Znajdź chorobę

Róża - choroba skóry - przyczyny, objawy, leczenie

Róża to zakaźna choroba skóry, która może wystąpić w każdym wieku, jednak najczęściej dotyka niemowlęta, dzieci poniżej 9. roku życia oraz osoby po 60. roku życia. Poznaj przyczyny, objawy oraz sposoby leczenia róży. W sytuacji, gdy na ciele pojawią się jakiekolwiek dolegliwości skórne, gorączka, a także infekcja dróg oddechowych, należy jak najszybciej udać się do dermatologa, ponieważ choroba rozwija się bardzo szybko i konieczne jest natychmiastowe zastosowanie leczenia.

Spis treści

Róża jest jedną z chorób bakteryjnych skóry i tkanki podskórnej o ostrym przebiegu. Wywołuje ją głównie zakażenie paciorkowcami ß-hemolizującymi grupy A (Streptococcus pyogenes), choć znane są przypadki wystąpienia choroby w wyniku infekcji gronkowcem złocistym (Staphylococcus aureus). Objawy zlokalizowane są zwykle w głębszych warstwach skóry i polegają na pojawieniu się szybko szerzących się, ostrozapalnych, bolesnych, dobrze odgraniczonych zmian, głównie w obrębie skóry twarzy i kończyn dolnych z towarzyszącą podniesioną temperaturą ciała. Schorzenie może mieć przebieg poważny w przypadku rozprzestrzeniania się infekcji w głąb tkanek otaczających.

Róża - przyczyny

Choroba rozwija się zawsze w wyniku wniknięcia bakterii w obręb skóry.

Do głównych przyczyn powstawania róży zalicza się:

  • infekcje paciorkowcami grupy A – mowa zarówno o zakażeniach pochodzących z zewnątrz organizmu, jak i z ognisk wewnątrzustrojowych (np. nieleczone lub leczone niewłaściwie infekcje górnych dróg oddechowych);
  • infekcje gronkowcowe – głównie Staphylococus aureus;
  • zaburzenia krążenia żylnego i limfatycznego – w przebiegu przewlekłej niewydolności żylnej, zakrzepowego zapalenia żył głębokich lub po usunięciu okolicznych węzłów chłonnych (w trakcie leczenia lub profilaktyki chorób nowotworowych); schorzenia te związane są z zaleganiem krwi i chłonki w tkankach, utrudniają ich oczyszczanie, a przez to umożliwiają kolonizację bakteryjną; nieleczone, doprowadzają do powstania owrzodzeń;
  • owrzodzenia kończyn dolnych – np. w przebiegu nieleczonej cukrzycy lub w wyniku zaburzeń krążenia krwi w układzie tętniczym lub żylnym; martwica niewłaściwie odżywionych tkanek stanowi idealne miejsce wniknięcia drobnoustrojów z zewnątrz; z kolei nieleczone zaburzenia krążenia utrudniają terapię, róża ostra może przejść w przewlekłą lub nawracającą;
  • urazy mechaniczne – jak np. interwencje chirurgiczne, ugryzienia owadów, otarcia stanowią wrota infekcji (szczególnie ze współistniejącymi zaburzeniami krążenia w obrębie kończyn – patrz wcześniej);
  • infekcje grzybicze stóp – uszkadzając skórę osłabiają barierę ochronną i ułatwiają wniknięcie bakterii;
  • stany związane z immunosupresją – przeszczepy narządów, stosowanie glikokortykosteroidów i leków immunosupresyjnych, zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS), wrodzone zespoły niedoborów odporności.

Skóra zdrowej osoby składa się z trzech podstawowych warstw:

  • naskórka,
  • skóry właściwej,
  • tkanki podskórnej.

Te z kolei dzielą się na kolejne. Podstawową przyczyną powstawania zmian w róży jest proces zapalny rozwijający się w skórze właściwej i tkance podskórnej. Penetracja w ich obręb czynników infekcyjnych (paciorkowce, gronkowiec złocisty) aktywuje znajdujące się tam komórki układu odpornościowego. Rozpoczyna się wydzielanie substancji (cytokin) stymulujących napływ kolejnych komórek. Dochodzi również do rozkurczu drobnych naczyń krwionośnych zaopatrujących dany obszar (tym samym wzrostu ich przepuszczalności oraz przepływu krwi). Napływające komórki zapalne swobodnie przedostają się przez ściany kapilar, a wzmożona przepuszczalność naczyń skutkuje rozwojem obrzęku.

Róża - objawy choroby

Choroba może zostać rozpoznana w każdym wieku, lecz częściej dotyka niemowlęta, dzieci poniżej 9. roku życia i osoby starsze powyżej 60. roku życia. Zaobserwowano, iż wśród dzieci częściej chorują chłopcy, w grupie osób dorosłych – kobiety.

Oprócz róży typowej, z charakterystycznymi objawami (patrz dalej Przyczyny choroby) i przebiegiem, wyróżniamy jej następujące odmiany:

  • pęcherzowa – powstająca w wyniku obrzęku tkanek pod naskókiem, prowadząc do oddzielenia go od głębszych warstw skóry;
  • martwicza – związana z intensywnym obumieraniem zajętych chorobowo tkanek, z czasem martwica rozprzestrzeniać się może na tkanki otaczające, ta postać jako jedyna goi się z pozostawieniem blizn;
  • krwotoczna – rozwijająca się w wyniku uszkodzenia splotów naczyniowych zlokalizowanych w głębszych warstwach skóry właściwej i w tkance podskórnej, często towarzyszy odmianie pęcherzowej (krwista wydzielina stanowi zawartość pęcherzy);
  • nowotworowa – szczególna odmiana róży rozwijająca się w wyniku szerzenia się przerzutów nowotworowych (np. raka płuc) wzdłuż naczyń układu krążenia, nie towarzyszą jej charakterystyczne objawy ogólne;
  • wędrująca – diagnozowana na podstawie obecności nowych ognisk chorobowych wzdłuż naczyń limfatycznych;
  • nawrotowa – objawy choroby pojawiają się w różnych odstępach czasu zwykle w tym samym miejscu; w trakcie kolejnego epizodu choroby nie jest możliwe całkowite wyleczenie i dochodzi do rozwoju groźnych powikłań róży, głównie przewlekłego obrzęku; postać ta dotyka bardzo często pacjentów ze schorzeniami układu żylnego, np. z zakrzepowym zapaleniem żył głębokich.

Do najbardziej charakterystycznych objawów róży zalicza się:

  • objawy skórne – szybko rozwijające się, dobrze odgraniczone, twarde, napięte, żywoczerwone, ostrozapalne, lśniące (jakby polakierowane) ogniska, początkowo położone w poziomie otaczającej zdrowej skóry, następnie w miarę postępu choroby i powiększania obrzęku unoszą się, zwykle obecny jest silny ból i pieczenie, powierzchnia skóry jest znacznie ocieplona; od głównego ogniska odchodzić mogą drobne wypustki obrazujące szerzenie się choroby wzdłuż naczyń chłonnych; zmiany lokalizują się głównie w obrębie skóry twarzy i kończyn dolnych;
  • objawy ogólne – znacznie podniesiona temperatura ciała (nawet do 40°C), ogólne złe samopoczucie i rozbicie, dreszcze;
  • nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych – podniesione OB, CRP i leukocytoza, ASO (patrz dalej punkt Diagnostyka);
  • objawy schorzeń będących przyczyną rozwoju róży – kaszel, chrypka (np. infekcja górnych dróg oddechowych), ból i obrzęk w obrębie podudzi po długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej (np. przewlekła niewydolność żylna, zakrzepowe zapalenie żył), obrzęk kończyn górnych (np. usunięcie regionalnych węzłów chłonnych w przebiegu raka piersi), ból łydek w trakcie chodzenia, ustępujący po odpoczynku (np. w wyniku miażdżycy tętnic kończyn dolnych), różnej wielkości owrzodzenia kończyn dolnych (niewydolność żylna, miażdżyca tętnic kończyn dolnych, nieleczona cukrzyca), podniesiony poziom glukozy na czczo (cukrzyca), nadciśnienie tętnicze (miażdżyca);
  • objawy nietypowych postaci róży – rozległe zmiany krwotoczne, pęcherze wypełnione krwistą treścią, zmiany martwicze.

Czytaj również: Problemowa skóra

Róża - wizyta u dermatologa

W przypadku stwierdzenia u siebie objawów róży należy jak najszybciej udać się do dermatologa. Choroba w większości przypadków ma przebieg łagodny. Wymagana jest hospitalizacja chorego, której długość zależeć będzie od nasilenia zmian, reakcji na zastosowane leczenie oraz od stanu ogólnego pacjenta.

Podczas wizyty w gabinecie można zadać lekarzowi następujące pytania:

  • Czy możliwe jest przeniesienie zakażenia z jednej osoby na drugą?
  • Jak długo potrwa leczenie?
  • Jakie mogą być skutki uboczne podjętego leczenia?
  • W jaki sposób należy pielęgnować zajęte okolice?
  • Jakimi środkami należy oczyszczać zmianę?


Bibliografia

  • Jabłońska S., Majewski S.,Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową,PZWL,Warszawa, 2008
  • Ashton R., Leppard B.,Diagnostyka różnicowa w dermatologii,PZWL,Warszawa, 2009
  • Rassner G.,Dermatologia. Podręcznik i atlas,Urban&Partner,Wrocław, 1994
  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne, tom II, Przewlekła niewydolność żylna, Zakrzepica żył głębokich ,Medycyna Praktyczna,Kraków, 2005
Pytanie: Czy uważasz, że decyzja o szczepieniu dziecka powinna być dobrowolna?

  tak

  nie

  nie mam zdania