Czerwone dłonie - od wewnątrz i na zewnątrz. Jak leczyć?

Czerwone dłonie to objaw wielu groźnych schorzeń, nie tylko skóry, ale też między innymi wątroby oraz układu krążenia. Zobacz, o czym świadczą czerwone ręce – od wewnętrznej i zewnętrznej strony. Na co zwracać uwagę – u dziecka i dorosłego. Jak leczyć?
Mężczyzna z czerwonymi dłońmi
źródło:123RF

Spis treści

Przyczyny czerwonych dłoni

Czerwone dłonie, w zależności od lokalizacji zmian skórnych, a także ich natężenia oraz objawów współwystępujących, mogą być symptomem miejscowych podrażnień, ale też licznych chorób i zaburzeń. 

Wymienić w tym kontekście można takie problemy zdrowotne, jak:

  •  łuszczyca (zwykła dłoni i stóp, krostkowa dłoni i podeszw, krostkowe zapalenie skóry palców);
  • egzema – stan zapalny skóry o różnej etiopatogenezie;
  • alergia (zwłaszcza kontaktowa, np. uczulenie na nikiel);
  • rumień dłoniowy – objaw występujący m.in. w przypadku schorzeń wątroby;
  • objaw Raynauda – skurcz tętnic pod wpływem czynników takich, jak niska temperatura czy stres;
  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • atopowe zapalenie stawów;
  •  twardzina układowa;
  • choroba Fabry’ego – bardzo rzadkie schorzenie genetyczne;
  • podrażnienia chemiczne (np. za sprawą detergentów, kosmetyków, środków na bazie alkoholu);
  • wysuszenie skóry na skutek uszkodzeń lub nieprawidłowej budowy płaszcza hydro-lipidowego;
  • oparzenie, odmrożenie;
  • uraz mechaniczny, stłuczenie.

Jak wobec tego prawidłowo rozpoznać przyczynę wystąpienia przebarwień? Na co zwrócić uwagę? 

Czerwone dłonie u dziecka

Czerwone dłonie u dziecka także mogą być efektem opisanych wyżej schorzeń, warto jednak zwrócić uwagę na typowe problemy wieku dziecięcego. Zwłaszcza u niemowląt zarumienienie dłoni często związane jest z niedojrzałością bariery ochronnej, w tym niedostatecznym wykształceniem płaszcza hydro-lipidowego odpowiedzialnego za utrzymanie nawilżenia oraz wyjątkową cienkością skóry. Wszystko to sprawia, iż maluchy są wyjątkowo podatne na działanie czynników zewnętrznych. 

Podrażnienia skóry rąk mogą być efektem:

  • działania promieni słonecznych, wiatru, zimna,
  • użycia niewłaściwych kosmetyków do kąpieli i pielęgnacji,
  • niewystarczającego opłukania ciała po kąpieli.

W wieku dziecięcym ujawniają się też wszelkie możliwe alergie. Wysypką, pokrzywką, rumieniem, skutkować może uczulenie na białko mleka, pyłki drzew, bytujące w kurzu roztocza i tysiące innych czynników. Szczególnie silne bywają alergie kontaktowe – przykładowo, uczulenie na nikiel powodować może nie tylko silne zaczerwienie i dojmujący świąd, ale też powstawanie twardej, boleśnie pękającej skorupy. 

Reklama

Czerwone dłonie od wewnątrz

Czerwone dłonie od wewnątrz, zwłaszcza u osób dorosłych, często stanowią zewnętrzną, namacalną manifestację problemów z wątrobą, takich jak marskość oraz stłuszczenie. Jest to tzw. rumień dłoniowy. Objaw ten najczęściej obejmuje kłąb i kłębik, a więc znajdujące się płytko pod skórą mięśnie odpowiadające za ruchomość kciuka i małego palca.  Zaczerwienione mogą być też opuszki. 

Zaburzenie to powodowane jest takimi czynnikami, jak:

  • wzrost stężenia estrogenów w organizmie;
  • poszerzenie naczyń włosowatych;
  • zespół hiperkinetyczny - wzrost ilości krwi pompowanej przez serce do poszerzonych naczyń.

Należy jednak pamiętać, że rumień dłoniowy może występować także w przebiegu innych chorób, między inni reumatoidalnego zapalenia stawów, łuszczycy czy wyprysku kontaktowego. Co więcej, symptom ten u niektórych pacjentów pojawia się bez jakiejkolwiek wyraźnej przyczyny. 

Czerwone dłonie od zewnątrz

Czerwone dłonie od zewnątrz mogą występować w związku ze schorzeniami wątroby. W tym przypadku mówimy o tak zwanych pajączkach tętniczych (inna nazwa – teleangiektazje). 

Są to uwypuklenia naczyń krwionośnych, wyraźnie przebijające przez skórę. Ich podłoże u pacjentów cierpiących na marskość wątroby jest takie samo, jak w przypadku rumienia – nadmiar estrogenów oraz zmiany naczyniowe. 

Tego typu pajączki występują także w przypadku innych schorzeń. Jednym z tego przykładów są klasyczne kardiologiczne problemy z krążeniem, powodujące zastój krwi w kończynach. 

Czerwone dłonie od zimna

Często dłonie są czerwone od zimna. Zazwyczaj jest to klasyczny efekt przemarznięcia lub nawet odmrożenia. Możliwe jednak jest wystąpienie mechanizmu bardziej złożonego, w wyniku którego ręce najpierw bledną, przybierając kolor porcelanowy, później sinieją, a na koniec czerwienieją. Jest to tzw. objaw Raynauda, którego istotą jest skurcz tętnic pod wpływem określonych bodźców – najczęściej są nimi niska temperatura lub pobudzenie emocjonalne. 

Dokładna etiologia tego zaburzenia nie jest znana, zauważono jednak, że iż czynnikami zwiększającymi ryzyko jego wystąpienia są:

  • twardzina układowa - rzadka choroba powodowana nadmierną kumulacją kolagenu, w rezultacie czego dochodzi do twardnienia dłoni i zmiany ich barwy;
  • toczeń układowy– choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której układ odpornościowy atakuje komórki własnego organizmu, powodując wystąpienie reakcji zapalnych, także skórnych.

Suche i czerwone dłonie

O czym świadczą suche i czerwone dłonie?Dodatkowona ich powierzchni, oprócz ogólnego rumienia, można dostrzec karminowe grudki bruzdy i krosty, przykryte białymi lub srebrnymi łuskami.  Są to typowe objawy łuszczycy– niezwykle groźnej i przewlekłej choroby zapalnej. W patomechanizmie powstawania zmian łuszczycowych wyróżnia się dwa podstawowe procesy:

  •  stan zapalny spowodowanynadmierną aktywności cytokin takich jak TNF-alfa;
  • nadmierna proliferacja i przyspieszone rogowacenie komórek naskórka (skrócenie cyklu z 28 do około 4 dni).

W rozwoju różnych postaci łuszczycy rąk, kluczowe znaczenie mają predyspozycje genetyczne, a także czynniki środowiskowe, w tym infekcje, farmakoterapia, zanieczyszczenie powietrza.

Jak leczyć czerwone dłonie?

Jak leczyć czerwone dłonie? Odpowiedź na tak postawione pytanie jest złożona. W wielu przypadkach terapia obejmować powinna przede wszystkim leczenie schorzeń pierwotnych, takich jak marskość wątroby, łuszczyca, RZS – paleta stosowanych środków siłą rzeczy jest bardzo szeroka. Przykładowo, w przypadku schorzeń wątroby konieczny może być nawet przeszczep. 

Z kolei łuszczycę leczy się stosując bardzo silne pochodne witamin A i D, a także metotreksat, cyklosporynę czy ditranol oraz naświetlanie PUVA. Jeśli chodzi o różnego rodzaju alergię, stosowane są leki przeciwhistaminowe oraz glikokortykosteroidy mające na celu redukcję nasilenia reakcji zapalnych i złagodzenie objawów, są to jednak działania typowo objawowe – nie istnieje skuteczna metoda leczenia przyczynowego. Z tego powodu chorym zaleca się głównie profilaktykę, a więc unikanie kontaktu z alergenami. 

Dodatkowo, w każdym z przypadków warto doraźnie dbać o skórę rąk, stosując delikatne, naturalne, hipoalergiczne kosmetyki bez zawartości detergentów, parabenów oraz alkoholu. Należy unikać kontaktu z silnymi środkami czyszczącymi (do zmywania naczyń, mycia podłóg). Skórę trzeba regularnie nawilżać, stosując kremy do rąk z zawartością alantoiny czy mocznika. Ważne też, by nie narażać dłoni na działanie zimna, wiatru i słońca – zimą bezwzględnie zalecane są rękawiczki, latem ochrona z pomocą kremów z filtrem UV.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Tomasz Mach, Źródło: Puls Medycyny, Skóra informuje o zaburzeniach pracy wątroby, Puls Medycyny, 08 02 2019
  • Arkadiusz Orzeł, Czesław Marcisz, Układ krążenia w marskości wątroby - aspekty patofizjologiczne, Kardiologia po Dyplomie, Tom 10 Nr 9, wrzesień 2011
  • Mariusz Puszczewicz, Objaw Raynauda — problem interdyscyplinarny, Forum Medycyny Rodzinnej 2008, tom 2, nr 2
  • Krystyna Romańska-Gocka, Farmakoterapia łuszczycy, Farm Pol, 2009, 65(9)

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->