Repelenty na komary – jak działają? Czy są bezpieczne?

Mama spryskuje nogę dziecka repelentem na komary
Źródło:123RF

Autor

Justyna Gabrysiak-Kula

Repelenty to środki działające odstraszająco na organizmy żywe, najczęściej stosowane na gryzące owady, takie jak komary i kleszcze. Ich używanie przeważnie budzi wątpliwości, czy są one skuteczne i bezpieczne. Z pewnością nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi, ale wiedząc, jak tego typu środki działają, można zoptymalizować ich skuteczność i zniwelować ryzyko.
 

Repelenty na komary – rodzaje

Repelenty na komary mogą mieć dwojaką postać:

  • substancji chemicznej odstraszającej owady,
  • substancji naturalnej o zapachu działającym odstręczająco.

Najpopularniejszą formą są preparaty chemiczne, ponieważ powszechnie uważa się je za najbardziej skuteczne. Substancja odstraszająca ma najczęściej postać:

  • sprayu lub aerozolu,
  • kremu,
  • sztyftu.

Środkiem o najwyższej udowodnionej efektywności jest DEET(N,N-Dietylo-m-toluamid). Jego stężenie w preparatach dostępnych na rynku jest bardzo różne – od 3,5 do ponad 50 procent. Ten związek chemiczny używany jest jako odstraszacz, choć może również pełnić funkcje owadobójcze. Wszystko zależy od stężenia i sposobie użycia. Jednak w popularnych sprayach i kremach antykomarowych pełni od wyłącznie rolę odstraszacza mającego nie dopuścić do ukąszenia.

Związkiem o porównywalnej skuteczności jest ikarydyna, jednak trzeba pamiętać, że w połączeniu z DEET tworzy ona mieszankę o właściwościach trujących, groźną również dla organizmu człowieka!

Do grupy repelentów chemicznych należy także IR3535(Insect Repellent 3535) – jego stosowanie nie niesie za sobą poważnych skutków ubocznych, jednak badania wykazują mniejszą skuteczność tej substancji, niż dwu poprzednich.

Składów repelentów na komary

Obok substancji chemicznych, istnieje wiele naturalnych o działaniu odstręczającym komary. Owady te nie tolerują zapachu olejków eterycznych:

Mniej skuteczne, ale również działające odstraszająco są zapachy:

Naturalny, domowy repelent na bazie jednej lub kilku z wymienionych wyżej roślin, można uzyskać, rozcieńczając jej olejek w oleju bazowym (może być słonecznikowy, sojowy, czy z pestek winogron).

Repelenty, czy to chemiczne, czy naturalne, mają za zadanie wydzielać odstręczającą woń. Wymienione substancje chemiczne mogą mieć także działanie owadobójcze, ale tylko przy wysokim stężeniu i wyłącznie wtedy, gdy insekt nie ma możliwości ucieczki.

Środki na komary - jak je bezpiecznie stosować?

Środki na komary dostępne w sklepach i aptekach w większości robione są na bazie substancji chemicznych, najczęściej DEET. Związek ten niestety wchłania się przez skórę i dostaje do krwiobiegu, a w konsekwencji może oddziaływać na układ nerwowy. Dlategobezwzględnie zabrania się stosowania go przez kobiety w ciąży oraz u niemowląt do drugiego miesiąca życia, nie zaleca się natomiast stosowania u dzieci aż do 12 roku życia. 

Należy też unikać nanoszenia go na skórę:

  • zranioną,
  • podrażnioną,
  • smarowaną wcześniej innymi kremami, balsamami czy olejkami – przez taką skórę substancja przenika znacznie szybciej.

Jak zatem stosować repelenty na komary, by zniwelować ich działanie niepożądane?

  • Jeśli używamy środka w formie sprayu, lepiej psikać nim na ubranie, niż bezpośrednio na skórę. Nie zmniejszy to jego skuteczności, sprawi natomiast, że do organizmu dostanie się go znacznie mniej.
  • Nie aplikować repelentu częściej niż dwa razy na dobę. Większa dawka może mieć już działanie toksyczne.
  • Używać środka na zdrową skórę, bezpoddawania jej uprzednio działaniu innych kosmetyków.
  • Zmyć ze skóry repelent natychmiast, gdy jego działanie przestaje być niezbędne (np. po powrocie do domu).
  • Nie stosować u dzieci poniżej 12-go roku życia.
  • Nie stosować przez kobiety w ciąży.
  • Wybierać preparaty o niższej zawartości DEET – ok. 3,5%.

Repelenty na komary tropikalne

Używanie repelentów w podróży do krajów tropikalnych ma szczególne znaczenie. Ukąszenie komara tropikalnego może nieść za sobą konsekwencje dużo poważniejsze, niż ugryzienie komara z naszego klimatu. 

Tamtejsze insekty przenoszą bowiem groźniejsze choroby jak:

Repelenty dostępne w Polsce mogą być skuteczne również w tropikach. Wszystko zależy od rodzaju zawartej w nich substancji oraz od jej stężenia. Najbardziej efektywne okazują się środki na komary zawierające 30 – 50% DEET. Te o mniejszej zawartości lub te z mniej odstręczającymi zawiązkami jak IR3535, muszą być stosowane częściej, by zapewnić podobne działanie.

Przebywanie w klimacie tropikalnym wymaga szczególnej dbałości o niedopuszczenie do ukąszenia. Z drugiej zaś strony – częste stosowanie silnych środków naraża organizm na niebezpieczny wpływ antykomarowej chemii. Dlatego poza stosowaniem repelentów, w takiej podróży warto zabezpieczyć się przed komarami również w inny sposób.

Zdrowie

Jak ustrzec się przed komarami bez repelentów?

Repelent nie jest jedyną skuteczną metodą na to, by komar nie miał możliwości ukąszenia. Istnieją też inne sposoby, choć z reguły wymagają one więcej przygotowań:

  • zakładanie odpowiedniej odzieży uniemożliwiającej komarowi wkłucie się w skórę – odzieży wodoodpornej czy np. wykonanej z tkanin typu soft shell,
  • stosowanie moskitier lub siatek okiennych,
  • przebywanie w pomieszczeniach klimatyzowanych ze szczelnie zamkniętymi oknami i drzwiami,
  • kąpielprzed wyjściem z domu – komary przyciąga kwas mlekowy zawarty w pocie człowieka,
  • unikanie wysiłku fizycznegona powietrzu – zmniejsza się w ten sposób wydzielanie potu i – również przyciągającego komary – dwutlenku węgla, którego człowiek wydycha więcej w stanie zmęczenia,
  • unikanie perfum i kosmetyków o zapachach przyciągających komary – kwiatowych i owocowych.

Czytaj:

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA