Listerioza - czym jest? Objawy, badanie na listeriozę w ciąży

Autor

Marta Roszkowska

Listerioza to choroba odzwierzęca, która za cel obiera sobie osłabione organizmy i właśnie z tej przyczyny świadomość jej istnienia powinni mieć szczególnie ludzie z obniżoną odpornością, chorzy na nowotwory czy po przebytych przeszczepach, a także kobiety w ciąży.

Listerioza

Listerioza to schorzenie z grupy zoonoz. Chorują na nią różne zwierzęta, głównie owce, świnie, bydło, konie, kury i gryzonie. Jeżeli chodzi o ludzi, listerioza atakuje głównie osoby z obniżoną odpornością, a więc dorosłych z zaburzeniami immunologicznymi (zwłaszcza chorych na nowotwory oraz po przeszczepach, np. nerek) oraz noworodki. W grupie ryzyka znajdują się:

  • osoby o obniżonej odporności;
  • pacjenci onkologiczni;
  • kobiety w ciąży
  • płody,
  • noworodki,
  • nosiciele wirusa HIV i chorzy na AIDS,
  • osoby leczone immunosupresyjnie,
  • osoby w podeszłym wieku.

Czynnikiem sprawczym tej choroby jest bakteria o nazwie Listeria monocytogenes

Listeria – bakteria wywołująca listeriozę

Listeria monocytogenes to bakteria wywołująca chorobę zwaną listeriozą. Do zakażenia człowieka dochodzi zazwyczaj poprzez spożycie pokarmów zawierających bakterie wywołujące listeriozę.

Sprawdź: 5 chorób, którymi najczęściej zarażamy się od zwierząt

Źródło zakażenia Listerią stanowią najczęściej:

  • niepasteryzowane mleko (i produkty mleczne, takie jak lody, czy sery),
  • surowe warzywa i owoce,
  • surowe mięso,
  • gotowane i mrożone mięso
  • surowe i wędzone ryby,
  • sery pleśniowe i dojrzewające.

Ważne jest to, że u zdrowych osób fizjologiczna flora bakteryjna występująca normalnie w jelitach chroni przed zakażeniem Listerią. Potrzeba zaburzeń w funkcjonowaniu układu odpornościowego, aby bakteria mogła przeniknąć z jelita do krwi i wywołać chorobę. Zakażenie Listerią może prowadzić nawet do śmierci.

Listerioza – objawy

Objawy listeriozy mogą wystąpić już po kilku godzinach od spożycia produktu zakażonego bakterią Listeria, bądź uwidocznić się dopiero po kilku dniach. U dorosłych listerioza może mieć bardzo różny przebieg – od postaci łagodnych, przypominających zwykłą grypę: (wysoka gorączka, złe samopoczucie, bóle mięśniowo-stawowe, drgawki, dodatkowo biegunka i wymioty), po bardzo ciężkie, przebiegające gwałtownie, a nawet kończące się zgonem.

Te cięższe postacie listeriozy przybierać mogą formę zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia wsierdzia (najbardziej „wewnętrzna” warstwa ściany serca) oraz posocznicy-bakteriemii (czyli obecności bakterii we krwi).

Listerioza w ciąży

Chociaż objawy listeriozy w ciąży mogą być mniej uciążliwe niż u innych osób dorosłych, to konsekwencje zakażenia Listerią mogą być tragiczne w skutkach. Zachorowanie na listeriozę w okresie ciąży może prowadzić do:

  • przedwczesnego porodu;
  • powikłań ciąży;
  • poronienia;
  • urodzenia martwego płodu;
  • urodzenia dziecka z ciężką postacią listeriozy wrodzonej (niewielkie szanse na przeżycie).

toksoplazmoza-w-ciazy,64724.html>Toksoplazmoza w ciąży – badanie toksoplazmozy w ciąży
Parenting

Aby zapobiec ewentualnemu zakażeniu listeriozą w ciąży, ciężarna powinna wyjątkowo dbać o higienę, szczególnie podczas przygotowywania posiłków. Nie chodzi tu tylko o czyste ręce, a o dokładnie mycie owoców i warzyw, używanie różnych desek oraz noży do krojenia podczas jednoczesnego przygotowywania mięsa oraz innych produktów. Należy pamiętać o tym, że Listeria nie jest odporna na wysokie temperatury, dlatego posiłki przed spożyciem warto poddać obróbce termicznej. Warto również unikać w jadłospisie surowego mleka, surowego mięsa, surowych ryb i owoców morza. Potrawy mięsne nie powinny być zbyt długo przechowywane w lodówce.

Listerioza u noworodków

Szczególnym rodzajem listeriozy jest listerioza noworodków. Do zakażenia malucha może dochodzić w dwojaki sposób: podczas przejścia przez kanał rodny lub jeszcze w brzuchu mamy – poprzez łożysko. W pierwszym przypadku choroba jest bardziej ograniczona, atakuje zazwyczaj układ nerwowy dziecka, wywołując zazwyczaj zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. W drugim zaś ma charakter bardziej rozsiany i oprócz układu nerwowego może dotykać innych narządów, najczęściej wątroby, śledziony i płuc. Niestety listerioza u noworodków wiąże się z dużą śmiertelnością, sięgającą według różnych źródeł 50–90% przypadków. 

Listerioza – badanie

Listeriozę u ludzi rozpoznaje się w oparciu o objawy kliniczne choroby i na podstawie badań diagnostycznych, takich jak posiew, czy PCR. Badania mają na celu wykazanie obecności bakterii Listeria monocytogenes we krwi, w płynie mózgowo-rdzeniowym, wydzielinie z pochwy, stolcu, smółce w przypadku noworodków, czy innym materiale tkankowym.

Listerioza - leczenie

Jedyną skuteczną formą leczenia listeriozy pozostaje antybiotykoterapia. Choremu podaje się wówczas amoksycylinę z aminoglikozydem, kotrimoksazol oraz makrolidy Ważne jest, że po przechorowanej i wyleczonej listeriozie wykształca się odporność. Oznacza to, że jeżeli raz stwierdzono u nas listeriozę, nie powinniśmy zachorować na nią po raz kolejny.

Czytaj także: Toksokaroza: Masz psa? Możesz mieć i psie glisty

Listerioza - zapobieganie

Zapobieganie listeriozie polega przede wszystkim na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny, a więc głównie myciu rąk przed posiłkami, a także myciu owoców i warzyw przed spożyciem. Osoby z obniżoną odpornością (w tym także kobiety w ciąży) powinny wystrzegać się spożywania surowego mleka, surowego mięsa, surowych ryb i owoców morza. Należy pamiętać, że dla bakterii wywołujących listeriozę zabójcze są wysokie temperatury, a więc dobrą formą obrony przed nią jest gotowanie i pasteryzacja produktów przed spożyciem. 

Sprawdź: borelioza,26,0,1.html">Borelioza – jak bardzo groźne są kleszcze?

Oceń artykuł

(liczba ocen 18)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA