NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Czym jest wątroba i gdzie się znajduje? Sprawdź, jakie funkcje pełni w organizmie?

Wątroba to małe, przenośne laboratorium, które przeprowadza skomplikowane, czasem nie do końca jeszcze poznane procesy związane z metabolizmem, odtruwaniem i produkcją licznych substancji niezbędnych do życia. Narząd opiewany był już w starożytnych mitach – ze względu na swoje zdolności regeneracyjne miał przynieść nieskończone męki Prometeuszowi przybitemu przez Zeusa do skał Kaukazu. Poznaj budowę i funkcje ludzkiej wątroby.
Narząd wątroby
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Wątroba pełni liczne i bardzo ważne funkcje w naszym organizmie. Narząd ten znajduje się w górnej części jamy brzusznej, po prawej stronie gdzie chroniona jest przez klatkę z żeber
  • Wątroba podzielona jest na cztery płaty i osiem segmentów. Jej masa wynosi od 1300-1500 g u kobiety do 1500-1700 g u mężczyzny.
  • Wątroba uczestniczy w metabolizmie praktycznie wszystkich substancji wchłanianych przez układ pokarmowy. Skutkiem jej niewydolności są obrzęki czy krwotoki, zaś na dłuższą metę może doprowadzić do śmierci pacjenta.
SPRAWDŹ TEŻ: Poznaj domowe sposoby na oczyszczanie wątroby
Spis treści

Wątroba to nieparzysty narząd, który pełni niezliczone funkcje w naszym organizmie. Do tej pory, mimo bardzo nowoczesnych metod leczniczych i postępu w niemal każdej z dziedzin medycyny, wciąż nie potrafimy zastąpić wątroby żadnym aparatem, a niewydolność tego organu w krótszym lub dłuższym czasie prowadzi do śmierci.

Przyjrzyjmy się więc bliżej budowie tego organu, jego funkcjonowaniu oraz schorzeniom z nim związanym.

Gdzie jest wątroba?

Wątroba położona jest w górnej, prawej części jamy brzusznej, w tzw. okolicy podżebrowej prawej nadbrzusza i dość szczelnie pokryta jest „klatką” kostną w postaci żeber. Jej masa waha się od 1300-1500 g u kobiety do 1500-1700 g u mężczyzny.

Największy wymiar wątroby w badaniu USG nie powinien przekraczać 140-150 mm (tzw. wymiar kranialno-ogonowy), natomiast wymiar przednio-tylny w przekroju poprzecznym powinien wynosić poniżej 120 mm.

Budowa wątroby

Anatomicznie, podzielona jest na cztery płaty wątroby: prawy (największy), lewy, czworoboczny oraz ogoniasty. Występuje także podział czynnościowy na osiem segmentów (wynikający głównie z podziału naczyń doprowadzających krew). Miejscem szczególnym wątroby jest tzw. wnęka wątroby.

Do wnęki uchodzą żyła wrotna, tętnica wątrobowa właściwa, splot nerwowy, a opuszczają ją przewód wątrobowy wspólny oraz naczynia chłonne.

Główną masę wątroby stanowią komórki wątroby, czyli tzw. hepatocyty układające się w beleczki. Sieć beleczek ułożona w charakterystyczny sposób tworzy podstawową strukturę morfologiczną, jaką jest zrazik wątrobowy.

Funkcje wątroby

Wątroba pełni funkcję podręcznego laboratorium naszego organizmu. Bierze udział w metabolizmie niemal wszystkich substancji, jakie są wchłaniane w układzie pokarmowym.

Jest ona miejscem, gdzie magazynowany jest glikogen, wielocukier będący jednym z głównych materiałów zapasu energetycznego dla naszego organizmu.

W procesie glikogenolizy (czyli rozkładu glikogenu), który również odbywa się w wątrobie, uwalniana jest energia niezbędna do produkcji substancji niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju i wykorzystywana do rozkładu substancji szkodliwych.

Niewydolność wątroby

Bardzo szybko podczas niewydolności wątroby dowiadujemy się, jak niesamowicie ważną funkcję pełni ona w produkcji różnego rodzaju białek, w tym zdecydowanej większości białek osocza.

Występujące podczas niewydolności wątroby obrzęki, zaburzenia krzepnięcia krwi, krwotoki są właśnie efektem upośledzonej funkcji produkcyjnej białek osocza, takich jak:

  • albumina,
  • protrombina,
  • fibrynogen,
  • czynniki krzepnięcia.

W wątrobie produkowane są aminokwasy (budujące następnie białka), tu także zachodzi proces ich rozkładu, tzw. dezaminacja, w której wytwarzany jest szkodliwy amoniak (kolejno przekształcany do mocznika i wydalany z organizmu).

Metabolizm tłuszczów wątroby

Bardzo ważna funkcja wątroby to metabolizm tłuszczów. W organie są one produkowane z białek oraz węglowodanów i  odpowiednio przekształcane w formy „użyteczne” dla organizmu (m.in. lipoproteiny, fosfolipidy).

W wątrobie odbywa się także proces produkcji cholesterolu, który w większości jest wykorzystywany w produkcji kwasów żółciowych.

Wątrobę można uznać także za swego rodzaju spichlerz naszego organizmu. Magazynowane są w niej m.in.: wspomniany wcześniej glikogen, żelazo wykorzystywane w produkcji krwi, witaminy A, D i B12.

Wątroba a detoksykacja organizmu

Narząd ten bierze również udział w procesach detoksykacji organizmu. Zarówno produkowane endogennie (czyli przez nasz organizm) substancje toksyczne, jak i te zaczerpnięte z zewnątrz są przekształcane w związki nieszkodliwe (np. poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym) i usuwane z organizmu.

W skomplikowanych, wieloetapowych reakcjach w wątrobie metabolizowany jest również hem (powstały w wyniku rozpadu erytrocytów). Końcowym etapem tych reakcji w wątrobie są związki bilirubiny, której wartości często są badane podczas podejrzenia dysfunkcji tego narządu.

Żółć wątrobowa

Jak wiadomo, w wątrobie produkowana jest także żółć mająca kluczowe znaczenie w metabolizmie tłuszczów. Znajdują się tu również tzw. komórki Borowicza-Kupffera, które pełnią bardzo ważną funkcję immunologiczną.

Są one zaliczane do tzw. komórek fagocytowych (czyli żernych) i biorą udział w unieszkodliwianiu substancji mogących zaszkodzić organizmowi (komórek nowotworowych, białek, które są efektem zmian chorobowych, wirusów, bakterii, grzybów itd.).

Czytaj również

Bibliografia

  • A. Bochene, M. Reicher, Anatomia człowieka, Tom II, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.
  • A. Michajlik, W. Ramotowski, Anatomia i fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021.
  • T. Liem, T. K. Dobler, M. Puylaert, Przewodnik po osteopatii wisceralnej. Tom 1, MedPharm, Polska 2017.
  • E. I. Sklianskaja, Wątroba. Skuteczne oczyszczanie i leczenie, Oficyna Wydawnicza ABA 2020.
  • W. Sawicki, Histologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Aminotransferaza alaninowa ALAT - cel, norma i wynik badania
Proba krwi do badania poziomu ALAT
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Próba krwi do badania poziomu ALT
Przeczytaj artykuł
Badanie AST - co oznacza podwyższone i wysokie AST?
Próbka krwi do badania poziomu AST
Podobne artykuły
Aminotransferaza alaninowa ALAT - cel, norma i wynik badania
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie AST - co oznacza podwyższone i wysokie AST?
GGTP - badanie, normy, znaczenie wyniku wysokiego i niskiego
Plamy wątrobowe - jak wyglądają i jak się ich pozbyć?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Jak wyciągnąć drzazgę? Spod paznokcia, skóry i z palca
Analiza składu ciała - waga i normy. Na czym polega BIA?
Zapaść serca - objawy i przyczyny. Jak wygląda leczenie?
Spanie nago - czy jest zdrowe? W pojedynkę i z partnerem

Reklama