Czy emocje piłkarskie mogą zaszkodzić sercu? ⚽ Zaskakujące wyniki badań. Sprawdź❗
Czy emocje piłkarskie mogą zaszkodzić sercu? ⚽ Zaskakujące wyniki badań. Sprawdź❗
Czy emocje piłkarskie mogą zaszkodzić sercu? ⚽ Zaskakujące wyniki badań. Sprawdź❗

Za dużo białka w diecie – przebiałkowanie

Białko, będące jednym z kluczowych elementów diety, często znajduje się w centrum uwagi. Jednakże, podobnie jak w przypadku każdego składnika odżywczego, nadmiar może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Produkty z dużą zawartością białka
123RF
W skrócie
  • Nadmiar białka w diecie może być szkodliwy w szczególnych warunkach – przy diecie niezróżnicowanej, ubogiej w warzywa i owoce, kiedy dodatkowo organizm obciążony jest chorobami ogólnoustrojowymi.
  • Bardzo duża podaż białka w diecie może powodować biegunki i problemy z trawieniem. Jest także dodatkowym obciążeniem dla pracy nerek.
  • W prawidłowym komponowaniu jadłospisu pomogą aplikacje żywieniowe. Korzystanie z nich pozwoli na ułożenie wartościowego posiłku bez ryzyka nadmiaru lub niedoboru poszczególnych składników.
Spis treści

Reklama

Jakie jest zapotrzebowanie na białko?

Białko jest podstawowym budulcem komórek, tkanek i narządów w organizmie. Jest niezbędne do wzrostu, regeneracji i naprawy tkanek. Niektóre białka pełnią funkcję transporterów, przenosząc różne substancje w organizmie, takie jak tłuszcze, witaminy, minerały czy tlenu, do komórek i tkanek. Białka są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, hormonalnego oraz trawienia pokarmów i wchłaniania substancji odżywczych.

Zapotrzebowanie na białko zależy od wielu czynników, takich jak wiek, płeć, aktywność fizyczna i stan zdrowia. Zazwyczaj przyjmuje się, że średnie zapotrzebowanie dorosłej osoby wynosi około 0,9–1 gramów na kilogram masy ciała dziennie. Istnieje wiele czynników, które mogą to zapotrzebowanie zwiększyć, np. aktywność fizyczna czy rekonwalescencja po chorobie. Osoby uprawiające sporty siłowe czy kulturyści spożywają 2–3 g białka na kilogram masy ciała dziennie. Nie ma ustalonej maksymalnej dawki białka powyżej której może ono działać negatywnie ponieważ każdy toleruje inne jego ilości.

Białko można dostarczyć zarówno z źródeł roślinnych jak i zwierzęcych. To pochodzenia zwierzęcego zawiera wszystkie niezbędne dla organizmu aminokwasy. Z kolei białko roślinne nie ma pełnego kompletu aminokwasów przez co trzeba prawidłowo bilansować dietę. Źródła białka zwierzęcego obejmują mięso, ryby, owoce morza, jaja oraz produkty mleczne, takie jak ser, jogurt czy mleko. Natomiast z produktów roślinnych dobrym źródłem tego składnika są: strączki (fasola, soczewica, ciecierzyca, groch), produkty zbożowe czy orzechy.

Reklama

Czy za dużo białka w diecie może być groźne dla zdrowia?

Nadmiar białka w diecie wynika ze spożywania go w zbyt dużych ilości w stosunku do zapotrzebowania. Współczesny model diety bogatej w tłuste produkty mięsne, zwłaszcza w te wysokoprzetworzone, a ubogiej w warzywa i owoce często powoduje, że w połączeniu z siedzącym trybem życia, zbyt dużo białka znajduje się w organizmie. Oczywiście zdrowy organizm sprawnie radzi sobie z regulacją gospodarki kwasowo-zasadowej i jednorazowe epizody z dużej ilości białka w diecie nie wpłyną negatywnie na organizm.

W przypadku diety ubogiej w składniki mineralne i witaminy pochodzące z warzyw i owoców lub współistniejących jednostkach chorobowych, nadmiar białka w diecie będzie miał swoje konsekwencje. Gdy zdolności organizmy do utrzymania odpowieniego pH będą zmniejszone sięgnie on do rezerw np. po wapń co zwiększa ryzyko osteoporozy.

Podaż tego makroskładnika powinna być ściśle kontrolowana przez osoby z chorobami nerek np. przewlekłą ich niewydolnością czy też z dną moczanową. Za dużo białka nie sprawdzi się także w diecie ketogenicznej. Zbyt duże jego ilości mogą powodować wyjście z ketozy.

Za dużo białka w organizmie – objawy

Długotrwałe dostarczanej za dużej ilości białka w diecie względem zapotrzebowania może prowadzić do przebiałkowienia. Niektóre objawy związane ze zbyt dużą podażą tego makroskładnika nie są typowe. Jednak nadmiar białka w diecie może nieść za sobą poważne skutki dlatego nie powinno się ignorować objawów przebiałkowienia organizmu. Do najbardziej popularnych sympotomów można zaliczyć częstsze biegunki, a co za tym idzie także wzmożone pragnienie ze względu na większe wydalanie płynów.

Dodatkowo produkty białkowe w większości są ciężkostrawne co może prowadzić do zaburzeń ze strony układu pokarmowego związanych z dłuższym trawieniem i uczuciem obciążenia żołądka. Makroskładnik ten wpływa na zwiększone uczuci sytości przez co można dostarczać zbyt małe ilości innych produktów, które bogate są w inne witaminy, składniki odżywcze i antyoksydanty. Produkty bogate w białko zwierzęce nie dostarczają błonnika, który reguluje pracę jelit przez za dużo białka w diecie może objawiać się także zaparciami. Często też pojawia się nieprzyjemny zapach z jamy ustnej.

Dalszą część artykułu znajdziesz pod sekcją "Pytania do eksperta"

Pytania do eksperta
Kamila Pawłowska
Kamila Pawłowska
dietetyczka
01
W przypadku których schorzeń dieta bogatobiałkowa może stanowić zagrożenie dla zdrowia?
Diety bogatobiałkowej nie powinny stosować osoby z chorobami nerek czy z niektórymi schorzeniami wątroby. Uważać powinny także osoby zmagające się z dną moczanową ponieważ mięsa i ryby, które dostarczają białka są także źródłem puryn.
02
Jakie są zalecane dzienne dawki białka dla różnych grup wiekowych i poziomów aktywności fizycznej, aby uniknąć nadmiernego spożycia?
Dzieci i młodzież do 18 roku życia powinny spożywać dziennie około 1,1 g białka na kilogram masy ciała na dobę. U osób dorosłych mało aktywnych wartość ta spada do 0,9 g na kilogram masy ciała na dobę. Osoby dorosłe aktywne fizycznie w zależności od rodzaju wysiłku mogą spożywać od 1,2–2,2 g białka na kilogram masy ciała na dobę.
03
Czy niezbędne jest zachowanie równowagi w postaci podaży białka zwierzęcego i roślinnego?
Optymalnie, aby w diecie połowę białka dostarczały produkty zwierzęce, a drugą połowę produkty roślinne. Pamiętajmy, że zgodnie z Piramidą Żywienia osób dorosłych mięso powinno być ograniczane do około 500 g w tygodniu.
04
Czy nadmiar spożycia białka może powodować problemy z przyswajaniem innych składników odżywczych?
Białko nie ma dużego wpływu na wchłanianie innych składników odżywczych. Należy jednak pamiętać, że jego nadmierne spożycie może powodować dłuższe uczucie sytości przez co ograniczeniu podlegać mogą inne produkty bogate w składniki, których produkty białkowe nie dostarczają.
05
Jakie są objawy i sygnały ostrzegawcze nadmiaru białka w diecie?
Objawy nadmiaru białka nie są zawsze jednoznaczne. Osoba, która spożywa go za dużo może zmagać się z zaparciami, częstym wydalaniem moczu oraz zwiększonym uczuciem pragnienia. Dodatkowo zdarza się, że osoby przesadzające z białkiem w diecie skarżą się na nieprzyjemny zapach z ust czy potu.

Reklama

Zbyt dużo białka w diecie u dziecka

Młode organizmy mają zupełnie inne zapotrzebowanie na składniki odżywcze niż osoby dorosłe. Łatwiej też jest dostarczyć za dużych lub za małych ilości danego składnika. Przebiałkowienie u dziecka będzie niosło za sobą poważniejsze konsekwencje. Żywienie dziecka w okresie do 2 roku życia przekłada się na jego metabolizm i masę ciała w późniejszych latach. Zbyt dużo białka w diecie na tym etapie rozwoju dodatnio koreluje z nadmierną masą ciała w wieku szkolnym czy nawet w życiu dorosłym.

Reklama

Jak usunąć nadmiar białka z organizmu?

Organizm codziennie przeprowadza zaawansowane procesy chemiczne i fizyczne i jest w stanie poradzić sobie z wieloma wyzwaniami, jeżeli damy mu na to przestrzeń i dostarczymy niezbędnych składników. Jak leczyć przebiałkowienie organizmu? Jeżeli nie wymagamy hospitalizacji lub wizyty u lekarza z powodu nadmiernego obciążenia nerek to jesteśmy w stanie przywrócić organizm do normy za pomocą prawidłowej diety. Nadmiaru białka nie da się usunąć w jakiś magiczny sposób. Wystarczy wypijać odpowiednie ilości wody, zadbać o podaż różnokolorowych warzyw i owoców, a także pełnoziarnistych produktów zbożowych. Nie trzeba w tym czasie rezygnować z produktów bogatych w białko, ale trzeba pilnować odpowiedniej ich podaży.

W ułożeniu prawidłowego planu żywieniowego pomocne mogą być nowoczesne aplikacje dietetyczne oferujące kilkanaście zbilansowanych diet, wśród których każdy znajdzie coś dla siebie. Stosując gotowe plany można nauczyć się jak komponować posiłki i jakie wielkości porcji są odpowiednie do celu. Ponadto aplikacja umożliwia indywidualne dostosowanie planu, wymianę posiłków czy stały kontakt z dietetykiem.

Chcąc skutecznie normalizować masę ciała warto skorzystać z innowacyjnej platformy żywieniowej, która udostępnia kilkanaście różnych, dobrze zbilansowanych diet, w tym wegetariańską, w kalorycznościach dostosowanych do wieku, masy ciała i wzrostu. Dodatkowo możemy otrzymujemy przepisy na posiłki wraz z intuicyjną listą zakupów.

Czytaj również

Bibliografia

  • Normy żywienia człowieka dla populacji Polski. Pod red. Jarosz. M. Warszawa. IŻŻ. NPZ; 2017.
  • Dietary Reference Intakes for Energy, Carbohydrate, Fiber, Fat, Fatty Acids, Cholesterol, Protein and Amino Acids. Institute of Medicine; 2005.
  • EFSA Panel on Dietetics Products, Nutrition and Allergies (NDA) Scientific Opinion on Dietary Reference Values for Protein. EFSA Journal; 2012. 10. 2557.
dietetyk Kamila Pawłowska
Artykuł napisany przez
dietetyk Kamila Pawłowska
Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego na kierunku Dietetyka. Na co dzień pracuje jako dietetyk w Peater - globalnej platformie dietetycznej popularyzującej zdrowe podejście do diety. Pasjonatka aktywności fizycznej i zdrowego stylu życia. Interesuje się również psychodietetyką -ukończyła studia podyplomowe w tym zakresie na Uniwersytecie Humanistycznospołecznym SWPS. Certyfikowany Instruktor Fitness oraz Trener Personalny. Jej konikiem jest żywienie osób aktywnych fizycznie. Wiedzę z tego obszaru zdobywa uczestnicząc w licznych szkoleniach i warsztatach.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Diety
Dieta płynna - przepisy i jadłospis. Co jeść?
Soki owococo-warzywne
Dieta detox, czyli jadłospis, który oczyści Twój organizm z toksyn w 1, 3 lub 7 dni
Pokarmy usuwające toksyny z organizmu
Dieta dla nastolatków. Przykładowy jadłospis dla młodzieży
Nastolatka
Podobne artykuły
Dieta redukcyjna
Dieta redukcyjna - jadłospis. Sprawdzone posiłki na redukcję
Kobieta z płaskim brzuchem
Dieta na płaski brzuch - jak wygląda i na czym polega? Sprawdź, jak schudnąć z tej partii ciała
Produkty o niskim indeksie glikemicznym
Dieta 1000 kcal - dla kogo jest polecana? Na jakie efekty liczyć?
Pieczony dorsz to dobra propozycja na obiad przy diecie wątrobowej
Dieta wątrobowa. Przepisy na cały tydzień. Co można jeść?
Koszerne jedzenie
Koszerne jedzenie - co to jest żywność koszerna?

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie cechy powinien mieć dobry glukometr?
Diagnosis_sonda