Udar słoneczny - objawy. Ile trwa? Leczenie u dzieci

Udar słoneczny

 

Ocena użytkowników

(liczba ocen 3)

Udar słoneczny najczęściej jest wynikiem wystawienia na działanie promieni słonecznych głowy bez odpowiedniego nakrycia. Powstaje wskutek podrażnienia opon mózgowych i mózgu przez działanie promieniowania ultrafioletowego. Często bagatelizowany, może spowodować poważne powikłania. Szczególnie narażone na objawy udaru słonecznego są dzieci.

Udar słoneczny

Latem rzadko chronimy głowy przed niebezpiecznym działaniem słońca. Stąd najczęstszą przyczyną problemów zdrowotnych jest udar słoneczny. Udar słoneczny lub cieplny to sytuacja, w której przegrzane ciało nie jest w stanie oddać ciepła na zewnątrz. Występuje wówczas, gdy głowa i kark zostały poddane długotrwałemu działaniu promieni słonecznych. Do przegrzania może dojść również z powodu przebywania w dusznych pomieszczeniach, nadmiernego wysiłku fizycznego lub parnej atmosfery.

Udar słoneczny - objawy

Objawy udaru słonecznego są bardzo zbliżone do symptomów udaru cieplnego. Należą do nich:

  • osłabienie organizmu;
  • intensywne zaczerwienienie skóry, poparzenie skóry;
  • gorąca głowa, przy jednoczesnej bladej i zimnej reszcie ciała;
  • obfite pocenie się i dreszcze;
  • nudności i wymioty;
  • sztywność karku;
  • chwiejny chód;
  • niepokój i zdezorientowanie;
  • problemy z mową;
  • omdlenie, zaburzenia świadomości lub utrata przytomności;
  • pragnienie;
  • bóle głowy oraz szum w głowie;
  • podwyższona temperatura ciała.

Ryzyko wystąpienia udaru jest największe w przypadku dzieci oraz osób starszych. Działanie słońca wzmaga również stosowanie leków moczopędnych i antydepresyjnych. Narażone na wystąpienie udaru są również osoby chore na cukrzycę, otyłość, mające problemy z sercem oraz będące pod wpływem alkoholu.

Udar słoneczny i cieplny może być stanem zagrożenia życia. Największym zagrożeniem jest utrata przytomności i jej skutki. W przypadku zaobserwowania groźnych objawów udaru słonecznego należy oddać poszkodowanego pod opiekę lekarza bądź wezwać pogotowie ratunkowe.

Udar słoneczny u dziecka

Dzieci, a w szczególności małe dzieci, są bardziej narażone na udar słoneczny, gdyż mają cienkie włosy i cienką pokrywę czaszki, która dodatkowo nie jest zrośnięta we wszystkich miejscach. Udar słoneczny powstaje przez duże, bezpośrednie nasłonecznienie nieosłoniętej głowy i karku. To z kolei prowadzi do przekrwienia opon mózgowych i mózgu. Mózg małych dzieci jest słabo chroniony przed promieniowaniem słonecznym, dlatego każde nakrycie głowy (czapka, chustka, kapelusz) stanowi dużą ochronę przed skutkami działania słońca.

Ponadto u dzieci zdecydowanie szybciej dochodzi do przegrzania organizmu, ponieważ ich mechanizmy termoregulacyjne nie działają jeszcze w pełni sprawnie. Dziecięcy organizm nie poci się i nie odprowadza ciepła, tak jak wykształcony system u osoby dorosłej. Z tego powodu dziecko nie jest w stanie efektywnie schłodzić przegrzewającego się organizmu, w wyniku czego ciało malucha nagrzewa się szybciej i bardziej intensywnie, osiągając temperaturę nawet powyżej 40 stopni Celsjusza. I właśnie wysoka temperatura jest jednym z głównych objawów udaru słonecznego u dzieci.

Wystąpienie gorączki u małych dzieci (nawet w późniejszym czasie niż ekspozycja na słońce), może sugerować wystąpienie udaru słonecznego.

Udar słoneczny u dziecka jest stanem zagrożenia życia, dlatego po zaobserwowaniu objawów należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. Do czasu pojawienia się ratowników medycznych:

  • dziecko należy ochronić przed słońcem, ułożyć w cieniu w bezpiecznej pozycji;
  • rozpiąć lub zdjąć ciepłe ubranie;
  • stopniowo schładzać ciało chłodnymi wilgotnymi ręcznikami. Należy pamiętać o tym, że nie należy gwałtownie zmieniać temperatury ciała dziecka, nie wkładać do zimnej wody, ani nie okładać lodem, ponieważ może dojść do szoku termicznego;
  • w miarę możliwości nawadniać dziecko wodą;
  • masować dziecku ręce i nogi w celu poprawy krążenia krwi.

Objawy udaru słonecznego u dzieci

Jednym z głównych objawów udaru słonecznego u dzieci jest bardzo wysoka temperatura ciała, dochodząca, w niektórych przypadkach nawet do 42 stopni Celsjusza. Poza gorączką u dzieci mogą pojawić się:

  • bóle głowy i zawroty głowy;
  • nudności i wymioty;
  • dreszcze;
  • brak potliwości;
  • przyspieszony oddech, trudności z oddychaniem;
  • zaczerwienie i wysuszenie skóry;
  • poparzenie skóry;
  • ogólne osłabienie i wycieńczenie organizmu;
  • zwiotczenie mięśni;
  • niepokój;
  • płacz;
  • wysokie ciśnienie;
  • biegunka;
  • utrata przytomności;
  • problemy z oddawaniem moczu, skąpomocz.

Udar słoneczny – leczenie

Leczenie udaru słonecznego w pierwszej kolejności polega na schładzaniu ciała, stosowaniu chłodnych i wilgotnych okładów (nie za zimnych, aby nie doszło do szoku termicznego). W razie potrzeby można również użyć żeli i maści chłodzących. Schładzanie ciała ma na celu obniżenie wysokiej temperatury, która jest jednym z objawów udaru słonecznego.

Leczenie udaru słonecznego wymaga również nawadniania chorego, najlepiej wodą.

Jeśli dojdzie do poparzenia skóry w wyniku promieniowania słonecznego należy zastosować odpowiednie preparaty na złagodzenie skutków poparzenia oraz regenerację tkanki. Konieczna w tym przypadku może stać się wizyta u lekarza.

Należy pamiętać o tym, że udar słoneczny może stanowić zagrożenie dla życia, dlatego już przy pierwszych objawach warto skonsultować się z lekarzem, bądź jeśli wymaga tego sytuacja, wezwać pogotowie ratunkowe.

Udar słoneczny ile trwa

Czas trwania udaru słonecznego zależy od stopnia przegrzania organizmu i pojawienia się wszelkich objawów związanych z nadmiernym nasłonecznieniem. Z jednej strony udar słoneczny może przejść bardziej łagodnie i jego skutki możemy odczuwać przez jeden wieczór, z drugiej może dojść do poważnych konsekwencji, pojawienia się bardzo wysokiej temperatury, drgawek, wymiotów, poparzeń, czy omdlenia. Udar słoneczny może więc wymagać natychmiastowej specjalistycznej pomocy i skończyć się pobytem w szpitalu. Nawet po ustąpieniu objawów, w późniejszym okresie mogą pojawić się powikłania. W skrajnych przypadkach udar słoneczny może skończyć się śmiercią. Trudno jest więc określić czas trwania udaru, a każdy przypadek może być rozpatrywany indywidualnie. Jedno jest pewne, należy zrobić wszystko aby organizm przed udarem ochronić.

Udar słoneczny – pierwsza pomoc

Co robić kiedy już wiemy, że mamy do czynienia z udarem słonecznym?

W pierwszej kolejności trzeba zabezpieczyć poszkodowaną osobę przed dalszym działaniem promieni słonecznych, przenieść w chłodne i zacienione miejsce. Powinno się rozpiąć lub zdjąć ubranie, spryskać wodą lub obłożyć głowę chorego wilgotnymi i chłodnymi okładami. Wskazane jest wywołanie ruchu powietrza wokół poszkodowanej osoby poprzez np. wachlowanie. Ważne jest nawadnianie organizmu – należy podać choremu płyny, najlepiej wodę.

Nie można gwałtownie zmieniać temperatury, by nie doprowadzić do szoku termicznego – dlatego zaleca się, by nie wkładać chorego do bardzo zimnej wody lub ochładzać go kostkami lodu.

Poszkodowanego należy ułożyć z uniesioną głową i górną połową tułowia (gdy osoba jest przytomna) i cały czas monitorować jego stan.

Jeśli chora osoba traci przytomność, ale oddycha i ma wyczuwalne tętno, należy go ułożyć w pozycji bocznej bezpiecznej, wezwać karetkę i rozpocząć udzielanie pierwszej pomocy. Natomiast przypadku utraty oddechu, braku wyczuwalnego tętna, należy niezwłocznie przejść do resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Jeśli stan poszkodowanej osoby jest stabilny i udało się obniżyć temperaturę jej ciała, należy pozostawić ją w pozycji leżącej i czekać na przyjazd zespołu ratunkowego.

By zniwelować przykre skutki udaru słonecznego, trzeba stosować chłodne kompresy przez kilka kolejnych dni oraz konieczne unikać słońca. Do lekarza należy się zgłosić, gdy objawy nie ustępują lub gdy na skórze pojawią się pękające, ropne pęcherze.

Udar słoneczny – skutki i powikłania

Udar słoneczny może doprowadzić do wielu groźnych powikłań bądź skutków ubocznych. W wyniku udaru słonecznego może dojść do:

  • niewydolności nerek;
  • niewydolności płuc;
  • niedokrwienia i zaburzeń rytmu serca;
  • poparzeń skóry I i II stopnia;
  • drgawek;
  • śpiączki.

Należy pamiętać o tym, że udar słoneczny stanowi zagrożenie życia i jeśli poszkodowany w porę nie otrzyma pomocy i nie zostanie poddany leczeniu, może dojść do śmierci.

Udar słoneczny - zapobieganie

  1. W godzinach największego natężenia słońca (między godziną 11 a 15) przebywać w zacienionych miejscach.
  2. Pić dużo wody, uzupełniając niedobór elektrolitów.
  3. Chronić głowę nakryciem w jasnym kolorze.
  4. Ubierać się przewiewnie, w jasne, odbijające promienie materiały.
  5. Przebywać na słońcu maksymalnie 15-20 minut.
  6. Nosić okulary przeciwsłoneczne.
  7. Chłodzić ciało, spryskując je na przykład wodą termalną.
  8. Unikać napojów gazowanych oraz energetycznych, a także kawy i alkoholu.

Sprawdź: 10 porad, jak chronić oczy przed promieniowaniem UV