Porady

GGTP - badanie krwi stosowane w diagnostyce chorób wątroby

2017-04-14

GGTP jest badaniem krwi stosowanym w diagnostyce chorób wątroby i dróg żółciowych. Osobom, które nadużywają alkoholu, nie stronią do tłustej diety, a do tego regularnie przyjmują niektóre leki, badanie to może pomóc wykryć w odpowiednim czasie choroby wątroby.

Enzym GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) występuje w komórkach przewodów, w których dochodzi do transportu substancji, dlatego najbardziej jest aktywny w jelitach i nerkach człowieka. Występuje także w wielu płynach ustrojowych, takich jak ślina oraz w nabłonku dróg żółciowych, wątrobie, trzustce, mózgu, szpiku kostnym.

W badaniu surowicy krwi wynik GGTP pokazuje jednak tylko stężenie tego enzymu w wątrobie, pozwalając na diagnostykę chorób wątroby, w tym zastoju żółci, alkoholowej choroby wątroby, a także wielu nowotworów wątroby.

GGTP badanie wymagania

Badanie wykonuje się pobierając próbkę krwi z żyły. Jedynym wskazaniem jest to, żeby pacjent był na czczo, ostatni posiłek powinien zjeść 8-12 godzin przed badaniem. Oznaczenie aktywności GGTP należy do najczulszych testów wątrobowych. Wyniki powinny być gotowe następnego dnia po badaniu.

Lekarzowi interpretującemu wyniki badania pacjent musi powiedzieć o wszystkich zażywanych na stałe lekach, bo wiele z nich może zafałszować wyniki. Na zwiększenie aktywności enzymu GGTP mogą wpłynąć barbiturany, fenytoina i antykoagulanty. Tymczasem na obniżenie jego aktywności mają wpływ hormonalne tabletki antykoncepcyjne, fibraty i statyny.  Wyniki zaburza także palenie papierosów.  

GGTP badanie wskazania

Lekarz zleci wykonanie badania poziomu enzymu GGTP, gdy podejrzewa u pacjenta chorobę lub uszkodzenie wątroby, chorobę alkoholowa, stłuszczenie wątroby oraz gdy poziom fosfatazy alkalicznej jest podwyższony.

GGTP badanie norma

Prawidłowa wartość enzymu GGTP nie jest ściśle określona i jest ustalana indywidualnie dla danego laboratorium wykonującego badanie. Przeciętnie uznaje się, że prawidłowa norma dla kobiet wynosi poniżej 35 IU/l, a dla mężczyzn poniżej 40 IU/l. Każde odstępstwo od normy powinno być skonsultowane z lekarzem, ponieważ bardzo często wynik GGTP jest podwyższony, chociaż nie zawsze musi oznaczać  groźne choroby. U pewnej części pacjentów (ok. 10 procent) nie są nawet znane czynniki podwyższające poziom tego enzymu.

Podwyższone GGTP co oznacza?

Podwyższonego poziomu enzymu GGTP nie można jednak lekceważyć, ponieważ za takimi wynikami mogą kryć się groźne choroby, m.in. takie jak:

  • cholestaza
  • choroba alkoholowa
  • nowotwory wątroby
  • wirusowe zapalenie wątroby
  • uszkodzenie wątroby lekami (leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna, metotreksat, furosemid)
  • zapalenie trzustki
  • rak trzustki
  • zapalenie dróg żółciowych
  • kamica pęcherzyka żółciowego
  • stłuszczenie wątroby
  • zapalenie płuc i opłucnej
  • zapalenie jelit
  • zawał serca

Próby wątrobowe GGTP, ALT, AST, ALP

GGTP nie jest swoistym markerem do różnicowania uszkodzeń wątroby, co oznacza, że dla lepszej interpretacji wyników i diagnozowania pacjent zleca mu się także inne badania, m.in. poziomu aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej oraz fosfatazy alkalicznej.

Dla przykładu, jeśli stosunek GGTP do ALT wynosi mniej niż 1 oznacza to, że pacjent ma niedrożność dróg żółciowych, jeśli stosunek ten utrzymuje się w granicach 0,1-0,2, to oznaka ostrego wirusowego zapalenia wątroby. Gdy stosunek GGTP do AST jest większy niż 6, to świadczy o alkoholowym uszkodzeniu wątroby. 

Czytaj też: