Medme poleca
Co oznaczają litery przy nazwie leku?
- IR (Immediate Release) – uwalnianie natychmiastowe: tabletka rozpada się w żołądku w kilkanaście minut, szybko osiąga szczyt działania i wymaga częstszego przyjmowania (np. co 4–6 godzin).
- SR / ER / XR / XL (Sustained / Extended / Prolonged Release) – uwalnianie przedłużone: tabletka uwalnia substancję powoli i równomiernie przez 12–24 godziny. Substancja czynna utrzymuje stałe stężenie we krwi i lek zazwyczaj wystarczy zażywać raz na dobę.
- MR / CR (Modified / Controlled Release) – uwalnianie zmodyfikowane/kontrolowane: dotyczy leków, w których czas lub miejsce rozpadu tabletki zaplanowano inaczej niż w tradycyjnej formie.
- Retard / Uno / Chrono / ZOK: oznaczenia długiego czasu działania, popularne w lekach kardiologicznych i neurologicznych.
- EC / EN / Gastro (Enteric Coated) – postać dojelitowa: specjalna otoczka chroni tabletkę przed kwasem solnym w żołądku – lek rozpada się dopiero w jelicie, co zabezpiecza śluzówkę żołądka przed podrażnieniem.
Reklama
Dlaczego leków o zmodyfikowanym działaniu nie wolno dzielić?
Najpoważniejszym błędem przy lekach z dopiskiem SR, ER czy retard jest ich dzielenie, kruszenie lub rozgryzanie. Niszczy to barierę technologiczną tabletki i prowadzi do zjawiska gwałtownego wyrzutu dawki.
Taka tabletka zawiera porcję leku na całą dobę. Po jej rozkruszeniu cała ta ilość wchłania się w kilkanaście minut, co może grozić nagłym spadkiem ciśnienia (w przypadku leków na nadciśnienie) czy hipoglikemią (przy lekach przeciwcukrzycowych).
Reklama
Fast, Sprint, Express: kiedy dopisek na leku to tylko dobry marketing?
W przeciwieństwie do skrótów SR czy MR, hasła takie jak Fast, Sprint, Express czy Rapid (powszechne w lekach przeciwbólowych bez recepty) to w dużej mierze zabieg reklamowy. Zazwyczaj oznaczają one jedynie inną sól tej samej substancji (np. ibuprofen z dodatkiem lizyny lub sodu) albo płyn zamknięty w kapsułce.
Taki preparat zaczyna działać zaledwie o 10–15 minut szybciej. Jednak ostateczna siła leku, czas utrzymywania się w organizmie oraz ryzyko podrażnienia żołądka pozostają dokładnie takie same, jak przy zwykłej, tańszej tabletce.
Reklama
Tabletki ODT: dlaczego nie wolno ich połykać ani popijać wodą?
Skrót ODT oznacza tabletkę ulegającą rozpadowi bezpośrednio w jamie ustnej. Kładzie się ją na języku, gdzie pod wpływem śliny rozpuszcza się w kilka do kilkunastu sekund.
Najczęstszy błąd pacjentów to połykanie jej w całości i popijanie szklanką wody. Niweczy to cały zamysł technologiczny – lek ma wchłaniać się błyskawicznie, częściowo już przez bogato unaczynioną śluzówkę jamy ustnej, co ma ogromne znaczenie np. przy nagłym ataku migreny lub nudnościach.
Reklama
„Pusta tabletka” w stolcu?
Widok nienaruszonej, wydalonej w toalecie tabletki potrafi przerazić pacjenta i wywołać obawę, że lek w ogóle nie zadziałał. To zjawisko całkowicie naturalne przy nowoczesnych tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu.
Woda z przewodu pokarmowego wnika do wnętrza tabletki, „wypychając” substancję czynną przez mikroskopijny otwór. Do organizmu trafia cały lek, a pozostaje jedynie pusty, nierozpuszczalny polimerowy szkielet.
Dowiedz się więcej: Jak bezpiecznie przyjmować leki i unikać niepożądanych interakcji? Najważniejsze zasady
