ChatGPT został poddany egzaminowi z interny. Wyniki mogą zaskakiwać. Sprawdź❗
ChatGPT został poddany egzaminowi z interny. Wyniki mogą zaskakiwać. Sprawdź❗
ChatGPT został poddany egzaminowi z interny. Wyniki mogą zaskakiwać. Sprawdź❗

Grzybica paznokci - przyczyny i objawy. Jak jej zapobiegać i jak leczyć?

Grzybica paznokci jest przewlekłym schorzeniem, które może rozprzestrzeniać się na osoby zdrowe, a także inne części ciała chorego. Jakie są objawy grzybicy paznokci? To przede wszystkim zgrubienie, przebarwienie i destrukcja płytki paznokcia. Wyleczenie jej jest możliwe tylko za pomocą odpowiednich leków dobranych przez specjalistę - dermatologa.
Duży paznokcieć u stóp z żółtą grzybicą
Źródło: 123RF
Spis treści

Grzybica paznokci jest bardzo często spotykaną jednostką chorobową wśród Polaków. Jest schorzeniem przewlekłym, o przebiegu wieloletnim. Dotyka zwykle osoby dorosłe. Dzieci chorują zdecydowanie rzadziej.

Objawia się głównie pogrubieniem, zmianą zabarwienia (zbieleniem lub zażółceniem), łamliwością, w końcu destrukcją płytki paznokciowej. Należy pamiętać, że zmiany pojawiają się zwykle od strony wolnego brzegu paznokcia. Przeciwnie przebiega infekcja drożdżakowa (Candida albicans), w której zmiany pojawiają się od strony wału paznokcia (czyli miejsca, z którego paznokieć wychodzi spod skóry).

Grzybicę paznokci należy leczyć jak najszybciej, gdyż stanowi ona nie tylko źródło zakażenia dla innych, potencjalnie zdrowych osób, ale też jest punktem wyjścia dla rozwoju grzybicy skóry u samego chorego.

Reklama

Przyczyny powstawania grzybicy paznokci 

Przyczyną rozwoju grzybicy paznokci jest infekcja dermatofitami, jedna z trzech podstawowych grup grzybów chorobotwórczych dla człowieka. Jednak nie u każdej osoby, u której dojdzie do bezpośredniego kontaktu z patogenem rozwiną się objawy. U dwóch osób ta sama infekcja może mieć odmienny przebieg i nasilenie. Do czynników usposabiających do rozwoju grzybicy należą:

  • stosowanie miejscowo (w postaci remów lub maści) oraz ogólnie (doustnie) antybiotyków o szerokim zakresie działania przeciw drobnoustrojom, glikokortykosterydów oraz innych leków obniżających odporność;

  • choroby wrodzone lub nabyte związane z niedoborami odporności – infekcja wirusem HIV, białaczki, skojarzone niedobory odporności, zespół DiGeorge’a;

  • zaburzenia hormonalne – nadczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy;

  • zaburzenia metaboliczne – cukrzyca;

  • uraz mechaniczny w obrębie paznokcia;

  • przewlekły ucisk na paznokieć (zbyt ciasne buty);

  • bezpośredni lub pośredni kontakt z osobą chorą na grzybicę, nie koniecznie grzybicę paznokci;

  • stała wilgoć i wysoka temperatura (długotrwałe noszenie butów nieprzepuszczających powietrza, np.: gumowych).

Objawy grzybicy paznokci

Do typowych objawów grzybicy paznokci należą:

  • nieregularne pogrubienie płytki paznokciowej;

  • nadmierne rogowacenie podpaznokciowe;

  • nieregularne bruzdy i zagłębienia na powierzchni paznokcia (szorstkość paznokci);

  • zmiana zabarwienia na żółty paznokieć, rzadziej szary lub białawy;

  • niekiedy zaczerwienienie dookoła paznokcia z objawami złuszczania i niewielkimi zmianami grudkowymi – jest to obraz szerzenia się infekcji na otaczającą skórę;

  • nadmierna łamliwość paznokcia;

  • w ostatnim etapie obserwuje się nasiloną destrukcję płytki paznokciowej;

  • przebieg choroby wieloletni;

  • skłonność do nawrotów;

  • objawy grzybicy w innych obszarach, szczególnie grzybica stóp – jest to przykład tzw. wszczepienia patogenu w obręb innych, pierwotnie zdrowych tkanek.

Pirolam® Lakier
Pirolam Lakier, lakier do paznokci leczniczy, jest lekiem przeciwgrzybiczym do stosowania miejscowego na paznokcie w przypadku grzybicy paznokci. Zawarta w leku substancja czynna - cyklopiroks, przenika przez płytkę paznokcia i działa przeciwgrzybiczo na grzyby powodujące grzybicę paznokci.
Pirolam® Lakier. Skład i postać: Każdy g lakieru zawiera 80 mg cyklopiroksu. Lakier do paznokci leczniczy. Wskazania: Grzybicze zakażenia paznokci. Produkt jest przeznaczony do leczenia łagodnych i umiarkowanych postaci grzybicy, obejmujących mniej niż 50% powierzchni paznokcia maksymalnie 4 z 10 paznokci. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. ChPL: 2021.01.07

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
REKLAMA

Diagnostyka grzybicy, czyli wizyta u lekarza i badania

W razie stwierdzenia u siebie charakterystycznych objawów grzybicy paznokci należy niezwłocznie udać się do dermatologa. Choroba nigdy nie ustępuje samoistnie, a wczesne wdrożenie leczenia zabezpieczy przed rozprzestrzenianiem się zakażenia na kolejne osoby oraz na inne obszary ciała tego samego chorego. Ponadto rozwinięta grzybica stanowi poważny problem kosmetyczny.

Diagnostyka opiera się na tzw. wywiadzie lekarskim, w trakcie którego lekarz spyta między innymi o bezpośredni kontakt z osobami z rozpoznaną już grzybicą, badaniu fizykalnym wraz z oceną charakteru zmian, ich rozległości oraz na pobraniu materiału do badania mikologicznego.

Polega ono na ocenie mikroskopowej pobranych próbek od pacjenta oraz na wykonaniu hodowli. Część pobranego materiału umieszcza się na specjalnie przygotowanych podłożach odżywczych, grzyb wzrasta i na podstawie jego charakteru można ocenić grupę i gatunek do jakiego należy. Tak skrupulatne badanie umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Reklama

Kto jest narażony na grzybicę paznokci?

Do najważniejszych czynników ryzyka rozwoju grzybicy paznokci zalicza się:

  • przewlekłe stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego;

  • przyjmowanie leków osłabiających funkcje układu immunologicznego, jak np.: glikokortykosteroidów w schorzeniach z autoagresji lub leków immunosupresyjnych w profilaktyce odrzucania przeszczepu;

  • niedoczynność tarczycy;

  • nadczynność kory nadnerczy;

  • wieloletnia, źle kontrolowana cukrzyca;

  • kontakt z osobą chorą na grzybicę skóry, zarówno bezpośredni, jak i pośredni poprzez wspólny ręcznik, rękawiczki, skarpetki lub obuwie;

  • korzystanie z publicznych basenów, saun, łaźni oraz z hotelowych pryszniców bez klapek ochronnych;

  • urazy mechaniczne w okolicy paznokcia;

  • noszenie zbyt ciasnych butów i tym samym przewlekły ucisk na paznokieć;

  • nieodpowiednia higiena stóp;

  • utrzymująca się wilgoć w butach i noszenie obuwia, które nie zapewnia odpowiedniej wymiany powietrza między ich wnętrzem a środowiskiem zewnętrznym.

Reklama

Jak leczyć grzybicę paznokci?

Leczenie grzybicy paznokci opiera się na metodach zachowawczych. Stosowane są preparaty podawane doustnie:

  • terbinafina – lek grzybobójczy, w grzybicy paznokci stosowany bądź doustnie lub aplikowany w postaci lakieru; leczenie trwa kilka miesięcy zwykle 6 tygodni w grzybicy paznokci rąk i 12 tygodni w grzybicy paznokci stóp; co istotne - lek nie jest toksyczny oraz nie uszkadza wątroby;

  • itrakonazol – stosowany doustnie, odkłada się w ilości terapeutycznej w silnie skeratynizowanych tkankach, stąd jego główne zastosowanie w grzybicy paznokci; podawany jest w tzw. terapii pulsowej (przez kilka dni w miesiącu, schemat jest następnie powtarzany kilka razy); leczenie trwa zwykle 2- 3 miesiące; lek wykazuje niewielkie działanie hepatotoksyczne.

W przypadku, gdy infekcja dotyczy maksymalnie 3 płytek paznokciowych i nie przekracza 50% ich powierzchni można zastosować leczenie miejscowe. Dostępne są dwa preparaty: 

  • amorolfina – to preparat  do stosowania miejscowego w postaci lakieru, wykazuje działanie grzybobójcze i grzybostatyczne. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy ergosterolu błony komórkowej grzybów. Stosowana 1 – 2 razy w tygodniu przez okres od 6 miesięcy w przypadku grzybicy paznokci u rąk do nawet 12 miesięcy w przypadku grzybicy paznokci u stóp. 

  • cyklopiroks - również do stosowania miejscowego, oprócz działania grzybobójczego i grzybostatycznego wykazuje także działania przeciwzapalne. Stosowany 1-2 razy w tygodniu przez okres zwykle 6-12 miesięcy, aż do pełnego zdrowego odrostu płytki paznokciowej

Grzybica paznokci jest zdecydowanie schorzeniem przewlekłym. Jeżeli już udaliśmy się do dermatologa i rozpoczęliśmy leczenie, dobrze jest również uświadomić sobie jak najłatwiej uniknąć dalszego rozprzestrzeniania się infekcji, zarówno u nas samych, jak i na osoby z naszego otoczenia oraz jak zapobiec ponownemu zakażeniu.

Unikać bezpośredniego lub pośredniego kontaktu zainfekowanego obszaru z miejscami zdrowymi (np.: nie drapać swędzącej skóry zajętymi grzybiczo paznokciami, gdyż grozi to rozwojem grzybicy skóry gładkiej lub owłosionej głowy).

W trakcie leczenia oraz po jego zakończeniu nie należy używać:

  • skarpetek,

  • butów,

  • ręczników,

  • rękawiczek

  • innych przedmiotów osobistego użytku,

które miały kontakt bezpośredni z naszymi zainfekowanymi paznokciami i które nie zostały odpowiednio oczyszczone z zarodników grzyba (grozi brakiem skuteczności terapii lub nawrotem grzybicy).

Osoby dotychczas zdrowe lub całkowicie wyleczone nie powinny używać przedmiotów (skarpetek, butów, ręczników, rękawiczek), które miały bezpośredni kontakt z zainfekowanymi paznokciami innych osób zwłaszcza, jeżeli nie zostały odpowiednio oczyszczone z zarodników grzyba.

Korzystając z basenu, sauny, łaźni lub hotelowego natrysku zawsze należy wkładać klapki ochronne. Unikniemy pierwszorazowego zachorowania lub zapobiegniemy rozprzestrzenianiu się obecnej już u nas infekcji na zdrowe osoby.

Reklama

Jak zapobiegać grzybicy paznokcia?

Najlepszą metodą zapobiegania grzybicy paznokci jest unikanie wszelkich czynników ryzyka choroby:

  • skuteczne leczenie zaburzeń hormonalnych i metabolicznych;

  • unikanie obuwia gumowego i nie zapewniającego przepływu powietrza oraz zbyt ciasnego;

  • korzystanie wyłącznie z własnego obuwia (niewskazane jest noszenie butów nawet tych osób, u których nie występują objawy choroby), własnych skarpetek, rękawiczek i ręczników;

  • noszenie klapek ochronnych podczas korzystania z publicznych basenów, łaźni, saun oraz z hotelowych pryszniców;

  • rozważne wprowadzanie antybiotykoterapii; należy unikać tych preparatów, które działają jednocześnie na wiele różnych patogenów;

  • odpowiednia higiena stóp.

Reklama

Najczęściej zadawane pytania przez pacjentów z grzybicą paznokcia

Jak może dojść do zakażenia grzybicą paznokci?

Najczęściej do zarażenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub przez kontakt pośredni poprzez przedmioty osobistego użytku osoby chorej (buty, ręcznik, bielizna, rękawiczki), a także gdy korzystamy w publicznych basenów lub saun bez klapek ochronnych.

Jak długo należy leczyć grzybicę paznokci?

Leczenie jest długotrwałe. W zależności od sposobu (miejscowe, ogólne lub w kombinacji) trwać może od kilku do kilkunastu miesięcy.

Najważniejsze dla pacjenta jest wczesne rozpoznanie choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia, co z kolei jest możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z pilnej konsultacji dermatologicznej i dalszej diagnostyce. Leczenie jest długotrwałe, w większości przypadków skuteczne, jednak typowe dla choroby są wielokrotne nawroty.

Stąd najlepszym sposobem na codzienne życie z chorobą jest regularne stosowanie zaleconych leków miejscowych i doustnych oraz kontrole dermatologiczne (zaleca się wizyty co 4–6 tygodni).

Czytaj również

Bibliografia

  • Jabłońska S., Majewski S.,Grzybice, w: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008
  • Elewski B., Hughey L., Parsons M., Grzybica paznokci, w: Diagnostyka różnicowa chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2005
  • Leczenie powierzchownych zakażeń grzybiczych – rekomendacje ekspertów Sekcji Mikologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegląd Dermatologiczny 2015; 102, 305-315.
  • Żaba R, Dańczak-Pazdrowska A. Analiza grzybic u dzieci – pacjentów Szpitala Miejskiego im. J. Strusia w Poznaniu. Mikol Lek 2001;
  • Richardson MD, Warnock DW. Grzybice. Rozpoznanie i leczenie. Springer PWN, Warszawa 1995
dr n. med. Katarzyna Kulig
Autoryzacja medyczna
dr n. med. Katarzyna Kulig
Specjalistka z zakresu dermatologii i wenerologii w Klinicznym Oddziale Dermatologicznym Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, gdzie również edukuje przyszłych młodych lekarzy. Członkini Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Autorka wielu publikacji w czasopismach polskich oraz zagranicznych. Stale podnosi swoje kwalifikacje uczestnicząc w licznych zjazdach, konferencjach oraz szkoleniach i kursach. Otrzymała wyróżnienie pracy eksperymentalnej podczas Zjazdu Sekcji Forum Młodych PTD w 2019 roku. Pracę doktorską dotyczącą mutacji genetycznych w trądziku odwróconym obroniła w maju 2021 roku. W pracy z pacjentem kładzie nacisk na zrozumienie istoty problemu, postawienie dobrej diagnozy oraz dobranie odpowiedniego leczenia. Słucha pacjenta i patrzy na jego problemy całościowo.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Infekcje grzybicze
Grzybica dłoni - objawy i przyczyny. Na czym polega domowe leczenie?
Kobieta cierpi na grzybicę dłoni
Co zwiększa ryzyko pojawienia się grzybicy penisa?
Mężczyzna trzyma się za krocze
Grzybica paznokci - przyczyny i objawy. Jak jej zapobiegać i jak leczyć?
Duży paznokcieć u stóp z żółtą grzybicą
Podobne artykuły
Co to jest wagina
Kandydoza – objawy, leczenie, dieta i definicja
Kobieta leży na łóżku i trzyma się za brzuch
Odgrzybianie organizmu - co jeść i ile trwa? Leki i naturalne metody
Mężczyzna odczuwa dolegliwości ze strony przełyku
Grzybica przełyku – jak się objawia? Domowe sposoby i leczenie
Specjalista trzymający w dłoni urządzenie do badania jelit
Grzybica układu pokarmowego - objawy i leczenie. Jak ją wykryć?

Reklama


1/3 kobiet ma niedobór tego pierwiastka 😲
Sprawdź powód!