Medme poleca
Czym różni się nowoczesna antykoncepcja od metod tradycyjnych?
Kiedyś zapobieganie ciąży kojarzyło się głównie z tradycyjnymi prezerwatywami lub pigułkami, o których trzeba było pamiętać codziennie o tej samej porze. Dzisiejsza medycyna stawia na rozwiązania odwracalne i długodziałające. Mgr farm. Patrycja Lesińska tłumaczy:
Nazywa się je w skrócie metodami LARC. Zalicza się do nich wkładki domaciczne, implanty antykoncepcyjne oraz zastrzyki antykoncepcyjne. Ich główną zaletą jest to, że po aplikacji przez lekarza działają same przez wiele miesięcy, a nawet lat. Do nowoczesnych metod można zaliczyć również pierścienie dopochwowe oraz plastry antykoncepcyjne. Chociaż nie dają tak długiej ochrony przed ciążą jak metody LARC, to nadal nie trzeba o nich pamiętać codziennie.
Ginekolodzy określają skuteczność każdej metody za pomocą tak zwanego wskaźnika Pearla:
- Pokazuje on, ile kobiet na 100 zaszło w ciążę w ciągu roku stosowania danej metody.
- Im niższa wartość tego wskaźnika, tym pewniejsza jest dana ochrona.
- Skuteczność idealna zakłada brak jakichkolwiek błędów, a skuteczność typowa uwzględnia codzienne życie i drobne pomyłki.
FAQ: Czy nowoczesne metody antykoncepcji mogą utrudnić zajście w ciążę w przyszłości?
Nie. Metody opisane w tym artykule są w pełni odwracalne, a płodność wraca zwykle w ciągu kilku tygodni od ich odstawienia. Gdy zdecydujesz o wyjęciu implantu, usunięciu wkładki lub przestaniesz przyklejać plastry, Twoja naturalna płodność szybko wraca do normy.
Reklama
1. Systemy domaciczne z hormonami
System domaciczny to niewielka wkładka z elastycznego tworzywa w kształcie litery T, które lekarz ginekolog umieszcza bezpośrednio w macicy. Urządzenie to stopniowo uwalnia niewielkie dawki hormonu z grupy progestagenów (lewonorgestrel).
Hormon zagęszcza śluz w szyjce macicy, tworząc naturalną barierę dla plemników. Dodatkowo sprawia, że błona śluzowa macicy staje się cienka, co uniemożliwia zagnieżdżenie. System zapewnia ciągłą ochronę na okres od 3 do nawet 8 lat. Podczas pierwszych 3 – 6 miesięcy po założeniu wkładki domacicznej mogą występować plamienia.
Wskaźnik Pearla dla tej metody wynosi od 0,1 do 0,2. Oznacza to, że jest to jedna z najbardziej niezawodnych metod antykoncepcji na świecie.
FAQ: Czy zakładanie systemu domacicznego boli?
Sam zabieg trwa zaledwie kilka minut i odbywa się podczas standardowej wizyty ginekologicznej. Większość kobiet odczuwa wtedy jedynie lekkie skurcze przypominające okres. Niektóre kobiety mogą jednak odczuwać silniejszy ból, dlatego też przed zabiegiem warto porozmawiać z lekarzem o możliwościach łagodzenia bólu. Przy braku komfortu lekarz może zastosować delikatne znieczulenie miejscowe.
Reklama
2. Implanty podskórne
Implant to mały, miękki patyczek o długości około 4 centymetrów. Lekarz umieszcza go tuż pod skórą na wewnętrznej stronie ramienia po uprzednim znieczuleniu miejsca zabiegu.
Implant powoli uwalnia hormon o nazwie etonogestrel przez okres 3 lat. Jego działanie polega na całkowitym zablokowaniu owulacji oraz zagęszczeniu śluzu szyjkowego.
Wskaźnik Pearla wynosi w tym przypadku poniżej 0,1. Ponieważ implant działa nieprzerwanie i nie wymaga żadnej obsługi ze strony pacjentki, ryzyko popełnienia błędu praktycznie nie istnieje.
Reklama
3. Pierścienie dopochwowe
Pierścień dopochwowy to elastyczny, przezroczysty krążek, który kobieta sama umieszcza w pochwie.
Z pierścienia uwalniają się dwa hormony (etonogestrel i etynyloestradiol), które przenikają przez ścianki pochwy prosto do krwiobiegu. Krążek nosi się przez 3 tygodnie, po czym się go wyjmuje. Kolejny tydzień to czas przerwy, w którym występuje krwawienie, a po 7 dniach zakłada się nowy pierścień. Aby zachować pełną skuteczność pierścienia dopochwowego, nie powinien on przebywać poza pochwą dłużej niż 3 godziny.
Pierścień jest wyjątkowo wygodny, ponieważ nie musi leżeć w idealnie konkretnym miejscu pochwy. Ścianki mięśniowe utrzymują go w odpowiedniej pozycji, a hormony wchłaniają się równomiernie niezależnie od ułożenia.
Reklama
3 rzeczy, które warto wiedzieć, zanim odbierzesz pierścień z apteki
- Przechowywanie. Niektóre pierścienie są przechowywane w aptece w lodówce, a po wydaniu można je przechowywać w temperaturze pokojowej tylko przez określony czas (zwykle do 4 miesięcy). Zapytaj o datę i nie kupuj na zapas.
- Preparaty dopochwowe. Globulki i kremy przeciwgrzybicze nie obniżają skuteczności pierścienia, ale mogą zwiększać ryzyko jego pęknięcia. Powiedz farmaceucie, że stosujesz pierścień.
- Lubrykant. Wybieraj produkty na bazie wody lub silikonu. Olejki i preparaty tłuste nie są dobrym wyborem, zwłaszcza jeśli dodatkowo używasz prezerwatyw lateksowych.
Reklama
4. Plastry transdermalne
Plaster antykoncepcyjny działa bardzo podobnie do tabletki, jednak hormony wnikają do organizmu przez skórę. Dzięki temu ewentualne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, jak wymioty czy biegunka, nie wpływają na wchłanianie hormonów.
Plaster przykleja się na czystą i suchą skórę, na przykład na zewnętrznej części ramienia, brzuchu lub pośladku. Zmienia się go raz w tygodniu przez 3 kolejne tygodnie, po czym następuje 7 dni przerwy bez plastra.
Wskaźnik Pearla dla plastrów przy poprawnym stosowaniu wynosi około 0,3. Warto wiedzieć, że u kobiet ważących powyżej 90 kg skuteczność tej metody może być nieco niższa.
Reklama
5. Tabletki jednoskładnikowe nowej generacji
Nowoczesne tabletki jednoskładnikowe zawierają tylko jeden hormon (progestagen). Są idealnym rozwiązaniem dla kobiet, które nie mogą przyjmować estrogenów. Dotyczy to między innymi mam karmiących piersią, kobiet palących tytoń po 35. roku życia czy osób cierpiących na migreny.
Sprawdź preparaty na migreny: https://www.medme.pl/kategoria/migrena-7398
Nowe tabletki z drospirenonem są znacznie bardziej wyrozumiałe dla zapominalskich. Jeśli spóźnisz się z przyjęciem pigułki, masz aż 24 godziny na uzupełnienie dawki bez utraty ochrony przed ciążą.
Wiele tabletek antykoncepcyjnych jest dostępnych w aptekach także w wersji z importu równoległego. To oryginalny lek tego samego producenta, sprowadzony z innego kraju Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, gdzie jest sprzedawany taniej. Ma tę samą substancję czynną, dawkę i postać, a na jego wprowadzenie do obrotu w Polsce zgodę wydaje Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych. Różnica w cenie wynika z różnic cenowych między krajami, a nie z jakości.
Co może wyglądać inaczej?
- Opakowanie: bywa przepakowane lub oklejone polską etykietą, zawsze z polską ulotką i nazwą importera równoległego.
- Nazwa handlowa: czasem jest inna niż ta, którą znasz, bo w kraju pochodzenia lek sprzedaje się pod inną nazwą.
- Wygląd tabletek i substancje pomocnicze: mogą się nieznacznie różnić, co nie wpływa na działanie. Jeśli masz nietolerancję lub alergię, np. na laktozę czy barwniki, sprawdź skład w ulotce.
Przy realizacji recepty możesz zapytać farmaceutę, czy Twój lek jest dostępny w tańszej wersji z importu równoległego.
|
Metoda antykoncepcji |
Czas działania |
Wskaźnik Pearla |
Główne zalety |
|
System domaciczny |
Od 3 do 8 lat |
~0,1 - 0,2 |
Wygoda, zwolnienie z pamiętania o pigułkach, skąpsze miesiączki |
|
Implant podskórny |
Do 3 lat |
<0,1 |
Najwyższa skuteczność, pełna dyskrecja |
|
Pierścień dopochwowy |
3 tygodnie |
~0,3 |
Wymiana raz w miesiącu, łatwa samodzielna aplikacja |
|
Plaster na skórę |
1 tydzień |
~0,3 |
Zmiana raz w tygodniu, skuteczność niezależna od wymiotów i biegunki |
|
Tabletki jednoskładnikowe |
24 godziny |
~0,3 |
Bezpieczne dla kobiet karmiących i przy przeciwwskazaniach do estrogenów |
Z aptecznej praktyki. Preparaty bez recepty a antykoncepcja hormonalna
- Dziurawiec (herbatki, tabletki „na nastrój”, preparaty złożone) obniża skuteczność tabletek, plastrów, pierścienia i implantu, także przez kilka tygodni po odstawieniu. Nie dotyczy to systemu domacicznego.
- Węgiel aktywny i środki przeczyszczające mogą zmniejszyć wchłanianie tabletki. Wymioty lub ostra biegunka w ciągu 3–4 godzin od jej przyjęcia traktuj jak pominiętą dawkę.
- Potas. Drospirenon może podnosić jego stężenie we krwi. Jeśli przyjmujesz suplementy potasu, leki na nadciśnienie lub przewlekle NLPZ, powiedz o tym lekarzowi.
- Większość antybiotyków nie osłabia antykoncepcji; wyjątkiem są ryfampicyna i ryfabutyna.
