Badanie wątroby - jak zdiagnozować chorą wątrobę?

Jest wiele metod diagnozowania schorzeń wątroby – od prostych badań biochemicznych krwi, które powinno się wykonywać profilaktycznie, po bardziej zaawansowane i obciążające pacjenta, jak tomografia komputerowa, scyntygrafia, arteriografia czy biopsja wątroby.
USG wątroby
Źródło: 123RF

Spis treści

Wiele schorzeń wątroby przebiega bezobjawowo, na początku żadnych symptomów choroby nie odczuwamy np.  przy marskości wątroby, stłuszczeniu tego organu, czy przy wirusowym zapaleniu wątroby. Uszkodzenia komórek wątrobowych nie powstają z dnia na dzień, dlatego tak ważne są badania wątroby. Nie wolno lekceważyć także pierwszych sygnałów, które mogą zwiastować chorobę, takich jak: ból w prawym podbrzuszu, wzdęcia, osłabienie, przebarwienia na skórze.

Profilaktycznie próby wątrobowe powinny wykonywać:

  • ludzie otyli
  • alkoholicy
  • pacjenci regularnie przyjmujący leki, zwłaszcza antykoncepcyjne
  • cukrzycy
  • osoby źle odżywiające się, w których diecie jest dużo słodyczy a mało surowych warzyw i owoców
  • pacjenci z przewlekłymi chorobami wątroby

Badanie wątroby: próby wątrobowe

Testy czynnościowe wątroby,  zwane próbami wątrobowymi,  polegają na określeniu aktywności enzymów w komórkach wątrobowych oraz stężenia różnych substancji wytwarzanych i przetwarzanych w tym narządzie. W badaniu biochemicznym krwi sprawdza się istotną dla funkcjonowania wątroby:

  • aminotransferazę asparaginianową (AspAT, GOT) – podwyższony poziom wskazuje na marskości wątroby, zapalenie lub żółtaczkę.
  • aminotransferazę alaninową (AlAT, GPT) – świadczy o przewlekłym lub ostrym zapaleniu wątroby, żółtaczce mechanicznej lub mononukleozie.
  • Bilirubinę – jej poziom wzrasta przy wirusowym zapaleniu wątroby, chorobie Gilberta, blokadzie dróg żółciowych, zastoju żółci w wątrobie.
  • fosfatazę alkaliczną (ALP) – wzrasta przy chorobach wątroby i dróg żółciowych, takich jak: marskość wątroby, zapalenie wątroby, zapalenie dróg żółciowych, czy gruźlica wątroby.
  • gamma-glutamylotransferazę (GGTP) –normy przekroczone są u alkoholików i przy niedrożności dróg żółciowych.
  • dehydrogenazę mleczanową (LHD) – podwyższony poziom sugeruje zapalenie wątroby, choroby dróg żółciowych, zapalenie mięśnia sercowego, nowotwory.
  • cholinesterazę (ChE) – gdy jest go za mało można podejrzewać przewlekłe zapalenie wątroby i marskość, jego poziom nadmiernie wzrasta w okresie rekonwalescencji po przebytych chorobach wątroby.

Ten rodzaj badania wątroby nie wymaga od pacjenta szczególnego przygotowania się, jedynym zaleceniem jest powstrzymanie się od picia alkoholu na 24 godziny przed pobraniem krwi. Lekarz musi wiedzieć także o lekach na stałe przyjmowanych przez badanego.

Czytaj także: Diagnostyka chorób wątroby

Można też wykonać inne badania laboratoryjne, w tym m.in. testy na zakażenia wirusowe (WZW typu B i C), czy oznaczenie przeciwciał we krwi.

Badania wątroby: badanie moczu

Proste badanie moczu także sporo mówi o kondycji naszej wątroby. Ciemny mocz często pojawia się, gdy zaburzony jest odpływ żółci. Bilirubina, która pojawia się w moczu może świadczyć o wirusowym zapaleniu wątroby, nowotworach lub marskość wątroby. 

Reklama

Badania wątroby: badanie palacyjne

Zanim jednak lekarz zleci badania biochemiczne krwi lub zaniepokoi go wynik moczu, powinien przeprowadzić wywiad z pacjentem na temat jego chorób przewlekłych, przyjmowanych leków oraz wykonać badania palpacyjne. W jego trakcie pacjent leży na plecach na kozetce, a lekarz dłonią uciska brzuch w miejscu położenia wątroby.  

Zobacz też: Porfiria - objawy, leczenie, diagnostyka

Badania wątroby: USG

W profilaktyce i rozszerzonej diagnostyce chorób wątroby przeprowadza się również badanie USG wątroby. W związku z tym, że to bezinwazyjne badanie, USG wątroby stało się podstawą wstępnej diagnostyki chorób tego narządu. Dzięki obrazowi ultrasonograficznemu można przez powłoki brzucha sprawdzić, czy wątroba:

  • jest powiększona,
  • czy drogi żółciowe są drożne,
  • czy jej miąższ jest jednolity i nieuszkodzony,
  • czy pojawiły się na niej guzy,
  • czy jest stłuszczona,
  • czy występuje wodobrzusze (częste dla chorób wątroby).

USG z Dopplerem pozwala ocenić w jakim stanie są naczynia krwionośne wątroby, w badaniu widać m.in. przepływy w żyłach wątrobowych i w żyle wrotnej.

Badania wątroby: tomografia komputerowa

Bardziej precyzyjny obraz wątroby uzyskamy w trakcie badania tomografem komputerowym, dzięki metodzie spiralnej i substancjom cieniującym lekarz może zobaczyć więcej szczegółów niż w badaniu USG, np. ogniska choroby nowotworowej. Trzeba jednak pamiętać, że w związku z tym, że badanie to wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie jest zlecane pacjentom przy podejrzeniu poważnych problemów z wątrobą.

Badania wątroby: Scyntygrafia wątroby

Scyntygrafia wątroby zwana też badaniem izotopowym wątroby pozwala ocenić stopień ukrwienia tego organu, jego budowę i sprawność funkcji metabolicznych. Przed badaniem pacjentowi podaje się środek dożylny – izotop promieniotwórczy. Gdy dostanie się on do komórek wątrobowych widać na ekranie komputera jak ukrwiona jest wątroba, gdzie są uszkodzenia, stany zapalne, czy guzy.

Badania wątroby: Arteriografia wątroby

Dożylnego kontrastu wymaga również badanie wątroby zwane arteriografią, które pokazuje na zdjęciach rentgenowskich stan naczyń krwionośnych.

Reklama

Badania wątroby: biopsja i laparoskopia

Inwazyjną metodą badania wątroby, ale dająca bardzo dokładny wynik jest biopsja wątroby. Polega ona na pobraniu wycinka miąższu do badania histopatologicznego. Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, lekarz specjalna igłą pobiera materiał do badania. Na wynik badania mikroskopowego trzeba czekać około dwóch tygodni. Badanie to jest jednak niezbędne zwłaszcza w podejrzeniu zmian o charakterze nowotworowych.Tymczasem najdokładniejszym makroskopowym badaniem wątroby, ale także inwazyjnym jest laparoskopia. Kamerkę laparoskopu wprowadza się do brzucha za pomocą niewielkich nacięć, które także wykonuje się w znieczuleniu miejscowym.

Czytaj też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 24)

Pytanie: Kiedy najczęściej sięgasz po preparaty na stawy?

  Po urazie

  Przy bólach stawowych

  Przy zmniejszonej ruchomości stawu

  Profilaktycznie

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!