Grzybica dłoni – jakie są jej przyczyny? Czy można się nią zarazić?

Grzybica dłoni jest groźną i uciążliwą chorobą skóry, zazwyczaj przenoszoną na ręce z kończyn dolnych. Czy można się nią zarazić od innych osób? Jakie jej odmiany? Czym różni się od grzybicy paznokci?
Kobieta cierpi na grzybicę dłoni
źródło:123RF
  • Grzybica dłoni prawie zawsze jest konsekwencją wcześniejszego zakażenia stóp. W sporadycznych przypadkach choroba może się też przenosić przez uścisk ręki czy kontakt z przedmiotami.
  • Główne objawy grzybicy dłoni, to zaczerwienienie skóry, silne rogowacenie i złuszczanie, świąd i bolesność. Łatwo je pomylić z symptomami łuszczycy, atopowego zapalenia skóry czy wyprysku kontaktowego
  • Domowe leczenie grzybicy dłoni jest nieskuteczne. Podstawą terapii są dostępne w aptekach leki przeciwgrzybicze.
SPRAWDŹ TEŻ: Grzybica skóry gładkiej - przyczyny, objawy, leczenie, leki
Spis treści

Przyczyny grzybicy dłoni

Grzybica na dłoniach (łac. Tinea manuum) niemal zawsze jest wtórna wobec zakażenia obejmującego wcześniej stopy (Tinea pedum). U większości pacjentów choroba przenoszona jest z objętych nią wcześniej kończyn dolnych na dłonie, a mówiąc konkretniej – na jedną z nich. 

Typowy schemat rozwoju schorzenia nosi w literaturze naukowej miano „zespołu dwóch stóp i jednej dłoni”. Na nogach grzybica rozwija się najczęściej wskutek ich długotrwałego zawilgocenia i przegrzania w butach, a także poprzez bezpośredni kontakt z patogenem, np. na basenie. 

Grzybica rąk jest zatem prostą konsekwencją nieostrożności w obchodzeniu się z zainfekowanymi stopami, choć zdarzają się też zakażenia bezpośrednie, np. poprzez uścisk dłoni.

Jeśli chodzi o rodzaje grzybów, które mogą wywoływać grzybicę skóry gładkiej, w tym nóg i rąk, są to:

  • dermatofity antropofilne (przekazywane z człowieka na człowieka), zoofilne (ze zwierzęcia na człowieka) i geofilne (pochodzące z gleby), należące do rodzin  Epidermophyton, Microsporum i Trichophyton.
  • drożdżaki (Candida albicans);
  • grzyby pleśniowe;

W przypadku rąk, za większość zakażeń odpowiadają dermatofity Trichophyton rubrum oraz Trichophyton mentagrophytes varietas interdigitale, niekiedy też Epidermophyton floccosum.

Rodzaje grzybicy dłoni

Grzybica skóry dłoni przybiera zróżnicowane postaci, analogiczne do tych, które występują w przypadku nóg. 

Obserwowane odmiany Tinea mauum to:

  • złuszczająca, której istotą jest nadmierne rogowacenie skóry i występowanie zmian rumieniowych. Obejmuje całą dłoń;
  • macerująca  - grzybica między palcami u rąk, charakteryzująca się znacznym zawilgoceniem (maceracją), silnym złuszczaniem oraz pękaniem skóry;
  • potnicowa, zwana też dyshydrotyczną. W jej przebiegu skórę pokrywają wypełnione surowiczą treścią pęcherzyki, posadowione na podłożu rumieniowym. 

Choroby atakującej skórę gładką rąk nie należy mylić z grzybicą paznokcia dłoni (Tinea unguium), która obejmuje płytki oraz ich sąsiedztwo i występuje w takich postaciach, jak:

  • dystalna i boczna podpaznokciowa onychomikoza;
  • proksymalna podpaznokciowa onychomikoza;
  • powierzchowna onychomikoza;
  • wewnątrzpłytkowa onychomikoza;
  • całkowita dystroficzna onychomikoza;

Różnią się one od siebie umiejscowieniem zmian na paznokciu, ich rozległością, kolorem i charakterem. Grzybica paznokci jest inną jednostką chorobową, aniżeli infekcja dłoni, aczkolwiek warto podkreślić, iż typową ścieżką zakażenia jest jego przeniesienie ze skóry na płytki. 

Objawy grzybicy dłoni

Objawy grzybicy dłoni są charakterystyczne dla każdej z wyżej wymienionych odmian. W przypadku rąk najczęściej występującą jest postać złuszczająca (tinea manuum desquamative). Zmiany skórne w tym przypadku lokują się przede wszystkim na spodniej oraz bocznej powierzchni dłoni. 

Typowe symptomy to:

  • zaczerwienienie skóry oraz bardzo duża jej suchość;
  • rogowacenie lub nadmierne łuszczenie na obrzeżach wykwitów;
  • silny świąd prowokujący do drapania, niekiedy także bolesność;
     

Tak jak wspomniane zostało wyżej, charakterystyczne dla grzybicy rąk jest występowanie wykwitów wyłącznie na jednej dłoni. 

Objawy grzybicy rąk często mylone są z wypryskiem kontaktowym, niekiedy łuszczycą lub atopowym zapaleniem skóry. Ze względu na bardzo poważny charakter zarówno grzybicy, jak i pozostałych wymienionych schorzeń, wszelkie tego typu symptomy należy bezzwłocznie skonsultować z dermatologiem.

Leczenie domowe grzybicy dłoni

Typowe leczenie domowe grzybicy dłoni nie jest zalecane przez specjalistów, a przynajmniej nie jako podstawa terapii. Lekarze podkreślają, że wszelkie tradycyjne sposoby same w sobie są nieskuteczne, a ich stosowanie może powodować dalszą ekspansję choroby na inne obszary ciała, a także – na inne osoby. Dlatego pacjenci bezwzględnie powinni przyjmować leki przeciwgrzybicze, uszkadzające struktury komórkowe dermatofitów, drożdżaków i pleśni, bazujące na takich substancjach czynnych, jak między innymi klotrymazol, mikonazol, czy cyklopiroks. 

W aptekach można otrzymać zawierające te składniki maści na grzybicę bez recepty, niemniej należy pamiętać, że są to środki farmakologiczne, których zastosowanie powinno być poprzedzone rzetelną diagnozą. 

Jeśli chodzi o domowe sposoby, mogą one być jedynie wsparciem farmakoterapii, w dużej mierze mają charakter profilaktyczny. Wymienić w tym kontekście można takie działania, jak:

  • częsta wymiana ręczników, nie korzystanie z mokrych, brudnych, wspólnych;
  • nie dotykanie silnie użytkowanych powierzchni w miejscach publicznych;
  • dokładne wycieranie rąk po myciu;

Całkowicie nieskuteczne jest mycie i szorowanie dłoni szczotką, czy ścieranie zmian skórnych pumeksem.

Czy grzybica dłoni jest zaraźliwa?

Grzybica dłoni czy jest zaraźliwa? Tak. Jest to choroba zakaźna, którą przenieść można nie tylko z własnych nóg, ale też poprzez bezpośredni lub pośredni kontakt z innymi osobami – uścisk dłoni, dotykanie poręczy, korzystanie ze wspólnego ręcznika. Co jednak warto podkreślić, grzyby nie atakują w pełni zdrowego organizmu. 

Aby doszło do zakażenia, muszą istnieć czynniki do tego predestynujące, o charakterze:

  • wrodzonym (m.in. astma, atopowe zapalenie skóry, cukrzyca, zaburzenia rogowacenia skóry, dysfunkcje układu odpornościowego);
  • nabytym (miażdżyca, białaczka, chłoniak, HIV, nadmiar wilgoci, noszenie nieprzewiewnych ubrań z tkanin syntetycznych, stosowanie niektórych leków, długotrwale gojące się rany i otarcia);
  • środowiskowym (zanieczyszczenie powietrza i otaczających przestrzeni, złe nawyki higieniczne, częste korzystanie z miejsc publicznych, takich jak baseny, sauny, łaźnie).

Czytaj też:

 

Czytaj również

Bibliografia

  • Grażyna Kądziela-Wypyska, Renata Miturska, Bartłomiej Wawrzycki, Grażyna Chodorowska, Profilaktyka i leczenie grzybic, Borgis - Medycyna Rodzinna 5/2004
  • Jacek Szepietowski, Anna Franczuk, Grzybica stóp, Borgis - Medycyna Rodzinna 3-4/2001
  • Dorota Trzmiel, Anna Lis-Święty, Beata Bergler-Czop, Klinika zakażeń grzybiczych skóry i jej przydatków w praktyce lekarza rodzinnego – problem ciągle aktualny, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2011, Tom 17
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Białe plamki na penisie, czyli prosaki i kaszaki
Przeczytaj artykuł
Grzybica jelit (układu pokarmowego) – objawy, leczenie
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Białe plamki na penisie, czyli prosaki i kaszaki
Grzybica jelit (układu pokarmowego) – objawy, leczenie
Grzybica pochwy – leczenie domowe. Co na grzybicę pochwy?
Pochwa po stosunku - ból, pieczenie, swędzenie. Przyczyny
Wysypka na penisie. Czy to uczulenie czy grzybica?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Co pyli w lipcu 2021?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?
Udar słoneczny - ile trwa, objawy udaru cieplnego?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie. Jaka jest norma?
Jaką dietę stosować podczas chemioterapii? Sprawdzamy!

Reklama