjne, które są trudne w leczeniu oraz nawracają i/lub przekształcają się w poważniejsze schorzenia, jak zapalenie płuc, czy opon mózgowych. 

Oznaką agranulocytozy mogą być również zakażenia oportunistyczne oraz powiększenie węzłów chłonnych. Poza tym na błonie śluzowej jamy ustnej, w gardle i na migdałkach w przebiegu agranulocytozy mogą pojawić się owrzodzenia oraz zmiany zapalno-martwicze. Pacjenci mogą dostrzec krwawienie z dziąseł oraz nieprzyjemną woń oddechu. Na niebezpieczną postać agranulocytozy wskazuje pogłębiający się ogólny zły stan pacjenta, który może doprowadzić do sepsy. Wstrząs septyczny natomiast może spowodować zgon. 

 

Jakie są przyczyny agranulocytozy?

Dlaczego pojawia się agranulocytoza? Przyczynytego stanu organizmu są różnorodne. Najczęściej dochodzi do pojawienia się w ustroju stanu określanego jako agranulocytoza polekowa, zatem spowodowana działaniem leków. Wyróżnia się sporą grupę farmaceutyków, które mogą doprowadzić do wystąpienia agranulocytozy. 

Wśród nich należy wymienić niektóre medykamenty:

  • przeciwdrgawkowe,
  •  przeciwtarczycowe,
  • przeciwpsychotyczne (np. klozapina), 
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne, 
  • antybiotyki,
  • cytostatyki,
  • interferony,
  • metamizol,
  • mebendazol,
  • mirtazapinę.

Agranulocytozę powodują także czynniki wrodzone, takie jak zespół Kostmanna oraz neutropenia cykliczna. Ponadto za pojawienie się tego stanu organizmu odpowiadają m.in. zakażenia wirusowe, niedokrwistość aplastyczna, choroby autoimmunologiczne, a także poddanie się terapii antynowotworowej (głównie chodzi tutaj o chemio i radioterapię). 

Co więcej agranulocytozę może wywołać zatrucie niebezpiecznymi substancjami, znajdującymi się np. w środkach owadobójczych, czy chwastobójczych, a także zakażenie metalami ciężkimi i kokainą. 

Reklama

Leczenie agranulocytozy

W jaki sposób powinna być zwalczana agranulocytoza? Leczenie jest uzależnione od czynnika powodującego ten stan w organizmie. Jeśli zatem została ona spowodowana przez jakiś preparat farmaceutyczny, należy go odstawić lub zmienić na inny. Kiedy okaże się, że agranulocytozę wywołała inna choroba, np. zespół mielodysplastyczny, leczy się podstawowe schorzenie. Jeżeli za agranulocytozą stoi infekcja wirusowa lub zakażenie, trzeba poczekać aż ustrój odbuduje pożądaną liczbę granulocytów. Choremu na infekcję bakteryjną podaje się odpowiedni antybiotyk. Jednocześnie należy wprowadzić terapię ograniczającą rozwój ewentualnej posocznicy. Niekiedy pacjentom aplikuje się koncentraty granulocytarne albo czynnik wzrostu granulocytów.

Pacjent, u którego stwierdza się agranulocytozę z reguły jest poddawany hospitalizacji, a nie rzadko także izolacji, by jak najbardziej zabezpieczyć go przed inwazją chorobotwórczych drobnoustrojów.

Najczęściej kuracja przebiega pomyślnie i po kilku dniach pacjent wraca do pełni zdrowia.

Czytaj też:

Bibliografia

  • 1. Kuliczkowski Kazimierz, Podolak-Dawidziak Maria, Hematologia: skrypt, Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich, 2007, Wrocław, s. 82, ISBN 978-83-7055-095-0.
  • 2. Jańczuk Zbigniew, Banach Jadwiga, Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia, PZWL Wydawnictwo lekarskie, 3, ISBN 978-83-200-4669-4.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem