USG – jak to działa?

Starszy niż rok
Czym jest badanie ultrasonograficzne? Na czym polega ta metoda diagnostyczna i do czego może być stosowana? Czy USG jest bezpieczne?
 

USG to metoda diagnostyczna pozwalająca na obejrzenie przekroju badanego narządu. Obraz w ultrasonografii powstaje za pomocą fal ultradźwiękowych. Emitowane są one przez sondę przykładaną do skóry pacjenta, przenikają w głąb ciała, gdzie ulegają odbiciu przez narządy wewnętrzne, a następnie są zbierane przez tę samą sondę i przetwarzane na obraz widoczny na monitorze.

Co bada USG

Za pomocą USG jamy brzusznej można obrazować narządy: wątrobę, trzustkę, śledzionę, nerki, pęcherzyk żółciowy i drogi żółciowe, narządy moczowo-płciowe: pęcherz moczowy, prostatę, macicę, jajniki i jądra, poza tym tarczycę, sutki, węzły chłonne (na szyi, nad- i podobojczykowo, w pachach, pachwinach, wzdłuż aorty i naczyń biodrowych), naczynia (poszerzenie, zwężenie, tętniaki, płytki miażdżycowe), ślinianki, zmiany w tkankach miękkich, stawy itd.

Podczas badania można ocenić kształt i wielkość narządów, ich strukturę oraz echogeniczność, czyli „jasność” badanej struktury na obrazie, która może być podwyższona lub obniżona (np. podwyższona echogeniczność wątroby świadczy o jej stłuszczeniu). Poza oceną narządów USG pozwala uwidocznić, zmierzyć i określić niektóre cechy występujących w ich obrębie zmian (guzów, ropni, zwapnień itd.).

Czytaj także: Jak dobrze przygotować się do badania USG?

Niestety na podstawie samego USG nie można jednoznacznie określić, czy dana zmiana ma charakter złośliwy czy łagodny, choć istnieją oczywiście pewne cechy przemawiające bardziej za jednym lub za drugim. Często konieczne jest wykonanie badań dodatkowych, takich jak tomografia komputerowa czy biopsja zmiany, które pomagają rozstrzygnąć jej charakter. Za pomocą USG można też łatwo wykryć płyn w brzuchu czy klatce piersiowej. Podczas badania dobrze widoczne są też złogi (czy inaczej kamienie), np. w nerkach czy pęcherzyku żółciowym. Poza tym pod kontrolą USG wykonuje się też wszelkiego rodzaju nakłucia (diagnostyczne lub lecznicze) np. upust płynu z brzucha lub klatki piersiowej, nakłuwanie torbieli, pobieranie materiału do badania patomorfologicznego z różnych zmian podczas biopsji itp.

Wskazania do badania USG jamy brzusznej i miednicy mniejszej:

  • Bóle brzucha (ostre i przewlekłe)
  • Uraz jamy brzusznej
  • Powiększenie wątroby i śledziony
  • Wyczuwalny w badaniu palpacyjnym guz w obrębie jamy brzusznej
  • Przewlekłe biegunki i zaparcia
  • Krwawienie z przewodu pokarmowego (krew w kale, czarne stolce)
  • Utrata masy ciała
  • Przewlekła gorączka o nieustalonej przyczynie
  • Żółtaczka
  • Powiększenie węzłów chłonnych
  • Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych
  • Podwyższone OB
  • Wady rozwojowe układu moczowego
  • Kamica nerkowa, kolka nerkowa
  • Zaburzenia w oddawaniu moczu
  • Krwiomocz
  • Inne

Wskazania do badania USG tarczycy:

  • Zaburzenia czynnościowe tarczycy (objawy nadczynności, niedoczynności, nieprawidłowe wyniki poziomu TSH oraz hormonów tarczycy)
  • Powiększenie tarczycy
  • Choroby tarczycy (choroba Hashimoto, choroba Gravesa itd.)
  • Kontrola po operacji usunięcia tarczycy czy  jodoterapii

Wskazania do badania USG piersi

  • Zmiany w piersiach wykryte podczas badania palpacyjnego
  • Diagnostyka zmian wykrytych podczas mammografii

Badanie USG jest metodą bezbolesną, nieinwazyjną i całkowicie bezpieczną (nawet u kobiet w ciąży). Można je wielokrotnie powtarzać, bez ryzyka dla pacjenta. Praktycznie nie ma przeciwwskazań do jego wykonania.

W tekście wykorzystaliśmy grafikę przedstawiającą pracę serca widoczną na USG. By Kjetil Lenes (Own work) [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

Zobacz: Jak przygotować się do USG?

Czytaj też: USG jamy brzusznej - przygotowanie, wskazania i przebieg badania

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA