Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?

Badanie ALT w prosty i szybki sposób pozwala zdiagnozować uszkodzenia wątroby. Polega na zwykłym pobraniu krwi i oznaczeniu poziomu aminotransferazy alaninowej. Nie ma powodów do niepokoju, jeśli poziom ALT jest w normie i wynosi 5-40 U/I. Rozszerzonych badań wymaga jednak każdy podwyższony poziom tego enzymu w surowicy krwi.
Próba krwi do badania poziomu ALT
Źródło: 123RF

Spis treści

Badanie ALT, czyli enzymu zwanego aminotransferazą alaninową, jest jednym z podstawowych sposobów diagnozowania uszkodzeń wątroby. ALT jest enzymem najczęściej występującym w wątrobie, ale znajdziemy go także w mięśniach szkieletowych, w mięśniu sercowym i nerkach. U zdrowej osoby, której wątroba pracuje w odpowiedni sposób jego poziom powinien być nieznaczny. Zaburzenia funkcji tego organu powodują jednak, że aminotransferaza alaninowa jest uwalnia się do krwi w nadmiernej ilości, co jest widoczne w badaniu krwi (tzw. próby wątrobowe ALT).

Kiedy wykonać badanie ALT?

Badanie ALT wykonuje się w trakcie badań przesiewowych lub wtedy, kiedy pacjent zgłosi lekarzowi niepokojące objawy, które mogą sugerować uszkodzenie wątroby.

Regularnie tego typu badanie powinny wykonywać:

  • osoby z podejrzeniem wirusowego zapalenia wątroby
  • pacjenci zażywający na stałe leki (zwłaszcza tabletki antykoncepcyjne, statyny, leki przeciwnowotworowe)
  • cukrzycy
  • osoby otyłe
  • osoby nadużywające alkoholu

Wskazaniem do badania ALT jest każde zażółcenie skóry i błon śluzowych, które może świadczyć o upośledzeniu metabolizmu bilirubiny.  Warto poprosić lekarza o skierowanie na badanie, jeśli czujemy się stale osłabieni, pojawił się problem z apetytem, nudności i wzdęcia, bóle brzucha po prawej stronie i skurcze mięśni. Niepokojące jest również krwawienie z dziąseł i nosa. Panowie powinni zrobić badanie ALT, jeśli zauważyli u siebie zanik owłosienie pod pachami i w okolicy łona, a dodatkowo wystąpiła utrata libido, impotencja oraz ginekomastia. Dla pań wskazaniem do badania ALT są zaburzenia miesiączkowania lub całkowita utrata miesiączki, a także bezpłodność. Lekarz zleci badania także wtedy, gdy pacjent ma ciemny mocz, odbarwiony stolec lub świąd skóry.

Norma ALT

Nie ma powodów do niepokoju, jeśli poziom aminotransferazy alaninowej w surowicy krwi wynosi 5-40 U/I. To jest dopuszczalna norma ALT. Podwyższone ALT może świadczyć o tym, że zablokowane zostało prawidłowe wydzielanie lub przepływanie żółci produkowanej przez wątrobę.

Podwyższone ALT we krwi może wskazywać na:

  • kamicę przewodu żółciowego (od 200 do 400 U/l)
  • marskość wątroby (od 200 do 400 U/l)
  • nowotwory wątroby (od 200 do 400 U/l)
  • torbiel wątroby (od 200 do 400 U/l)
  • ostre wirusowe zapalenie wątroby (od 400 do 4000 U/l)
  • sepsę
  • mononukleozę zakaźną
  • zapalenie trzustki
  • uszkodzenie wątroby, np. grzybami lub chemikaliami (od 400 do 4000 U/l)
  • niewydolność krążenia (od 400 do 4000 U/l)
  • martwicę mięśnia sercowego, np. po zawałach i zabiegach kardiochirurgicznych
  • uszkodzenia mięśni szkieletowych

Wysokie ALT może wyjść także wtedy, gdy pacjent przyjmuje leki psychotropowe, leki obniżające cholesterol, po intensywnym treningu sportowym. ALT podwyższone bywa u kobiet ciężarnych i u noworodków (u dzieci może się wahać od 40 do 200 U/l.). 

Czytaj też: Marskość wątroby – przyczyny, objawy i leczenie

Reklama

Jak się przygotować do badania ALT?

By móc wykonać badanie ALT niezbędna jest próbka krwi żylnej pacjenta. W tym celu należy się udać do laboratorium na czczo, przede wszystkim w godzinach porannych.

Powinno się nie spożywać alkoholu, co najmniej 24 godziny przed pobraniem krwi. Ważne jest, by poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Wynik ALT może pokazać z jakim schorzeniem wątroby pacjent ma do czynienia. Zawsze jednak należy skonsultować go ze specjalistą, gdyż niekiedy podwyższony ALT nie musi sugerować żadnej choroby, a jedynie pojawić się na skutek zbyt intensywnego wysiłku fizycznego.

ALT i AST – próby wątrobowe

Badanie ALT często zleca się równocześnie z oznaczeniem aminotransferazy asparginianowej. ALT i AST to tzw. próby wątrobowe. Dla pełnego obrazu oprócz ALT i AST wykonuje się także badanie poziomu bilirubiny, fosfatazy alkalicznej i dehydrogenazy mleczanowej.

Badanie ALT i AST wykonuje się wspólnie, bo bardzo istotny jest stosunek aktywności AST do ALT, który określany jest mianem wskaźnika Ritisa. Przy chorobach wątroby zazwyczaj aktywność ALT jest wyższa niż AST, a stosunek AST do ALT jest niski. Gdy wynosi mniej niż jeden pacjent może mieć przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby, stłuszczenie wątroby, hemochromatozę, autoimmunologiczne zapalenia wątroby, rzadziej chorobę Wilsona, celiakię.

Wskaźnik AST/ALT jest zazwyczaj wysoki, gdy mamy do czynienia z alkoholowym zapaleniem wątroby, ostrym zapaleniem lub uszkodzeniem wątroby spowodowanym zamknięciem odpływu żółci, marskością wątroby.

  • ​Dokładne badanie poziomu żelaza. Sprawdź, co to jest: Ferrytyna

Czytaj też:

Bibliografia

  • ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries, Kwo PY, Cohen SM, Lim JK. Am J Gastroenterol 2017 Jan; 112(1): 18-35
  • Ostra niewydolność wątroby, Andrzej Habior, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVII, nr 1, 2014

Oceń artykuł

(liczba ocen 87)

16682
Pytanie: Co stosujesz na podrażnienia i otarcia w jamie ustnej?

  Żel stomatologiczny

  Płukanki ziołowe

  Preparaty w sprayu

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!