Naturalne metody antykoncepcji – stosowanie i skuteczność

antykoncepcja

Autor

Agata Siejka

Metody antykoncepcji, ze względu na sposób działania, można podzielić na hormonalne, chemiczne, mechaniczne i naturalne. Pary, które z różnych względów nie chcą zdecydować się na terapię hormonalną czy prezerwatywy, mogą skorzystać z naturalnych metod antykoncepcji. Czym tak naprawdę one są? Jak je stosować? Jaka jest ich skuteczność?

Opiera się przede wszystkim na kontroli własnego ciała. Kobieta decydująca się na tą metodę musi doskonale poznać własny cykl miesiączkowy. Jego początek, dni płodne (owulację), a także koniec. Naturalna antykoncepcja polega na powstrzymaniu się od stosunku płciowego lub oddaniu się innym czynnościom seksualnym podczas dni płodnych czyli w momencie, w którym zachodzi największe prawdopodobieństwo zajścia w ciążę. Ponadto ta forma antykoncepcji nazwana jest naturalną ponieważ nie wykorzystuje się tutaj żadnych barier mechanicznych (prezerwatyw lub spiral), a także żadnych środków chemicznych czy hormonalnych (środków plemnikobójczych, tabletek hormonalnych, implantów itp.).

Kalendarzyk

Jedną z najstarszych naturalnych metod zapobiegania ciąży jest kalendarzyk (miesiączkowy, małżeński itp.). Przede wszystkim aby móc bezpiecznie stosować tę metodę jako antykoncepcję należy w pierwszej kolejności (zanim rozpocznie się współżycie) przeprowadzić całoroczne obserwacje cyklu miesiączkowego. Na tej podstawie wyznacza się najkrótszy i najdłuższy cykl albo dochodzi do wniosku, że cykle są regularne i identyczne (co w dzisiejszych czasach jest rzadkością). Metoda ta polega na wyliczeniu początku i końca dni płodnych, tak aby wiedzieć, kiedy należy zachować wstrzemięźliwość seksualną. Początek dni płodnych oblicza się poprzez odjęcie liczby 18 od wszystkich dni z najkrótszego cyklu, a koniec dni płodnych poprzez odjęcie 11 od liczny dni z najdłuższego cyklu. Uzyskany przedział to moment, w którym powinno się unikać współżycia. W ciele kobiety dojrzewa wówczas komórka jajowa, a szansę na zajście w ciążę są najwyższe.

Należy jednak pamiętać, że dzisiejsze cykle kobiet nie zawsze są regularne. Jajeczkowanie, w zależności od cyklu, może przesunąć się o parę dni do przodu lud do tyłu. Zatem wstrzemięźliwość seksualną warto zachować na kilka dni przed dniami płodnymi i kilka dni po nich. Skuteczność tej metody plasuje się z niskim wynikiem, wskaźnik Pearla wynosi tutaj od 15 do 35. Czyli na 100 kobiet, które stosowały tę metodę w ciąże zaszło 15, a w niektórych przebadanych grupach nawet 35 kobiet.  

Stosunek przerywany

Stosunek przerywany można stosować jako naturalny środek antykoncepcyjny, jednak jego skuteczność jest niewielka. Wskaźnik Pearla mieści się tu w przedziale 15-28, ponadto stosunek przerywany obarczony jest pewnym ryzykiem. Samo wyjęcie członka z pochwy przed wytryskiem może nie wystarczyć, ponieważ w trakcie stosunku z członka wydostaje się tzw. preejakulat. Choć w mniejszej ilości niż podczas wytrysku, to w nim również znajdują się plemniki zdolne zapłodnić komórkę jajową. Kluczowa dla tej metody jest również silna wola partnera. To on musi być świadom na tyle swojego ciała, aby tuż przed wytryskiem opuścić pochwę.

Metody naturalnej antykoncepcji

Innym sposobem na naturalną antykoncepcję może być wykorzystywanie metod naturalnego planowania rodziny (NPR). Choć przygotowane są po to by kobieta mogła nauczyć się rozpoznawać to jak przebiega jej cykl miesiączkowy i jaka jest jej naturalna płodność w celu naturalnego zaplanowania rodziny to kobiety, które nie chcą zajść w ciążę mogą z nich korzystać aby wyliczyć dni płodne i zaplanować swoją naturalną antykoncepcję. Dzięki temu będą wiedzieć kiedy od stosunku płciowego się powstrzymać. Metody te są również o tyle dobroczynne, że pozwalają kobiecie dokładnie poznać własne ciało.

Każda z nich polega na obserwacji cyklu miesiączkowego. W zależności od metody stosuje się jeden lub wiele wskaźników. Czym są wskaźniki? To np. temperatura ciała, śluz szyjkowy, obserwacja szyjki macicy, obserwacja objawów jajeczkowania i na koniec kalkulacja wyników.

  • Metody jednowskaźnikowe – w zależności od wariantu jest to metoda Billingsów lub Creightona, w obu obserwacji poddaje się śluz szyjkowy. Metody te zakładają, że tuż po menstruacji w szyjce macicy zbiera się śluz. W początkowej fazie jest śluzem niepłodny, ciężkim, zawiesistym, często w białym lub żółtym kolorze. Wtedy ryzyko zapłodnienia jest niewielkie, wiec można odbywać stosunki płciowe. Następnie śluz zaczyna zmieniać kolor na coraz bardziej przeźroczysty, staje się lepiący, daje uczucie wilgotności w pochwie. Zaleca się wstrzemięźliwość płciową, ponieważ trwa wtedy owulacja, a ryzyko zajścia w ciążę jest największe. W momencie kiedy śluz zaniknie można znów współżyć, ponieważ organizm szykuje się do kolejne menstruacji. Wskaźnik Pearla dla metody Billingsów wynosi 15-32. Inną metodą jednowskaźnikową jest metoda termiczna. Polega ona na badaniu zwyczajowej temperatury ciała kobiety. Jeśli mniej więcej w połowie cyklu dojdzie do wzrostu temperatury o minimum dwie dziesiąte stopnia Celsjusza i podwyższenie będzie utrzymywać się przez około trzy dni z rzędu, to znaczy, że trwa owulacja, a zatem współżycie jest niewskazane. Wskaźnik Pearla dla tej metody waha się do 0,8 do 1,2.
  • Metody wielowskaźnikowe – na ogół są to metody objawowo-termiczne (Kippleyów, Kramarek, Rötzera, metoda niemiecka i metoda podwójnego sprawdzenia). Obserwuje się w nich szereg wskaźników, np. śluz szyjowy, temperaturę ciała i szyjkę macicy. Eksperci zalecają stosowanie tych metod przez przynajmniej sześć miesięcy aby ich wyniki były miarodajne. Metody te uznaje się za jedne z najskuteczniejszych. Badają wiele czynników, biorą pod uwagę różnorodność kobiecej fizjonomii, a także ewentualne zakłócenia pomiarów czy problemy zdrowotne (zaburzenia owulacji, nieregularne cykle). Wskaźnik Pearla dla metod objawow-termicznych obejmuje zakres od 0,1 do 0,9.

Metody te można stosować w ramach szeroko pojętej naturalnej antykoncepcji. Pozwalają rozpoznać owulację w trakcie cyklu menstruacyjnego, a co za tym idzie kobieta może sama zdecydować o współżyciu lub wstrzemięźliwości w tym czasie. Współżycie w trakcie stosowania tych metod i w okresie jajeczkowania będzie naturalnym planowaniem rodziny (NPR), a brak stosunków płciowych będzie naturalną antykoncepcją. Autorzy, a także trenerzy NPR podkreślają, że z założenia nie są to metody antykoncepcyjne, ponieważ nie ingerują w naturalną płodność żadnymi metodami barierowymi, chemicznymi czy hormonalnymi.

Metoda mieszana

Istnieje również tzw. metoda mieszana. Polega ona na połączeniu naturalnych metod antykoncepcji z barierowymi, czyli np. za pomocą kalendarzyka wyznacza się dni płodnie, a podczas ich trwania nie stosuje się wstrzemięźliwości seksualnej tylko uprawia seks z prezerwatywą. Z różnych względów metoda ta nie przez wszystkie kobiety uznawana jest za naturalną.

Czytaj także:

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA