Bilirubina w moczu - co oznacza? Wskazania do wykonania badań i ich interpretacja

Bilirubina w moczu zdrowej osoby nie występuje. U chorego może być sygnałem żółtaczki lub innych chorób wątroby, trzustki oraz dróg żółciowych. Obecność bilirubiny w moczu zawsze wymaga rozszerzonej diagnostyki i interpretacji badania przez lekarza.
Badanie poziomu bilirubiny w moczu
Źródło: 123RF
  • Bilirubina powstaje w wyniku rozpadu składnika hemoglobiny. Jej poziom można sprawdzić, pobierając do badania próbkę krwi lub próbkę moczu.
  • Bilirubina to ważny wskaźnik, który zostaje wykorzystywany w rozpoznawaniu wielu chorób wątroby, dróg żółciowych oraz trzustki.
  • Sygnałem do zbadania poziomu bilirubiny jest ciemniejsza barwa moczu, żółty odcień skóry i spojówek, bóle brzucha, ciągłe zmęczenie i utrata wagi ciała.
  • Obecność bilirubiny w moczu kobiet w ciąży może oznaczać cholestazę ciężarnych. Zazwyczaj choroba ta ma łagodny przebieg, ale w skrajnych sytuacjach może zagrażać życiu dziecka i wywołać przedwczesny poród.
SPRAWDŹ TEŻ: Skąd się bierze krew w moczu? Przyczyny krwiomoczu
Spis treści

Co to jest bilirubina?

Bilirubina jest pomarańczowoczerwonym barwnikiem żółciowym, który powstaje w wyniku rozpadu składnika hemoglobiny zwanego hemem. Możemy sprawdzić jej poziom pobierając do badania próbkę krwi lub próbkę moczu.

To ważny wskaźnik w diagnostyce laboratoryjnej, bo jest wykorzystywany w rozpoznawaniu wielu chorób wątroby i dróg żółciowych. Bilirubina dzieli się na:

  • bilirubinę niesprzężoną, czyli taką, która nie dotarła jeszcze wraz z krwią do wątroby. Ten rodzaj nie dostaje się do moczu

  • bilirubinę sprzężoną inaczej związaną, która dociera do żółci, pod wpływem działania enzymów w jelicie zmienia się w urobilinogen i sterkobiliny. W moczu jest wykrywana tylko w stanach chorobowych

  • bilirubinę całkowitą (sprzężoną i niesprzężoną)

Kiedy sprawdzić poziom bilirubiny?

Pacjent powinien jak najszybciej zbadać poziom bilirubiny w moczu, jeśli zaobserwuje u siebie kilka niepokojących objawów. Czujność powinna wzbudzić:

  • ciemniejsza niż zwykle barwa moczu (bursztynowa)
  • żółty odcień skóry i spojówek
  • bóle brzucha
  • ciągłe zmęczenie
  • utrata wagi ciała

Badanie powinno się wykonać także u alkoholików i osób, które podejrzewają u siebie zatrucie lekami.

Do badania bilirubiny potrzebna jest poranna próbka moczu. Nie można jej jednak zbyt długo przechowywać, bo bilirubina utlenia się pod wpływem świata i wynik może być zafałszowany.

Normy bilirubiny w moczu

Generalnie bilirubina nie powinna pojawiać się w moczu zdrowego człowieka. Przyjęto jednak bezpieczne normy, które dla bilirubiny całkowitej w moczu wynoszą poniżej 1,1 mg/dl.

Normy bilirubiny w moczu wyglądają zatem następująco:

Bilirubina całkowita – 0,2-1,1 mg/dl      

Bilirubina związana (bezpośrednia) – 0,1-0,3 mg/dl.                                                   

Bilirubina niezwiązana (pośrednia) – 0,2-0,7 mg/dl.

Gdy normy te zostaną przekroczone trzeba wykonać dodatkowe badanie poziomu bilirubiny we krwi. Zbyt niskie stężenie bilirubiny nie ma żadnego znaczenia klinicznego.

Przyczyny występowania bilirubiny w moczu

Zbyt wysoki poziom bilirubiny w moczu świadczy o poważnych chorobach wątroby, dróg żółciowych i trzustki. U pacjentów takich najczęściej diagnozuje się:

Na podwyższenie stężenia bilirubiny wpływ mogą mieć także ekstremalne ćwiczenia fizyczne, np. udział w maratonie.

Bilirubina w moczu w ciąży

U ciężarnych kobiet obecność bilirubiny w moczu może oznaczać cholestazę ciężarnych, która jest chorobą wątroby i dróg żółciowych.

Choć cholestaza występuje stosunkowo rzadko (u jednej, dwóch pań na 100 ciężarnych Polek) i zazwyczaj ma łagodny przebieg, to w skrajnych sytuacjach może zagrozić życiu dziecka i wywołać przedwczesny poród.

Choroba najczęściej pojawia się po 30. tygodniu ciąży i polega na zaburzeniu w wydzielaniu żółci. Pierwszym charakterystycznym objawem jest uciążliwy świąd rąk i nóg, z czasem u niektórych ciężarnych rozwija się także żółtaczka.

Bilirubina w moczu u dzieci

Oznaczanie stężenia bilirubiny jest standardowym badaniem u noworodków, w związku z tym, że u większości dzieci od 2-3. dnia po urodzeniu gwałtownie wzrasta stężenie tego żółtego barwnika.

Badanie wykonuje się jednak na próbce krwi a nie moczu, jak to się dzieje w przypadku starszych dzieci, u których podejrzewa się uszkodzenie komórek wątroby.

Bilirubina w moczu u noworodków:                                                                                                                                                            

  • noworodki w 1. dniu życia – do 4 mg/dl,                                                                                                                                                                                       
  • noworodki w 3. dniu życia – 10 mg/dl,                                                                                                                                                   
  • noworodki w 1. miesiącu życia – 1 mg/dl.                                                                                 

Podwyższony poziom bilirubiny obserwowany u  noworodków (i kobiet w ciąży) to naturalny stan, który wiąże się ze zmianami hormonalnymi. 

Artykuł napisany przez
Czytaj również

Bibliografia

  • Management of hyperbilirubinemia in the newborn infant 35 or more weeks of gestation. Pediatrics 2004; 114:297– 316
  • Węgrowicz-Rebandel I, Rebandel H. Atlas osadu moczu. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006
  • Wardyn KA, Życińska K (red.). Zakażenia układu moczowego. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2006
  • Marciniak B, Pietras G, Rabaniuk D, [i wsp.]. Leczenie cholestazy ciężarnych i wyniki położnicze. Ginekol Pol. 2003, 74, supl. 2, 152
  • Hartleb M, Simon K, Lipiński M, i wsp. Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Lek POZ 2017; 4: 1–24
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega? Przygotowanie, powikłania
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Pytanie: W jakim wieku dostrzegłaś objawy zaburzeń hormonalnych?

  >15

  15-20

  20-30

  30<

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega? Przygotowanie, powikłania
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - jakie są normy? Wynik wolny i całkowity
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama