NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Bilirubina w moczu - co oznacza? Wskazania do wykonania badań i ich interpretacja

Bilirubina w moczu zdrowej osoby nie występuje. U chorego może być sygnałem żółtaczki lub innych chorób wątroby, trzustki oraz dróg żółciowych. Obecność bilirubiny w moczu zawsze wymaga rozszerzonej diagnostyki i interpretacji badania przez lekarza.
Badanie poziomu bilirubiny w moczu
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Bilirubina powstaje w wyniku rozpadu składnika hemoglobiny. Jej poziom można sprawdzić, pobierając do badania próbkę krwi lub próbkę moczu.
  • Bilirubina to ważny wskaźnik, który zostaje wykorzystywany w rozpoznawaniu wielu chorób wątroby, dróg żółciowych oraz trzustki.
  • Sygnałem do zbadania poziomu bilirubiny jest ciemniejsza barwa moczu, żółty odcień skóry i spojówek, bóle brzucha, ciągłe zmęczenie i utrata wagi ciała.
  • Obecność bilirubiny w moczu kobiet w ciąży może oznaczać cholestazę ciężarnych. Zazwyczaj choroba ta ma łagodny przebieg, ale w skrajnych sytuacjach może zagrażać życiu dziecka i wywołać przedwczesny poród.
SPRAWDŹ TEŻ: Skąd się bierze krew w moczu? Przyczyny krwiomoczu
Spis treści

Co to jest bilirubina?

Bilirubina jest pomarańczowoczerwonym barwnikiem żółciowym, który powstaje w wyniku rozpadu składnika hemoglobiny zwanego hemem. Możemy sprawdzić jej poziom pobierając do badania próbkę krwi lub próbkę moczu.

To ważny wskaźnik w diagnostyce laboratoryjnej, bo jest wykorzystywany w rozpoznawaniu wielu chorób wątroby i dróg żółciowych. Bilirubina dzieli się na:

  • bilirubinę niesprzężoną, czyli taką, która nie dotarła jeszcze wraz z krwią do wątroby. Ten rodzaj nie dostaje się do moczu

  • bilirubinę sprzężoną inaczej związaną, która dociera do żółci, pod wpływem działania enzymów w jelicie zmienia się w urobilinogen i sterkobiliny. W moczu jest wykrywana tylko w stanach chorobowych

  • bilirubinę całkowitą (sprzężoną i niesprzężoną)

Kiedy sprawdzić poziom bilirubiny?

Pacjent powinien jak najszybciej zbadać poziom bilirubiny w moczu, jeśli zaobserwuje u siebie kilka niepokojących objawów. Czujność powinna wzbudzić:

  • ciemniejsza niż zwykle barwa moczu (bursztynowa)
  • żółty odcień skóry i spojówek
  • bóle brzucha
  • ciągłe zmęczenie
  • utrata wagi ciała

Badanie moczu powinno się wykonać także u alkoholików i osób, które podejrzewają u siebie zatrucie lekami.

Do badania bilirubiny potrzebna jest poranna próbka moczu. Nie można jej jednak zbyt długo przechowywać, bo bilirubina utlenia się pod wpływem świata i wynik może być zafałszowany.

Normy bilirubiny w moczu

Generalnie bilirubina nie powinna pojawiać się w moczu zdrowego człowieka. Przyjęto jednak bezpieczne normy, które dla bilirubiny całkowitej w moczu wynoszą poniżej 1,1 mg/dl.

Normy bilirubiny w moczu wyglądają zatem następująco:

Bilirubina całkowita – 0,2-1,1 mg/dl      

Bilirubina związana (bezpośrednia) – 0,1-0,3 mg/dl.                                                   

Bilirubina niezwiązana (pośrednia) – 0,2-0,7 mg/dl.

Gdy normy te zostaną przekroczone trzeba wykonać dodatkowe badanie poziomu bilirubiny we krwi. Zbyt niskie stężenie bilirubiny nie ma żadnego znaczenia klinicznego.

Twój lekarz online
Konsultacja
Umów konsultację ze specjalistą
Sprawdź
79,99 zł zł
E-recepta
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł
E-zwolnienie
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł

Przyczyny występowania bilirubiny w moczu

Zbyt wysoki poziom bilirubiny w moczu świadczy o poważnych chorobach wątroby, dróg żółciowych i trzustki. U pacjentów takich najczęściej diagnozuje się:

Na podwyższenie stężenia bilirubiny wpływ mogą mieć także ekstremalne ćwiczenia fizyczne, np. udział w maratonie.

Bilirubina w moczu w ciąży

U ciężarnych kobiet obecność bilirubiny w moczu może oznaczać cholestazę ciężarnych, która jest chorobą wątroby i dróg żółciowych.

Choć cholestaza występuje stosunkowo rzadko (u jednej, dwóch pań na 100 ciężarnych Polek) i zazwyczaj ma łagodny przebieg, to w skrajnych sytuacjach może zagrozić życiu dziecka i wywołać przedwczesny poród.

Choroba najczęściej pojawia się po 30. tygodniu ciąży i polega na zaburzeniu w wydzielaniu żółci. Pierwszym charakterystycznym objawem jest uciążliwy świąd rąk i nóg, z czasem u niektórych ciężarnych rozwija się także żółtaczka.

Bilirubina w moczu u dzieci

Oznaczanie stężenia bilirubiny jest standardowym badaniem u noworodków, w związku z tym, że u większości dzieci od 2-3. dnia po urodzeniu gwałtownie wzrasta stężenie tego żółtego barwnika.

Badanie wykonuje się jednak na próbce krwi a nie moczu, jak to się dzieje w przypadku starszych dzieci, u których podejrzewa się uszkodzenie komórek wątroby.

Bilirubina w moczu u noworodków:                                                                                                                                                            

  • noworodki w 1. dniu życia – do 4 mg/dl,                                                                                                                                                                                       
  • noworodki w 3. dniu życia – 10 mg/dl,                                                                                                                                                   
  • noworodki w 1. miesiącu życia – 1 mg/dl.                                                                                 

Podwyższony poziom bilirubiny obserwowany u  noworodków (i kobiet w ciąży) to naturalny stan, który wiąże się ze zmianami hormonalnymi. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Management of hyperbilirubinemia in the newborn infant 35 or more weeks of gestation. Pediatrics 2004; 114:297– 316
  • Węgrowicz-Rebandel I, Rebandel H. Atlas osadu moczu. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006
  • Wardyn KA, Życińska K (red.). Zakażenia układu moczowego. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2006
  • Marciniak B, Pietras G, Rabaniuk D, [i wsp.]. Leczenie cholestazy ciężarnych i wyniki położnicze. Ginekol Pol. 2003, 74, supl. 2, 152
  • Hartleb M, Simon K, Lipiński M, i wsp. Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Lek POZ 2017; 4: 1–24
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Artykuł napisany przez
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Od początku związana z dziennikarstwem medycznym. Autorka licznych wywiadów, artykułów oraz reportaży poświęconych zdrowiu i medycynie. Wyróżniona w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2015 przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. W latach 2009-2010 związana z Gazetą Wyborczą, od 2010 do 2015 roku odpowiadała za dział zdrowie w serwisach i dzienniku „Polska The Times. Dziennik Łódzki”. Od 2016 roku związana z Medme.pl, jako redaktor naczelna portalu i wiceprezes spółki Pharma Partner.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama