Medme poleca
Dlaczego tak łatwo zdublować dawkę leków na przeziębienie?
Leki na przeziębienie to w dużej części preparaty wieloskładnikowe. Jedna saszetka czy tabletka może zawierać lek przeciwbólowy, substancję udrażniającą nos, lek przeciwhistaminowy i składnik przeciwkaszlowy. Na froncie opakowania widzimy nazwę handlową i hasło typu „na grypę i przeziębienie”, a skład jest zapisany drobnym drukiem z boku.
Dodatkowo wiele osób traktuje leki bez recepty jako całkowicie bezpieczne. Warto jednak pamiętać, że dla każdej substancji czynnej jest określona maksymalna dawka jednorazowa i dobowa, która może być bezpiecznie stosowana. Sprawdzając jaka dawka danego leku została rzeczywiście przyjęta należy zsumować ilość danej substancji czynnej, która znajduje się we wszystkich stosowanych przez nas lekach.
Przeczytaj więcej: Przeziębienie krok po kroku: Co robić, gdy dopada Cię wirus?
Reklama
Substancje, które najczęściej powtarzają się w lekach
Paracetamol – jeden z najczęściej dublowanych składników. Znajdziesz go w tabletkach przeciwbólowych, saszetkach na grypę, preparatach na zatoki i wielu lekach złożonych. U dorosłych i młodzieży o masie ciała powyżej 50 kg pojedyncza dawka to zwykle 500–1000 mg, a odstęp między dawkami powinien wynosić co najmniej 4 godziny. Maksymalna dawka dobowa to najczęściej 4 g, choć producenci niektórych preparatów nie zalecają przekraczania 3 g. U osób ważących mniej niż 50 kg, pijących regularnie alkohol, niedożywionych, odwodnionych czy z chorobami wątroby dawka maksymalna jest niższa. Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby.
Ibuprofen i inne leki z grupy NLPZ – ibuprofen występuje samodzielnie i w połączeniach, np. z substancją obkurczającą błonę śluzową nosa. Bez konsultacji z lekarzem dorośli nie powinni przyjmować więcej niż 1200 mg ibuprofenu na dobę. Warto pamiętać, że niebezpieczne jest nie tylko łączenie kilku preparatów zawierających tą samą substancję (np. ibuprofen), ale również łączenie leków, które w swoim składzie zawierają 2 lub więcej substancji leczniczych z tej samej grupy (np. ibuprofen, kwas acetylosalicylowy, naproksen, diklofenak). Przedawkowanie substancji z grupy NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) zwiększa ryzyko podrażnienia żołądka, krwawień z przewodu pokarmowego i obciążenia nerek.
Pseudoefedryna i fenylefryna – składniki „na nos i zatoki”. Zmniejszają obrzęk błony śluzowej, ale działają też na naczynia krwionośne w całym organizmie. Stosowane w zbyt dużych dawkach mogą powodować kołatanie serca, wzrost ciśnienia, bezsenność i niepokój. Pseudoefedrynę dorośli mogą przyjmować w dawce do 240 mg na dobę. Ostrożność powinny zachować szczególnie osoby z nadciśnieniem, chorobami serca, jaskrą czy przerostem prostaty.
Leki przeciwhistaminowe starszej generacji (np. chlorfenamina, feniramina) – dodawane, by zmniejszyć wodnisty katar i kichanie. Wywołują senność, a ich dublowanie nasila to działanie. Jest to szczególnie niebezpieczne podczas prowadzenia samochodu.
Dekstrometorfan – składnik przeciwkaszlowy obecny w syropach, tabletkach i niektórych preparatach złożonych. Dorośli nie powinni przekraczać 120 mg dekstrometorfanu na dobę. Nie należy go łączyć z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi. Nie zaleca się też stosowania go razem z lekami wykrztuśnymi, ponieważ może to skutkować zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych.
Reklama
Bierzesz kilka leków na przeziębienie? Farmaceutka radzi, jak czytać ich skład
Przy infekcji łatwo sięgnąć po kilka preparatów naraz i nie zauważyć, że zawierają tę samą substancję czynną. Ta checklista pomoże Ci w kilka minut sprawdzić, czy leki, które przyjmujesz się nie dublują.
Zanim weźmiesz kolejny lek
- Zbierz w jednym miejscu wszystkie leki, które przyjmujesz. Uwzględnij wszystkie postacie leków (tabletki, syropy, saszetki, tabletki musujące, krople do nosa, pastylki na gardło)
- Patrz na skład, a nie na nazwę handlową. Hasła „na grypę”, „na zatoki” czy „ na bóle mięśniowe” nie mówią, co jest w środku. Nazwa substancji czynnej i jej dawka są zawsze podane na opakowaniu
- Wypisz substancje czynne z każdego leku i ich dawkę. Na przykład: „saszetka: paracetamol 1000 mg, fenylefryna 10 mg”
- Zaznacz substancje, które powtarzają się w więcej niż jednym preparacie.
Policz dawkę dobową
- Zsumuj ilość każdej powtarzającej się substancji ze wszystkich leków przyjętych w ciągu doby.
- Porównaj wynik z dawką maksymalną podaną w ulotce. Jeśli preparaty mają różne limity, obowiązuje ten niższy.
- Sprawdź odstępy między dawkami. Nawet jeśli nie przekraczasz dawki dobowej, dwie dawki tej samej substancji przyjęte w zbyt krótkim odstępie czasu też mogą zaszkodzić.
Pamiętaj o poniższych zasadach:
- Jeden objaw – jeden lek. Preparat wieloskładnikowy wybieraj wtedy, gdy masz kilka objawów jednocześnie. Nie dokładaj do niego innych leków bez sprawdzenia składu.
- Masz wątpliwości? Skonsultuj się z farmaceutą. Pamiętaj, aby przygotować listę wszystkich leków, które stosujesz. Uwzględnij zarówno leki stosowane na stałe, jak i leki, które przyjmujesz doraźnie.
- Podejrzewasz przedawkowanie? Skontaktuj się z lekarzem od razu, nawet jeśli czujesz się dobrze. Uszkodzenie wątroby po przedawkowaniu paracetamolu na początku często nie daje objawów. Warto wiedzieć, że istnieje skuteczna odtrutka na zatrucie paracetamolem, ale najlepsze efekty uzyskuje się, gdy jest podana jak najwcześniej.
