Słony smak w ustach - przyczyny. Co oznacza i jak leczyć?

Słony smak w ustach, jeśli nie jest konsekwencją spożycia produktów żywnościowych bogatych w sól, stanowi objaw patologiczny, niekiedy groźny. Zobacz, co oznacza słony smak w ustach? Czego jest objawem? Jak się go pozbyć? Jak leczyć?
Kobieta odczuwa słony smak w ustach
źródło:123RF

Spis treści

Słony smak w ustach

Słony smak w ustach może być zjawiskiem zarówno występującym obiektywnie, na skutek właściwości chemicznych śliny, jak też odczuwanym subiektywnie, na przykład w wyniku zaburzeń neurologicznych.

O ile krótkotrwałe incydenty nie powinny stanowić powodu do niepokoju, o tyle stałe utrzymywanie się tego typu objawów potencjalnie wskazuje na możliwość wystąpienia określonych schorzeń lub dysfunkcji: 

  • metabolicznych, 
  • autoimmunologicznych, 
  • czynnościowych, 
  •  hormonalnych, 
  • emocjonalnych. 

Bardzo ważną rolę w ustaleniu patogenezy zaburzenia odgrywa więc wywiad lekarski i ustalenie innych ewentualnych objawów współwystępujących z uczuciem słoności w ustach

Przyczyny słonego posmaku w ustach

Co oznacza słony posmak w ustach? Potencjalne przyczyny słonego posmaku w ustachto między innymi:

  • odwodnienie, czyli niedobór  płynów w całym organizmie przy jednoczesnym zaburzeniu równowagi sodowo-potasowej;
  • kserostomia, czyli faktyczna lub rzekoma suchość w ustach oraz zaburzenie odczuwania smaków na rzecz słonego i gorzkiego, spowodowane nieprawidłową pracą gruczołów ślinowych;
  • choroba Sjögrena– przewlekła choroba zapalna atakująca gruczoły wydzielnicze, w tym między innymi ślinianki. Występuje na podłożu autoimmunologicznym – w jej przebiegu system odpornościowy atakuje zdrowe komórki własnego organizmu;
  • refluks żołądkowo-przełykowy, a więc zaburzenie w przebiegu którego dochodzi do regularnego zarzucania słonej treści pokarmowej ze środkowych partii układu trawiennego w górę. Niekiedy słony smak z żołądka dochodzi aż do jamy ustnej;
  • zapalenie zatok– słony smak na językui w gardle to efekt spływania nadmiaru wydzieliny z komór pneumatycznych znajdujących się wokół jamy nosowej, często dodatkowo zakażonych bakteryjnie;
  • zaburzenia neurologiczne ograniczające zdolność prawidłowego odczuwania smaków; 
  • niedobory witamin, składników mineralnych, elektrolitów;
  • stany zapalne w obrębie jamy ustnej;
  • zaburzenia psychiczne, w tym depresja, nerwica, schizofrenia;
  • zaburzenia pracy tarczycy, w tym głównie jej nadczynność;
  • zbliżający się napad padaczkowy;
  • palenie papierosów;

Reklama

Słony posmak w ustach jako objaw odwodnienia

Ze wszystkich potencjalnych przyczyn, jako najczęstszą wymienia się odwodnienie, szczególnie w jego hipertonicznej postaci, charakteryzującej się potężnym uczuciem pragnienia i suchości w ustach, a także słonym posmakiem, przy możliwym częstoskurczu serca oraz podwyższonej ciepłocie ciała. 

Prawidłowa zawartość wody w organizmie człowieka wynosi:

  • 75 proc.w przypadku noworodków, 
  •  60 proc.u osób dorosłych w wieku produkcyjnym,
  • 50 proc.w ostatnich latach życia.

Jednocześnie zachowany powinien być stan równowagi między dwoma znajdującymi się w organizmie składnikami mineralnymi – sodem (głównym składnikiem soli) oraz potasem. W przypadku odwodnienia parametry te ulegają zachwianiu. 

Odwodnienie i związany z nim słony posmak w ustach najczęściej są stanem zawinionym przez samego pacjenta, który nie stosuje się do ogólnych zaleceń, nakazujących pić minimum 2 litry wody dziennie. 

Problem ten może jednak mieć podłoże chorobowe, a u jego źródeł potencjalnie leżą zaburzenia wchłaniania, nieprawidłowa praca nerek oraz częste biegunki i wymioty.

Jak leczyć słony smak w ustach? 

Jak zlikwidować słony smak? Terapia powinna być dobrana przede wszystkim pod kątem przyczyny. Dlatego metody leczenia są silnie zróżnicowane, różna jest też ich skuteczność. W przypadku odwodnienia najlepszym lekarstwem jest woda – przynajmniej 2 litry dziennie, w połączeniu z preparatami pozwalającymi uzupełnić niedobory elektrolitów. 

Jeśli przyczyną utraty płynów są biegunki, dodatkowo można pacjentowi zaaplikować środki hamujące perystaltykę jelit, przeciwbakteryjne lub oczyszczające, takie jak:

  • loperamid – środek oddziałujący na receptory opioidoweznajdujące się w ścianie jelita, hamujący odruchy prowadzące do wypróżnienia;
  • nifuroksazyd – lek przeciwdrobnoustrojowy,  hamujący syntezę białek bakteryjnych i zapobiegający namnażaniu się patogenów odpowiedzialnych za biegunkę;
  • węgiel leczniczy – nie hamuje perystaltyki, wykazuje natomiast silne właściwości adsorbcyjne. Przyłącza do siebie, czyli de facto pochłania, szkodliwe substancje z układu pokarmowego i przyspiesza ich wydalanie, wydatnie skracając czas choroby.

Jak zlikwidować słony smak w przypadku kserostomii?

Drugą najczęstszą przyczyną występowania słonego posmaku w ustach jest szeroko rozumiana kserostomia, czyli uczucie suchości w ustach – obiektywne lub subiektywne. 

W tym przypadku, oprócz ewentualnego leczenia przyczynowego pod kątem takich schorzeń pierwotnych, jak nadczynność tarczycy, cukrzyca, depresja, HIV i AIDS, nowotwory, czy różnego rodzaju awitaminozy), stosuje się też środki działające objawowo, bezpośrednio zwiększające nawilżenie jamy ustnej, a przy okazji likwidujące słony posmak. 

Należą do nich:

  • sztuczna ślina – preparaty zwiększające nawilżenie, dostępne najczęściej w aerozolu, zawierające takie substancje czynne, jak mucyna, ksylitol, betaina, gliceryna, oliwa z oliwek;
  •  pilokarpina – alkaloid imidazolowy wzmagający aktywność wydzielniczą wielu gruczołów, w tym także ślinianek;
  • neostygmina – inhibitor enzymu cholinesterazy, który wpływa na przewodzenie nerwowo-mięśniowe, a jednym z efektów jego działania jest wzmożone wydzielanie śliny podobne właściwości ma fizostygmina;
  • chlorheksydyna – środek bakteriobójczy i bakteriostatyczny, eliminujący wszelkie zakażenia mogące wpływać na czynności ślinianek. zawierające ją preparaty przeznaczone są do płukania ust. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Ilona Idasiak-Piechocka, Odwodnienie — patofizjologia i klinika, Forum Nefrologiczne, 2012, tom 5, nr 1
  • Marcin Pochwalski, Andrzej Wojtowicz, Suchość jamy ustnej – kserostomia – przyczyny, objawy, metody leczenia – przegląd piśmiennictwa, Nowa Stomatologia 4/2003
  • Łukasz Guzik, Kserostomia — obraz kliniczny i terapia, Forum Medycyny Rodzinnej 2009; tom 3, nr 4

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->