Znajdź chorobę

Oparzenia: słoneczne, termiczne, chemiczne - pierwsza pomoc, maść

Oparzenia powstają w skutek działania na skórę gorących gazów, cieczy czy ciał stałych. W zależności od nasilenia czynnika może dojść do powstania zaczerwienienia, obrzęku, mogą tworzyć się pęcherze, a w najgorszym przypadku może dojść do zwęglenia tkanek. Rany oparzeniowe są bardzo bolesne, mogą nawet doprowadzić do wstrząsu bólowego. Dużym problemem jest fakt, że powierzchnia oparzeń stanowi rozległe wrota zakażenia drobnoustrojami.

Zakres uszkodzeń spowodowanych uszkodzeń można ocenić posługując się regułą dziewiątek. Ciało dzieli się na obszary, które w przybliżeniu obejmują 9% ludzkiego ciała. I tak po 9% mają głowa i ramiona. Po dwie dziewiątki: tułów z przodu i z tyłu oraz kończyny dolne. Pozostały 1% stanowi powierzchnia szyi. Za oparzenie zagrażające życiu określa się uszkodzenie przynajmniej 18% całego ciała (oparzenia drugiego stopnia).

Stopnie oparzenia

Głębokość uszkodzeń spowodowanych oparzeniem określana jest w stopniach oparzenia. Im wyższy stopień, tym większe niebezpieczeństwo dla oparzonego.

1. Oparzenia pierwszego stopnia dotyczą jedynie uszkodzenia powierzchownych warstw skóry, przykładem jest poparzenie słoneczne.

Objawami są:

  • silne zaczerwienienie skóry, spowodowane rozszerzeniem skórnych naczyń krwionośnych
  • silny ból wynikający z podrażnienia zakończeń nerwowych w skórze.

2. Oparzenia drugiego stopnia obejmują głębsze warstwy skóry, ale nie tak głębokie, aby uszkodzić gruczoły łojowe czy cebulki włosów. Charakterystycznym objawem jest: pojawienie się pęcherzy wypełnionych płynem tkankowym. Zaczerwienie i ból są wynikiem martwicy górnych warstw skóry i zniszczenia naczyń krwionośnych.

3. Oparzenia trzeciego stopnia powstają wskutek długotrwałego oddziaływania wysokiej temperatury, które powoduje uszkodzenie skóry i tkanek leżących poniżej. Czasami uszkodzenia dochodzą nawet do o wiele głębiej położonych mięśni.

Oparzenie trzeciego stopnia łatwo rozpoznać:

  • nie boli (bo nerwy skórne zostały zniszczone), 
  • martwe poparzone tkanki są brązowo czarne lub białe.

Oparzeniom trzeciego stopnia zawsze towarzyszą oparzenia pierwszego i drugiego stopnia.

Miejscowe zniszczenie tkanek, ich niedotlenienie, utrata płynów i zmiany biochemiczne w okolicach poparzonych tkanek mogą doprowadzić do reakcji ogólnoustrojowej w postaci wstrząsu. Oparzona skóra przestaje być barierą ochronną dla mikroorganizmów, a często rozległe uszkodzenia znacznie zwiększają ryzyko zakażenia.

Jak postępować w przypadku oparzenia?

  1. Pierwszym krokiem jest przerwanie dostępu ognia i wysokiej temperatury. Płonącą odzież można polać wodą lub ugasić kocami i ręcznikami.

UWAGA! Do gaszenia nie wolno używać żadnych syntetycznych materiałów!

  1. Oparzoną część ciała należy umieścić pod strumieniem zimnej wody lub zanurzyć ją w naczyniu z zimną wodą. Powoduje to schłodzenie rany i zmniejsza uczucie bólu. Aby osiągnąć taki skutek, trzeba terapię zimną wodą stosować przez przynajmniej 15-20 minut.
  2. Następnym krokiem jest pokrycie rany sterylnym opatrunkiem. Ma to zabezpieczyć przed zakażeniem. Można również zastosować pakiet oparzeniowy. Trzeba pamiętać, aby zachować jałowość opatrunku i zakładać go bardzo delikatnie, gdyż najmniejszy ucisk powoduje ogromny ból poszkodowanego.

UWAGA! Nie powinno się stosować żadnych maści ani „domowych środków” takich jak masło, olej czy mąka. Nie wolno również stosować środków dezynfekcyjnych. Te wszystkie substancje mogą jedynie pogorszyć stan rany oparzeniowej. Zabronione jest również przebijanie pęcherzy oparzeniowych oraz odrywanie przyklejonej do rany odzieży.

  1. Poszkodowanego należy jak najszybciej przetransportować do lekarza.

Czytaj więcej: Oparzenia termiczne I, II i III stopnia

Przeczytaj także:

Bibliografia

  • Buchfelder M., Buchfelder A. ,Podręcznik pierwszej pomocy,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa 2008
  • pod red. W.S. Gumułki i W. Rewerskiego,Encyklopedia zdrowia,Wydawnictwo Naukowe PWN,Warszawa 2001