Prezerwatywy plemnikobójcze - czy są lepsze od klasycznych?

Trzy prezerwatywy plemnikobójcze na niebieskim tle
Źródło:123RF
Prezerwatywy plemnikobójcze zapewniają ochronę mechaniczną, a przy tym upośledzają możliwości ruchowe męskich gamet. Czy jednak prezerwatywy ze środkiem plemnikobójczym są lepszym rozwiązaniem, niż zwykłe, klasyczne kondomy? Jakie są ich podstawowe zalety i wady?

Prezerwatywy plemnikobójcze

Prezerwatywy plemnikobójczenależą do metod antykoncepcyjnych o mieszanych właściwościach – zapewniają zarówno ochronę mechaniczną, jak i chemiczną. Nie tylko stanowią fizyczną zaporę dla plemników przed przedostawaniem się w głąb dróg rodnych kobiety, ale też nasączone są specjalnym środkiem dodatkowo zmniejszającym możliwość zapłodnienia. Jakie substancje są wykorzystywane do produkcji prezerwatyw plemnikobójczych? Jaką tego typu kondomy zapewniają ochronę przed niechcianą ciążą? Czy można ich używać razem z innymi środkami plemnikobójczymi?

Prezerwatywy ze środkiem plemnikobójczym

Prezerwatywy ze środkiem plemnikobójczym standardowo wykonane są z naturalnego lateksu, czyli rodzaju gumy będącego koloidalnym roztworem kauczuku. Dodatkowo powierzchnia pokrywana jest jedną z dostępnych substancji należących do grupy tak zwanych spermicydów. 

Są wśród nich takie związki chemiczne, jak:

  • nonoksynol-9 (N-9)
  • oktoksynol-9, 
  • chlorek benzalkonium
  • menfegol

Najczęściej wykorzystywanym z nich jest nonoksynol-9. Czym jest ta substancja i na czym polega jej działanie?

Jak działa środek plemnikobójczy w prezerwatywach?

Środek plemnikobójczy w prezerwatywach działa poprzez upośledzenie funkcji ruchowych męskich gamet (uszkadzając tak zwaną witkę)co utrudnia im lub całkowicie uniemożliwia pokonanie około 15 centymetrowej odległości pomiędzy ujściem szyjki macicy, a jajowodem, gdzie znajdować się może dojrzewająca i czekająca na zapłodnienie komórka jajowa. Zazwyczaj plemniki potrzebują na przebycie tego dystansu kilka do kilkunastu godzin, pod drodze mierząc się z kwaśnym środowiskiem pochwy i innymi niedogodnościami. Zważywszy, że po wytrysku są w stanie przeżyć w drogach rodnych 2-3 dni, ograniczenie ich ruchliwości zazwyczaj zapobiega zapłodnieniu. Co jednak nie znaczy, że dzieje się tak zawsze i w każdym przypadku.

Jak skuteczne są prezerwatywy plemnikobójcze?

Prezerwatywy same w sobie, jako mechaniczna metoda antykoncepcji zapewniają skuteczność na poziomie 98 - 85 procent (tzw. współczynnik Pearla: 2 – 15), w zależności od tego, czy są użytkowane zgodnie z zasadami sztuki. Brak jest dostępnych danych naukowych i statystycznych odnoszących się do skuteczności prezerwatyw plemnikobójczych, w przypadku których funkcja mechaniczna wzmocniona jest poprzez działanie chemiczne. Można jedynie się domyślać, że statystyczny poziom ochrony jest dzięki temu podwyższony, aczkolwiek należy pamiętać, że substancje należące do grupy spermicydów, jako takie, nie należą do szczególnie skutecznych metod zapobiegania ciąży. Wiemy to w odniesieniu do środków plemnikobójczych używanych autonomiczne, takich jak różnego rodzaju pianki i żele. W ich przypadku tzw. współczynnik Pearla mieści się w przedziale 3-31, co oznacza skuteczność na poziomie od 97 do zaledwie 69 procent. Dla porównania, wskaźnik Pearla dla niezwykle zawodnej metody stosunku przerywanego wynosi 15 – 28. Oznacza to, że mimo zastosowania środka plemnikobójczego w prezerwatywach, podstawową formą ochrony pozostaje zabezpieczenie mechaniczne, jakie daje lateksowa, nieprzepuszczalna powłoka.

Stosować prezerwatywy i środek plemnikobójczy do tego?

Uwaga: stosując prezerwatywy ze środkiem plemnikobójczym nie należy dodatkowo używać żeli, pianek i kremów o podobnych właściwościach. Nie zwiększą one poziomu ochrony, a wręcz przeciwnie – mogą obniżyć poziom bezpieczeństwa, powodując utratę mechanicznych właściwości kondomów (zwiększenie sztywności, uszkodzenie powłoki etc.). 

Ostrożnie ze środkami plemnikobójczymi należy postępować także w przypadku zwykłych prezerwatyw. Każdorazowo przez łączeniem obu form zabezpieczenia należy dokładnie zapoznać się z informacjami zawartymi na opakowaniach odnośnie ewentualnych przeciwskazań

Czy prezerwatywy bez środka plemnikobójczego są gorsze?

Mimo, że substancje, takie jak nonoksynol-9 teoretycznie zwiększają poziom bezpieczeństwa, prezerwatywy bez środka plemnikobójczego całkowicie dominują w ofercie czołowych producentów. Kondomy nasączone spermicydami lokują się dziś co najwyżej w rynkowej niszy. Ma to związek nie tylko z brakiem dowodów na wybitnie wysoką skuteczność, ale też potwierdzonymi w praktyce wadami. Podstawową z nich jest możliwość wywoływania reakcji alergicznych, głównie u kobiet. Prezerwatywy ze środkiem plemnikobójczym mogą też prowadzić do podrażnień błony śluzowej pochwy, co z kolei zwiększa podatność na zakażenia wirusem HIV oraz chorobami wenerycznymi

Dodatkowo należy wspomnieć o psychologicznych aspektach stosowania kondomów z nonoksynolem. Z jednej strony dają one partnerom większe poczucie bezpieczeństwa, zwiększając komfort pożycia i czerpaną z niego satysfakcję. Z drugiej jednak strony poczucie bezpieczeństwa może obniżać czujność, prowokować do zachowań ryzykownych lub nieostrożnych, co zwiększa ryzyko zajścia w ciążę oraz zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Środki plemnikobójcze (żele i pianki plemnikobójcze), http://ponton.org.pl
  • Przewodnik po metodach antykoncepcyjnych, https://www.merseycare.nhs.uk

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA