Najzdrowsze miejsce w internecie

Bilirubina w moczu - co oznacza? Wskazania do wykonania badań i ich interpretacja

Bilirubina nie występuje w moczu zdrowej osoby. U chorego może być sygnałem żółtaczki lub innych chorób wątroby, trzustki oraz dróg żółciowych. Obecność bilirubiny w moczu zawsze wymaga rozszerzonej diagnostyki i interpretacji badania przez lekarza.
Badanie poziomu bilirubiny w moczu
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Bilirubina powstaje w wyniku rozpadu składnika hemoglobiny. Jej poziom można sprawdzić, pobierając do badania próbkę krwi lub próbkę moczu.
  • Bilirubina to ważny wskaźnik, który zostaje wykorzystywany w rozpoznawaniu wielu chorób wątroby, dróg żółciowych oraz trzustki.
  • Sygnałem do zbadania poziomu bilirubiny jest ciemniejsza barwa moczu, żółty odcień skóry i spojówek, bóle brzucha, ciągłe zmęczenie i utrata wagi ciała.
  • Obecność bilirubiny w moczu kobiet w ciąży może oznaczać cholestazę ciężarnych. Zazwyczaj choroba ta ma łagodny przebieg, ale w skrajnych sytuacjach może zagrażać życiu dziecka i wywołać przedwczesny poród.
SPRAWDŹ TEŻ: Skąd się bierze krew w moczu? Przyczyny krwiomoczu
Spis treści

Reklama

Co to jest bilirubina?

Bilirubina jest pomarańczowoczerwonym barwnikiem żółciowym, który powstaje w wyniku rozpadu składnika hemoglobiny zwanego hemem. Możemy sprawdzić jej poziom pobierając do badania próbkę krwi lub próbkę moczu.

To ważny wskaźnik w diagnostyce laboratoryjnej, bo jest wykorzystywany w rozpoznawaniu wielu chorób wątroby i dróg żółciowych. Bilirubina dzieli się na:

  • bilirubinę niesprzężoną, czyli taką, która nie dotarła jeszcze wraz z krwią do wątroby. Ten rodzaj nie dostaje się do moczu

  • bilirubinę sprzężoną inaczej związaną, która dociera do żółci, pod wpływem działania enzymów w jelicie zmienia się w urobilinogen i sterkobiliny. W moczu jest wykrywana tylko w stanach chorobowych

  • bilirubinę całkowitą (sprzężoną i niesprzężoną)

Kiedy sprawdzić poziom bilirubiny?

Pacjent powinien jak najszybciej zbadać poziom bilirubiny w moczu, jeśli zaobserwuje u siebie kilka niepokojących objawów. Czujność powinna wzbudzić:

  • ciemniejsza niż zwykle barwa moczu (bursztynowa)
  • żółty odcień skóry i spojówek
  • bóle brzucha
  • ciągłe zmęczenie
  • utrata wagi ciała

Badanie moczu powinno się wykonać także u alkoholików i osób, które podejrzewają u siebie zatrucie lekami.

Do badania bilirubiny potrzebna jest poranna próbka moczu. Nie można jej jednak zbyt długo przechowywać, bo bilirubina utlenia się pod wpływem świata i wynik może być zafałszowany.

Reklama

Normy bilirubiny w moczu

Generalnie bilirubina nie powinna pojawiać się w moczu zdrowego człowieka. Przyjęto jednak bezpieczne normy, które dla bilirubiny całkowitej w moczu wynoszą poniżej 1,1 mg/dl.

Normy bilirubiny w moczu wyglądają zatem następująco:

Bilirubina całkowita – 0,2-1,1 mg/dl      

Bilirubina związana (bezpośrednia) – 0,1-0,3 mg/dl.                                                   

Bilirubina niezwiązana (pośrednia) – 0,2-0,7 mg/dl.

Gdy normy te zostaną przekroczone trzeba wykonać dodatkowe badanie poziomu bilirubiny we krwi. Zbyt niskie stężenie bilirubiny nie ma żadnego znaczenia klinicznego.

Przyczyny występowania bilirubiny w moczu

Zbyt wysoki poziom bilirubiny w moczu świadczy o poważnych chorobach wątroby, dróg żółciowych i trzustki. U pacjentów takich najczęściej diagnozuje się:

Na podwyższenie stężenia bilirubiny wpływ mogą mieć także ekstremalne ćwiczenia fizyczne, np. udział w maratonie.

Reklama

Bilirubina w moczu w ciąży

U ciężarnych kobiet obecność bilirubiny w moczu może oznaczać cholestazę ciężarnych, która jest chorobą wątroby i dróg żółciowych.

Choć cholestaza występuje stosunkowo rzadko (u jednej, dwóch pań na 100 ciężarnych Polek) i zazwyczaj ma łagodny przebieg, to w skrajnych sytuacjach może zagrozić życiu dziecka i wywołać przedwczesny poród.

Choroba najczęściej pojawia się po 30. tygodniu ciąży i polega na zaburzeniu w wydzielaniu żółci. Pierwszym charakterystycznym objawem jest uciążliwy świąd rąk i nóg, z czasem u niektórych ciężarnych rozwija się także żółtaczka.

Bilirubina w moczu u dzieci

Oznaczanie stężenia bilirubiny jest standardowym badaniem u noworodków, w związku z tym, że u większości dzieci od 2-3. dnia po urodzeniu gwałtownie wzrasta stężenie tego żółtego barwnika.

Badanie wykonuje się jednak na próbce krwi a nie moczu, jak to się dzieje w przypadku starszych dzieci, u których podejrzewa się uszkodzenie komórek wątroby.

Bilirubina w moczu u noworodków:                                                                                                                                                            

  • noworodki w 1. dniu życia – do 4 mg/dl,                                                                                                                                                                                       
  • noworodki w 3. dniu życia – 10 mg/dl,                                                                                                                                                   
  • noworodki w 1. miesiącu życia – 1 mg/dl.                                                                                 

Podwyższony poziom bilirubiny obserwowany u  noworodków (i kobiet w ciąży) to naturalny stan, który wiąże się ze zmianami hormonalnymi. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Management of hyperbilirubinemia in the newborn infant 35 or more weeks of gestation. Pediatrics 2004; 114:297– 316
  • Węgrowicz-Rebandel I, Rebandel H. Atlas osadu moczu. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006
  • Wardyn KA, Życińska K (red.). Zakażenia układu moczowego. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2006
  • Marciniak B, Pietras G, Rabaniuk D, [i wsp.]. Leczenie cholestazy ciężarnych i wyniki położnicze. Ginekol Pol. 2003, 74, supl. 2, 152
  • Hartleb M, Simon K, Lipiński M, i wsp. Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Lek POZ 2017; 4: 1–24
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Artykuł napisany przez
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Od początku związana z dziennikarstwem medycznym. Autorka licznych wywiadów, artykułów oraz reportaży poświęconych zdrowiu i medycynie. Wyróżniona w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2015 przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. W latach 2009-2010 związana z Gazetą Wyborczą, od 2010 do 2015 roku odpowiadała za dział zdrowie w serwisach i dzienniku „Polska The Times. Dziennik Łódzki”. Od 2016 roku związana z Medme.pl, jako redaktor naczelna portalu i wiceprezes spółki Pharma Partner.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Lekarz podczas zabiegu na sali operacyjnej
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Próba krwi do badania poziomu ALT
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Badanie raka prostaty dzięki PSA
Podobne artykuły
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja
Ciężar właściwy moczu - co oznacza niski i podwyższony?
PH moczu w ciąży - czy jest zależne od płci dziecka?
Ph moczu - wysokie, niskie. Jaka jest norma?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Czym jest long covid? 😷
Trwa nawet do 12 tygodni 🤧